[Prishtina-l] Analize Gjendjes ne Kosove

[Fatmir Kabashi]

Standardet e dyfishta te UNMIK-ut, Perkoheshmeria e te gjitha institucioneve 
vendore te Kosoves, Pa-Perspektiva ekonomike, Mos-trajtimi adekuat i 
gjeneruesve te krizave, … =
Riciklim i problemeve ne Kosove, Pasiguri, Revolte, Demonstrata, Dhune, …

Nje lufte e tmerrshme ka ndodhur ne Kosove gjate vitit 1999, ndersa qe shume 
vite me pare represioni, dhuna, masakrat dhe mohimi i qenies njerezore e 
kishin percjellur popullin shqiptar nen pushtimin dhe okupimin klasik te 
Kosoves nga Serbia dhe serbet.
Bombardimet e NATO-s, te filluara me 24 Mars 1999 sollen shpresen e madhe se 
edhe per shqiptaret e Kosoves do te vijne dite me te mira, ndersa qe me 12 
Qershor 1999 ishim deshmitare te drejtperdrejt te ndryshimit te realitetit 
te deriatehershem kolonial ne Kosove.
Te gjithe shqiptaret besuan se nga ketu do te fillojne te ecin akrepat e 
ores shqiptare, do te shijojme barabaresisht rrezet e te njejtit diell qe 
ngrohe gjithe boten dhe se do te behemi te barabarte me te gjithe qytetaret 
e tjere te planetit tone.
¬
Nuk kaloi shume kohe dhe te gjithe ne filluam te kuptojme se serish po na 
trasohej rruga e paqartesive, po na veheshin shume pengesa ne rrugen tone te 
patjetersueshme drejte pavaresise (kesaj radhe nga ata te cilet kishin 
ardhur me misionin per te na asistuar ne ecjen tone perpara), po na punohej 
pas shpine dhe kishin filluar te mbroheshin interesat hegjemoniste e 
kolonialiste te Serbise në Kosove.

ZHGENJIMET E FAZES SE PARE

Vete ardhja e misionit te OKB-se ne vend te misionit te kerkuar amerikan (me 
aleatet) ne Kosove perben hapin e pare zhgenjyes per shqiptaret e Kosoves. 
Ishin shume te fresketa deshtimet dhe masakrat e kryera nga serbet ne 
Bosnje, derisa atje ishin me mision ushtare dhe police nen komanden e 
OKB-se.
Hyrja e forcave ushtarake te Rusise, permes Bosnjes, para se te jepej 
urdheri per zbarkim nga komanda e pergjithshme e NATO-s (KFOR-it), ishte nje 
ogur tjeter i zi, qe i bente me dije shqiptaret se Serbia do te vazhdonte te 
ishte prezente ne nje forme tjeter ne Kosove.
Pershkrimi i nje plani qe ishte dhene edhe ne gazetat ditore ne Kosove, 
sipas te cilit forcat ruse shperndaheshin ne nje hapesire te gjere 
territoriale te Kosoves dhe do te sherbenin si pika potenciale ku do te 
zbarkonin parashutiste te armates serbe dhe vete fakti i konstatuar me vone 
se forcat ruse kane pasur komande te veqante me bazen ne Moske e jo ne KFOR 
– perbente nje element teper te rrezikshem per te ardhmen e Kosoves.
Keqtrajtimet e vazhdueshme te shqiptareve ne pikat kontrolluese te KFOR-it 
rus, ofendimet, provokimet (me ngritjen e tre gishterinjeve larte, sharjet 
ne gjuhen serbe) dhe plaqkitjet jane trajtuar edhe ne shtypin ditor (rastet 
edhe me identifikimin e disa nga mercenaret ruse qe kishin luftuar bashke me 
grupe te ndryshme paraushtarake serbe ne Kosove).
Futja e shume njerezve me misione te dyshimta ne Kosove, qofte ne kuader te 
shoqatave jo-qeveritare te huaja, qofte ne institucionet e administrates se 
UNMIK-ut dhe KFOR-it, perbente faktorin me destabilizues qe ne fillim te 
konsolidimit te shoqerise Kosovare.
Gjate kohes kur makineria luftarake e serbise ishte prezente ne Kosove, te 
pakten ishte me lehte te identifikohej rreziku i drejtperdrejte, ndersa qe 
tani gjithqka ishte kamufluar me petkun “zyrtar” te administrimit 
nderkombetar ne Kosove.
Vlene te permenden rastet kur qytetaret shqiptare ne Mitrovice jane 
keqtrajtuar dhe sulmuar nga njerez te uniformuar dhe pajisur me vetura te 
KFOR-it francez – raste keto qe kane ndodhur zakonisht gjate oreve te 
hershme te mengjesit (taktike kjo e njohur per veprimin e makinerise 
luftarake te serbise gjate luftes ne Kosove) dhe qe gjuhe shprehese kane 
pasur gjuhen serbe.

