[Saranda-L] Saranda (Re?)Visited (story in Albanian)

[Silke Blumbach]

Saranda (Re?)Visited

 Ngula këmbë derisa shokët e mi u mërzitën. Po kësaj here doja
absolutisht të shkoja. Megjithatë, me deputetin sarandjot nuk shkova dot
më sepse në takimet e lëna nuk kisha arritur dot më kohë, e varur nga
shoqëruesit nëpër xhunglën tiranase. Dhe të gjithë poetët sarandjotë që
kisha njohur në panairin e librit banonin në kryeqytet dhe nuk kishin
ndërmend të ktheheshin buzë Jonit këtyre ditëve.

 Po Klodiana nga pallati ynë në Allias, nga pallati i të dy Shqipeve, ma
shtyri fallin me letra. "Gjithmonë del e vërteta", tha, "si në ëndrrat e
mia." Dhe, kur e mbaroi pasjansin: "Ti do të shkosh në Sarandë."

 Mirëpo, ditët kaluan, dhe nuk u paraqit asnjë engjëll sarandjot me
makinë. Kështu më në fund, duke pirë kafe në Këshillin e Republikës, u
pajtova për të vizituar Beratin në vend të Sarandës, me deputetin
petrelas. Me të dalë prapë në rrugë, ja kë e pamë duke hipur në makinë:
deputetin himariot! "A ju bie rasti që të shkoni në Sarandë këtë
fundjavë?" pyetën shokët e mi.

 Ne momentin e pasfundit pata fat, pasi e kisha braktisur idenë e
udhëtimit në atë qytet me të cilin prej kohësh ekzistonte një lidhje
misterioze dhe të cilin e kisha kënduar në një seri poezish pa e parë
fare. Po, tamam në këtë fundjavë deputeti Arbër do t'i çonte gruan dhe
beben në Sarandë për një festë familjare.

 Erdhi dita e madhe, erdhi 10 janari, data që tani e tutje do të
kremtoja çdo vit. Fluturimin prapë në vendlindjen time, në kurbetin tim,
e kisha shtyer. Saranda ishte më e rëndësishme sesa Gjermania dhe
studimet. Perspektiva e udhëtimit hapi një dritare brenda trishtimit tim
të pasherueshëm bile në Tiranën time me miqtë e mi besnikë. Dita e
madhe: pas një bisede me Ministrin e Informacionit dhe një interviste
për televizionin, hipa në makinën e Arbrit bashkë me Jetën dhe Aldin e
vockël, dhe ikëm. "Porosi ministrore: kur të ktheheni, merreni rrugën e
Rivierës shqiptare. Mrekulli është."

 Drekë e shijshme në një restaurant të thjeshtë buzë rrugës. Liqene të
qelbura vajguri afër Ballshit. Gjirokastra në afërsi ma fsheh bukurinë e
saj. Tepelena muret e saja nuk i fsheh. Mbijetojmë Lazaratin pa asnjë të
shtënë. Po anash rrugës na pret një burrë me një maskë të zezë mbi
fytyrën dhe me një revole të varur në bel dhe na urdhëron të ndalojmë.
Pranë tij, një makinë policie. "Ky është polic", më qetëson Arbri. Po më
shkon mendja a mos është maskara që e vodhi makinën policore për t'i
mashtruar kalimtarët.

Ngjyra marramendëse e Vjosës pa asnjë fabrikë kimike në afërsi për të
lëshuar bojë në ujë. Vjosa bëhet një vijë ngjyre turkis mbi zemrën time.
Fshatra minoritarë midis maleve dhe në mes të gurëve. Bujq që punojnë pa
traktor, pa makineri, me vegla të thjeshta në fushat dhe tarracat.