ZHGENJIMET VIJUESE

Demilitarizimi i trupave te UCK-se dhe transformimi i tyre ne nje organizate 
civile per nderhyrje ne raste te fatkeqesive elementare natyrore, perben 
zhgenjimin e radhes dhe gjenerimin e revoltes se brendshme tek shqiptaret.
Ishte bere gjithe ajo lufte shkaterrimtare, gjithe ato masakra e ai gjenocid 
nga pushteti okupues serb ne Kosove, dhe gjithe ajo rezistence, vuajtje dhe 
sakrifice popullore, per te qene Zot te vetvetes – e jo te ktheheshim serish 
nen nje pushtues tjeter (kesaj radhe me atribute nderkombetare).

Vete politika e punesimit dhe trajtimit te punetoreve vendor ne kuader te 
administrates se UNMIK-ut deshmon qarte tejdukshmerine e misionit qe 
nderkombetaret realizonin ne Kosove.
Ne qytetin e Mitrovices, ku perqindja e popullates shqiptare sigurisht se 
nuk qendronte nen nivelin e 90%-it, perqindja e shqiptareve te punesuar aty 
nuk arriti te kalonte pragun e 50%-it edhe pas kater viteve te punes (kohe 
kjo kur edhe filloi faza e pare e reduktimit te pergjithshem te punetoreve 
vendor ne UNMIK).
Trajtimi jo i barabarte i punetoreve vendor perbente kapitull te veqante:
-	serbet mund te ankoheshin (pa pasur nevoje te deshmonin ndonje gje!) se 
jane fyer apo kercenuar nga ndonje punetor shqiptar dhe shqiptarit i behej 
menjehere nje mal letrash me verejtje dhe fluturonte nga puna;
-	serbet mund te vinin kur te deshironin ne pune dhe te dilnin nga aty, pa 
pasur ndonje verejtje nga mbikeqyresit e tyre nderkombetar se nuk po e 
zbatonin orarin e punes;
-	ata edhe mund te mos vinin fare ne pune dhe te paguheshin me orar te plote 
(rasti i njohur per te gjithe ne administraten e UNMIK-ut ne Mitrovice, kur 
serbet me pretekst se nuk ndiheshin te sigurte per shkak te protestave te 
herepashershe te shqiptareve afer selise se UNMIK-u, nuk erdhen fare ne pune 
per me shume se nje muaj te tere!). Ishte shume e kuptueshme se punetoret 
serbe po luanin lojen e tjeterkujt (ne ate rast te serbise), ndersa qe edhe 
perkedheleshin nga nivelet me te larta te administrates nderkombetare;
-	angazhimi ne pune i serbeve te cilet njiheshin katerciperisht si 
pjesemarres direkt ne luftimet e vitit 1999, qofte nen uniformen  e policise 
apo ushtrise e formacioneve paraushtarake;
-	aktiviteti paralel i serbeve te punesuar ne UNMIK dhe angazhimi i tyre 
destruktiv ne kuader te strukturave kriminale, paraushtarake – te quajtura 
“Rojat e Ures”. Per emrat dhe aktivitetin e tyre kane ditur edhe 
mbikeqyresit e tyre nderkombetar, ngase ne disa raste edhe jane perballur me 
pasojat dhe aktivitetin destruktiv te punetoreve te tyre (pengimi i 
qarkullimit te lire edhe per nderkombetaret – ne disa raste edhe te vete 
policise se UNMIK-ut, gjuajtja me gure, demolimi dhe djegia e veturave apo 
objekteve zyrtare te punes se nderkombetareve, si dhe pjesemarrja ne 
aktivitete te tjera te dhunshme ku jane perdorur edhe bombat dhe arsenal 
tjeter i armeve).

Politika e punesimit te stafit nderkombetar ne regjionin e Mitrovices:
Duke e konsideruar regjionin e Mitrovices si te rrezikshem per te zhvilluar 
aktivitetin e punes (qytet ky i ndare dhunshem nga KFOR-i francez dhe 
administrata e UNMIK-ut), politika e punesimit te stafit nderkombetar ne 
Mitrovice ka qene krejtesisht qeshtje e zgjedhjes sipas preferencave. Dmth. 
ne Mitrovice kryesisht kane ardhur njerez me perkatesi kombetare sllave dhe 
interesa te caktuara – pse te mos thuhet edhe me detyra te caktuara (ruse, 
franceze, ukrainas, bullgare, rumune, etj, dhe perfaqesues te disa shteteve 
afrikane e aziatike dhe teper pak amerikane, angleze dhe gjermane).
* Angazhimin e nje zyrtari rus prane UNMIKut (pergjegjes per ekonomi, 
industri dhe energjetike ne regjionin e Mitrovices) ne drejtim te ndarjes se 
qytetit e kane te njohur shumica e qytetareve.
Sidomos ka qene vendimtar angazhimi i tij per ndarjen ne dy pjese te 
sistemit energjetik, sistemit te telekomunikacionit (postes dhe telefonise), 
sherbimeve tjera publike per qytetaret: furnizimi me buke, furnizimi me uje 
te pijshem, grumbullimi i mbeturinave, etj.
Kjo eshte bere permes angazhimit te tij ne legjitimimin e strukturave 
paralele dhe pranimin e gjithe dokumentacionit te leshuar nga administrimi 
paralel serb i pasluftes, si dhe pagesat qe jane bere per keto 
fantom-kompani ne emer te sherbimeve te “kryera” per objektet dhe personelin 
e administrates se UNMIKut ne pjesen matane lumit Iber (ndertesat e 
kuvendeve komunale, objektet e stacioneve te policies, objektet e 
administrates se UNMIKut, ndertesat e gjykatave, etj).

* Qasje pothuaj te njejte (ne mos edhe me te demshme politikisht) ka pasur 
vazhdimisht edhe OSBE-ja, ne drejtim te politikes se punesimit, trajtimit te 
te drejtave te punetoreve, qasjes ne raport me strukturat paralele serbe ne 
Mitrovice dhe ne gjithe Kosoven.

LOJA POLITIKE / TERRORI PSIKOLOGJIK I SERBISE ME FATIN E TE ZHDUKURVE DHE 
PENGJEVE TE LUFTES.