 Do të shkoja në Sarandë. Do të kthehesha në Sarandë!? Sa njerëz më
kishin thënë: "Në ndonjë jetë të mëparshme ti ke qenë shqiptare" ose
bile: "ti ke qenë sarandjote". Kur isha në Shqipëri për herë të parë,
herën e fundit, dikush më zhvilloi një histori të tërë, tepër
domëthënëse, me kuptim të thellë dhe një vizion të ndritshëm. Ndonëse ky
njeri u paraqit si egoisti dhe manipulues më i theksuar që kam njohur,
ky vizion më ngeli në shpirt, duke forcuar edhe më shumë lidhjen time me
Sarandën.

 Po Saranda e vërtetë si do të ishte? A vallë ekzistonte në afërsi të
Sarandës ky plazh ku dielli çdo ditë vizatonte mbi detin një gjysmë
rrote, plazhi që disa herë e kisha parë me syrin e tretë, të brendshëm,
gjatë meditimeve? A do t'i njihja rrugët ose së paku vijat e pejzazhit,
sikur të kthehesha në vendin e fëmijërisë së shpirtit tim? A do të
ekzistonte akoma, a kishte ekzistuar në të vërtetë kjo shtëpi e bardhe
peshkatari me një çati si në Portugali, ku dikur, siç u tha, do të kisha
jetuar një jetë të thjeshtë, të lumtur dhe kuptimplotë?

 Këto mendime ma mbushnin mendjen kur e shpova Arbrin me pyetje rreth
historisë së Sarandës, sidomos në mesjetë. Veç nuk iu përgjigj pyetjes
se a martoheshin barinjtë me peshkatarët, por më tregoi që vetëm para
pak ditësh ishte themeluar në Sarandë një qendër të kulturës gjermane.
Çasti i udhëtimit nuk mund të ishte më i përshtatshëm. Kjo nuk ishte
rastësi. Saranda më thërriste.

 Kur kalonim nëpër gjarpërinjtë prej asfalti midis kodrave të fundit, u
përpoqa ta zbrazja mendjen. Të mos kisha asnjë parashikim të përcaktuar
që mund ta turbullonte përshtypjet e freskëta që do të më sillnin
shqisat. Por nuk i dëbova dot nga koka mendimet për Sarandën e vjetër,
Sarandën e ëndërruar, Sarandën e legjendës paradoksalisht vizionare të
një njeriu keqdashës. Udhëtimin e kisha nisur me tërë këmbënguljen sepse
isha në kërkim të rrënjëve të mundshme të dashurisë sime misterioze për
Shqipërinë dhe sidomos për Sarandën. Në kërkim të vetvetes, pra.

 "Mbas kësaj kodre ndodhet Saranda", paralajmëron Arbri ...

 Pemë vijnë dhe na shoqërojnë, një pas një, duke i dhënë rrugës një
dukje solemne. Po deti, deti, më në fund, dashuria ime e dytë natyrore
pas diellit, para Vjosës. I qetë është dhe i kufizuar nga të gjitha
anët. Ndërtesa dhe hotele që më bëjnë të mendoj: "Kjo nuk është
Shqipëria." Saranda dallon nga të gjitha qytetet shqiptare që pashë.
Saranda është mbretëreshe.

 Saranda qenka Saranda ime, Saranda e bukur e sotshme, që më thith tërë
vëmendjen. Sarandën e ndonje ekzistence të mëparshme e lashë prapa
kodrës së fundit. Tani vetëm kanë rëndësi pikat e dritës së fundit të
ditës mbi detin, Qendra e re e Kulturës Gjermane me të cilën do të
bashkëpunoj si dhe miqtë e mi të rinj që më presin dhe që do të më
qerasin me kafe dhe këngë polifonike.

(c) 2000 Liria (Silke Blumbach)

-------------- next part --------------
A non-text attachment was scrubbed...
Name: silke.blumbach.vcf
Type: text/x-vcard
Size: 365 bytes
Desc: Visitenkarte f?r Silke Blumbach
Url : http://www.alb-net.com/pipermail/saranda-l/attachments/20000723/58d8cd05/attachment.vcf