Fakti se edhe sot e kesaj dite nuk dihet per nje numer te madh te 
shqiptareve te rrembyer dhe te zene peng gjate luftes ne Kosove, perben 
element shume destruktiv te cilin vazhdimisht e ka aplikuar pushteti i 
Serbise – perkunder faktit se Evropa shpeshhere ka deklaruar se klasa 
politike e Serbise pas-milosheviqiane eshte ne rruge te mire te 
demokratizimit!
Eshte dashur nje angazhim shume i madh i faktorit vendor (sidomos familjeve 
te ketyre personave) dhe nje presion i madh i bashkesise nderkombetare per 
te detyruar pushtetin ne Serbi te liroje nje numer te caktuar shqiptaresh te 
cilet mbaheshin neper burgjet dhe kazamatet serbe, ne emer te akuzave te 
pabaza dhe denigruese. Kujtojme ketu grupe te ndryshme te shqiptareve te 
liruar, nga te cilet grupi me i madh ishte ai i shqiptareve te Gjakoves.
Nderkohe, vazhdojne te arrijne ne Kosove kufomat e shqiptareve permes 
karvaneve te vdekjes nga Beogradi (ne te shumten e rasteve kufomat jane te 
paidentifikuara) edhe ate sipas nje skenari te planifikuar, i cili duket se 
ka per qellim qe te shkaktoje sa me shume dhimbje per familjet te cilat 
presin qe nje kohe te gjate kthimin e me te dashurve te tyre.
Lirisht mund te thuhet se bashkesia nderkombetare i ka kontribuar ne mase te 
madhe kesaj loje te cilen po e zhvillon Serbia ndaj Kosoves, me vete faktin 
se asnjehere nuk ka kembengulur dhe nuk ka bere presionin e duhur ne menyre 
qe te gjitha pengjet dhe personat e pa-gjetur (per fatin e te cileve 
pergjegjesine e mbane pushteti ne Serbi) te kthehen ne Kosove pa asne 
kushtezim.
Vazhdimi i nje marifeti te ketille te UNMIKut edhe me veprimtarine e cila 
parashihet te behet ne kuader te grupeve teknike punuese per te zhdukurit, 
nuk do ndonje koment te veqante.
Vetem me Kosoven (dhe me shqiptaret) ndodhe qe personat e pa-gjetur dhe 
kufomat e masakruara e te varrosura ne dhe te huaj gjate nje lufte te 
pabarabarte dhe shkaterrimtare te trajtohen si qeshtje teknike!
Edhe vete Serbia, vazhdimisht shqiptaret i ka trajtuar si qeshtje teknike, 
numra, trupa fizik, etj, asnjehere si qenie njerezore, me emer, identitet, 
etj.

HAPAT VIJUES NE DEM TE INTERESAVE TE QYTETAREVE TE KOSOVES

Hartimi dhe aprovimi i KORNIZES KUSHTETUESE, ne vend te KUSHTETUTES SE 
KOSOVES.
Eliminimi edhe ne diskutimet e lira i cdo segmenti qe mund te atribuonte 
elemente te shtetesise per Kosoven, e percjellur kjo ne te gjitha dokumentet 
zyrtare, vendimet, rregulloret, urdheresat administrative dhe ligjet qe jane 
aprovuar pas luftes ne Kosove.
* Krijimi i mentalitetit te “perkoheshem” edhe per vete identitetin e 
qytetarit te Kosoves.
Ne kete strukture hyn edhe themelimi i Institucioneve te Perkoheshme 
Veteqeverisese te Kosoves – IPVQ (edhe sot e kesaj dite, qytetaret e Kosoves 
nuk e kane te qarte se sa veteqeverisese jane keto institucione dhe qka do 
te ndodhe me to kur “t’iu skadoje afati”!

Pse te perkoheshme! – do te pyeste dikush.
A eshte synuar keshtu qe permes nje forme te luftes speciale te vazhdohet 
terrori psikologjik ndaj shqiptareve (kesaj radhe i dirigjuar dhe i 
artikuluar nga jo-serbet, respektivisht bashkepunetoret e tyre) dhe te 
krijohet bindja se ketu asnjehere nuk do te kete qetesi, paqe, zhvillim 
ekonomik dhe jete normale!
Dhe, ne kete menyre eshte tentuar te vazhdohet realizimi i politikes se 
njohur serbe per shpernguljen nga keto troje – politike kjo e mbetur 
pergjysme ne realizim me ngjarjet e vitit ’99!
Ne kete rrafsh, pas luftes, nje pjese e rinise kosovare qe ka gjetur 
mundesite, ka vazhduar te braktise Kosoven edhe pas luftes ne kerkim te nje 
perspektive me te mire, qofte ne menyre legale apo edhe duke shtegetuar 
kanaleve te vjetra – te organizuara dhe te sponsoruara nga vete pushteti ne 
serbi.
Pjesa tjeter e rinise kosovare qe gjendet ne Kosove, fatkeqesisht, ne 
shumicen e bisedave mes tyre trajtojne temen e mundesive per te ikur jashte 
vendit, duke thene se ketu nuk ka perspektive, ketu nuk jetohet, etj.
Fajtoret per mbytjen e perspektives per rinine dhe popullaten kosovare duhet 
te kerkohen brenda UNMIKut dhe strukturave administrative nderkombetare te 
cilat akoma (pese vjet pas luftes) nuk kane transferuar shumicen e 
kompetencave tek institucionet vendore dhe ruajne funksione vitale 
vendim-marrrese per Kosoven.

TELEFONIA MOBILE - VALA 900

Monopolizimi i sherbimeve te telefonise mobile ne Kosove dhe shfrytezimi 
tejet i pameshirshem e shkaterrimtar i portofolit edhe ashtu te varfer te 
shqiptareve per sherbime qe lirisht mund te quhen primitive.
Vete dhenia e tenderit nje kompanie nga Monako (ne kohen kur 
kryeadministrator i Kosoves ishte Bernard Kouchner), vend ky i njohur 
boterisht per pastrimin e parave te pista, paraqet nje teme te veqante, te 
ndjeshme dhe shume kontraverse.
Per shfrytezimin e kodit telefonik (+377), shfrytezuesit e sherbimeve 
primitive dhe teper te shtrenjta te VALA 900-shit ne Kosove duhet te 
kontribuojne nga xhepat e tyre ne vlera milioneshe per vetem nje vit.
Pas analizave te fundvitit 2003 per suficitin e bugjetit te Kosoves, ne 
media u publikua informata nga MEF-i se suficiti i gjithe vendit per vitin 
2003 llogaritej te ishte diku rreth 75 milione euro, ndersa qe ketu nuk 
perfshihej fare suficiti i kompanise PTK ne vleren rreth 170 milione euro!
Keqperdorimet e shumta te mjeteve materiale, pervetesimi i milionave ne emer 
te marrjes me qira te objekteve private, marrja nen hetime te udheheqesve me 
te larte te PTK-se (nga Guardia di Finanza) nen keto akuza dhe 
mos-transparenca e hapave te ndermarre per denimin e dukurive te 
kunderligjshme – kane krijuar opinionin tek popullata se kur flasim per 
kompanine PTK, flasim per nje kategori te paprekshme masonesh te cilet nuk i 
japin pergjegjesi asnje institucioni te Kosoves (ndersa qe UNMIKu ulerin 
duke thene: “ZERO TOLERANCE PER KRIMIN”!).
Ketu duhet shtuar edhe vonesat teper irituese ne tenderin per shpalljen e 
kompanise se dyte te telefonise mobile ne Kosove, veprim ky i radhes qe le 
per te dyshuar, krijon pakenaqesi dhe rrit hendekun e krijuar te mosbesimit 
ne raport me administraten nderkombetare.


KEKu – TERRORI ENERGJETIK – LLOGARITE BANKARE NE GJIBRALTAR

Edhe pas pese (5) vitesh ne paqe, kosovaret vazhdojne te ballafaqohen me 
terrorin energjetik.
Edhe ky gjigant i prodhimit te energjise elektrike, fatkeqesisht per 
qytetaret e Kosoves, ben pjese ne kuadrin e kompetencave te rezervuara te 
UNMIKut.
Pas nje vleresimi shume te thjeshte, kuptohet qarte se te gjitha fushat, 
segmentet, objektet dhe mekanizmat strategjike te Kosoves jane rreshtuar ne 
listen e kompetencave te rezervuara te UNMIKut (ne shume raste edhe te vetem 
nje njeriu – Kryeadministratorit te UNMIKut)!
Tenderet e shumte dhe milionat zinxhiror qe thuhet te jene shpenzuar ne 
renovimin e blloqeve te termocentralit te KEKut, shpeshhere kane rezultuar 
me pune te klasit te trete dhe me miliona te transferuar ne llogarite 
bankare jashte Kosoves (per 4,5 milione € dihet boterisht se jane derguar ne 
Gjibraltar – nuk besoj t’a kete konfirmuar ndokush kthimin e atyre mjeteve 
ne Kosove!).

Derisa i gjithe ky gjigant prodhimtarie mbetet akoma kompetence e rezervuar 
e UNMIKut, kush nga institucionet e Kosoves mundet dhe duhet t’i raportoje 
popullit per milionat qe kane hyre dhe vazhdojne te hyjne aty, per 
“avullimin” e shume eurove ne procedure e siper, per punet qe jane kryer dhe 
per kualietin e materialeve te investuara aty!

Kush duhet te jape pergjegjesi per deshtimin (e qellimshem, mendoj une) e 
sistemit te mbledhjes se pagesave per energjine e shpenzuar elektrike edhe 
ate qe nga ri-fillimi i punes se KEKut!

Kujt nga faktori nderkombetar ne Kosove i ka shkuar per shtati mjegullimi sa 
me i madh i bilancit/gjendjes se investimeve ne KEK, bilancit te prodhimit 
dhe shpenzimit te energjise elektrike, bilancit te importit dhe eksportit te 
kesaj energjie – nderkohe qe vazhdimisht furnzimi i qytetareve me energji 
elektrike ka qene katastrofal!

A mund te flitet per ndonje lidhje direkte te zyrtareve nderkombetar (dhe 
atyre vendor) ne Kosove me kompani dhe individe jashte vendit, te cilet 
perveq fitimeve te paligjshme nga tjetersimi i drejtperdrejt i mjeteve ne 
KEK, punojne qe te pasurohen edhe duke sjellur gjeneratore per qytetaret e 
varferuar te Kosoves (duke e kthyer Kosoven keshtu ne nje gjenerator te madh 
te ndotjes se ambientit te vet dhe duke shkaterrruar akoma me shume 
mireqenien ekonomike te popullates)!

A mund te flase ndokush per zhvillim ekonomik, nese furnizimi me energji 
elektrike mungon!
Nese diqka e tille edhe mund te propagohet (rrejshem, kuptohet!) nga njerez 
te caktuar te administrates nderkombetare, sa i takon zhvillimit ekonomik, 
investimit te kapalit te jashtem ne Kosove, ndoshta mund te flitet per 
teknologjine e kohes kur eshte shpikur makina me avull – perderisa eshte 
shkaterruar qellimshem sistemi i energjise elektrike ne Kosove.
Ne rastin e tille, ndoshta do te duhej te na sillnin ndonje makineri prej 
muzeve te shteteve te zhvilluara, ngase teknologjia e re jo vetem qe nuk 
punon pa energji elektrike, por edhe vetem nderprerja e furnizimit te 
perkohshem me energji elektrike shkakton demtimin e procesit prodhues dhe 
vete makinerine e sofistikuar.

Te gjitha keto gjera jane fort mire te njohura per ata qe kane ardhur nga 
shtetet Euro-perendimore ne emer te kontributit te tyre per ndihme 
zhvillimit te Kosoves, ndersa qe po pasurohen ne kurrizin e saj.
Jane po keta njerez qe ne vendet e tyre respektojne ne menyre strikte 
rregullat e komunikacionit, dallojne qarte ngjyrat e semaforit, ruajne 
hapesirat e gjelberuara skaj rrugeve, etj, ndersa qe ne Kosove sillen 
shpeshhere ne menyre vandale.
Jane te njejtit njerez qe kane ardhur ne emer te misionit te ndihmojne 
qytetaret e Kosoves te ndertojne sistemin adekuat ligjor dhe te gjithe 
mekanizmat tjere qe e identifikojne nje shoqeri demokratike, ndersa qe ne 
shumicen e rasteve e bejne pikerisht te kunderten e misionit te tyre – duke 
u sjellur si kolonizues te rinj te Kosoves dhe duke na thene: U kujtohet 
kush u ka cliruar juve nga pushtimi serb!).

AKM-ja – QEVERIA E TRETE E KOSOVES

Para se te themelohej Agjensioni Kosovar i Mirebesimit (fillimisht e 
projektuar per realizimin e procesit te privatizimit te prones shoqerore e 
jo per bllokimin e ketij procesi), ne Kosove kishim dy qeveri paralele: 
Qeverine e zgjedhur nga vota e lire e popullit te Kosoves (edhepse qe nga 
fillimi me kompetenca qesharake) dhe qeverine / administraten e UNMIKut te 
emeruar nga zyra te caktuara te punesimit prane OKBse ne New York.
Nuk do shume filozofi te thuhet se logjikisht qeveria e zgjedhur nga vota e 
popullit do te duhej te kishte te gjitha kompetencat, ndersa qe “logjika 
filozofike” e UNMIKut ne Kosove nuk pajtohet me diqka te tille dhe ruan me 
xhelozine me te madhe kompetencat koloniale e burokratike ne dem te 
qytetareve te Kosoves.
Nese dikush thote se UNMIKu eshte duke e trajtuar Kosoven si koloni te veten 
dhe se administratoret e UNMIKut po sillen si neo-kolonialiste, zyra e 
komisionerit te mediave, shume zyra e zyrtare (zedhenes te emeruar e te 
pa-emeruar) te UNMIKut ne Kosove do te kundershtojne ashper nje gje te tille 
(ne fazen aktuale, mund te kerkojne edhe linqimin e atyre qe permendin gjera 
te tilla – nuk kane thene kot se e verteta dhemb shume!).
Kur flasim per zedhenesit (sidomos ata te UNMIKut) duhet patjeter te 
kujtojme kontributin shume negativ te disa prej tyre, me deklaratat e 
perditshme ne dem te interesave te Kosoves: Susan Manuel, Gyorgy Kakuk (ne 
Mitrovice) dhe se fundi Isabella Karlovizc (e cila me rastin e revoltes se 
fundit ne vend, kaloi edhe ne funksionin e gjykateses dhe filloi te shaje 
popullaten shumice te Kosoves duke iu dhene edhe ‘leksione’ politike!).

Ajo qe eshte shume ironike, eshte fakti se ne shume raste, ne kuader te 
institucioneve te ndryshme te Kosoves, emerohen zyrtare te ndryshem 
nderkombetar – te cilet pothuaj gjithmone caktohen ne funksione udheheqese 
(gati asnjehere ne funksione profesionale te keshille-dhenies), anise me 
profesionalizem dhe ekspertize qendrojne shume me poshte se ekspertet 
vendor.
Aspekti i vetem ne te cilin udheheqin zyrtaret e “larte” nderkombetar eshte 
ne lartesine e pagave mujore qe ata marrin, krahasuar me punetoret / 
ekspertet vendor.
Merreni me mend (merreni edhe nje kalkulator afer vetes – per lehtesi 
kalkulimi) krahasimin:
Paga mesatare e bugjetit te Kosoves llogaritet te jete dikund rreth 150 €, 
ndersa qe shefi i emeruar koheve te fundit per PTK-ne do te marre rreth 
27,000 € ne muaj per “punen” e tij ne kuader te ketij institucioni dhe do te 
tejkaloje punetorin mesatar te Kosoves me rreth 170 paga brenda vetem nje 
muaji!!!
Perveq kesaj, ata, shpeshhere edhe udheheqin me politika te demshme 
programore dhe i vonojne proceset e pergjithshme te zhvillimit te 
institucioneve (sigurisht e bejne kete edhe per t’i zgjatur vetes mandatin e 
qendrimit te tyre ne Kosove – ne te cilen kane gjetur te gjitha te mirat e 
botes, perveq pavaresise te cilen vazhdimisht e synon populli i Kosoves).

Kur te shtojme ketu se bugjeti i konsoliduar i Kosoves, qe nga viti i kaluar 
sigurohet nga te hyrat vetanake, atehere behet plotesisht e kuptueshme pse 
me ato mjete duhet te menagjojne institucionet e Kosoves – e jo te ngelen 
dikund rreth 30% te mjeteve te ketij bugjeti nen menagjimin e 
kryeadministratorit te Kosoves (perfshire ketu edhe gjithe ato kompetenca 
tjera te rezervuara).
Ata qe kane dijeni per shpenzimet e ketyre mjeteve nga bugjeti i Kosoves, e 
kane te qarte se behet fjale per mjetet te cilat shpenzohen per minoritetet 
(kupto serbet - te pakten ashtu thuhet!), ndersa qe ne akumulimin e ketyre 
mjeteve per bugjetin e Kosoves serbet nuk kontribuojne me asnje metalik – 
ngase nuk i pranojne institucionet legjitime te Kosoves.
Bllokimi i procesit te privatizimit, respektivisht loja politike e disa 
zyrtareve nderkombetare (te cilet kane siguruar per vete paga te majme dhe 
iu konvenon te pensionohen ne Kosove) brenda AKM-se me fatin e rreth 2,5 
milione banoreve te Kosoves (dhe nervat e tyre) dhe rrugetimin e procesit te 
privatizimit, perben elementin me destruktiv, i cili edhe ka ndikuar teper 
shume ne mllefin dhe revolten e shqiptareve.
Duhet permendur ketu ndryshimin e politikave operacionale te AKMse, 
ndryshime keto te bera ne marreveshje me struktura dhe mekanizma te 
pushtetit ne Beograd; si dhe
Qasjen e punesimit te stafit nderkombetar ne pozitat me pergjegjesi 
ekzkutive brenda AKMse, e cila tejdukshmerisht eshte pro-serbe (edhe ne 
rastet kur dikush prej punetoreve vjen nga ndonje shtet jo-aleat me serbine, 
nese shikohet prejardhja e tyre mund te konstatohet se kemi te bejme me 
nenshtetetas te natyralizuar – me rrenje the thella proserbe).

PAPUNESIA NE SHKALLE FRIKESUESE (rreth 60%)
Ne baze te disa vleresimeve te institucioneve ekonomike qe veprojne ne 
Kosove, thuhet se dikund rreth 60% e popullsise se vendit eshte e papune.
Dikund rreth 65% te populates e perben gjenerata e re ne Kosove. Rini kjo e 
cila te shumten e kohes duhet t’a kaloje rrugeve, kafeneve, dhe i eshte 
nenshtruar nje ndikimi te madh te dukurive negative (te perkujtojme se para 
luftes ne Kosove kishim nje numer shume me te vogel te rinise e cila 
konsumonte droge dhe te atyre qe ishin te infektuar me virusin HIV – te mos 
flasim per perqindjen e rinise e cila sot helmohet me nikotine).

PA-PERSPEKTIVA E QARTE EKONOMIKE
Nuk shihet asnje drite premtuese ne horizontet e progresit ekonomik te 
Kosoves.
Te gjitha ato ndermarrje te cilat kane reprezentuar gjigante te 
prodhimtarise ekonomike ne Kosove, kane mbetur ne meshiren e “eksperteve” te 
ngarkuar me pergjegjesine per privatizimin e prones shoqerore.
Deri me sot, nje numer shume i madh i ketyre reparteve te punes eshte 
shkaterruar per shkak te mos-nderhyrjes me investime konkrete edhe si pasoje 
e amortizimit.
Te permendim ketu sidomos kompanine e madhe “TREPCA”, pa ri-aktivizimin e 
reparteve te se ciles nuk do te mund te flitet asnjehere per ngjalljen dhe 
zhvillimin e qytetit te Mitrovices – ne kete radhe edhe te banoreve te ketij 
qyteti (me shume probleme politike, te cilat kryesisht e kane burimin ne 
ngecjen e proceseve ekonomike).
Eshte thene shume here se politikat fiskale qe aplikohen ne ekonomine e 
Kosoves nuk favorizojne asnje veprimtari prodhuese ne vend. Si rrjedhoje, 
kemi furnizimin e tregut te vendit me prodhime nga gjithandej jashte Kosoves 
(fatkeqesisht, pothuaj gjithqka vjen nga Serbia dhe Maqedonia), duke i 
garantuar keshtu nje jo-stabilitet ekonomik dhe politik vendit tone.
Nese i behet nje analize e pergjithshme gjendjes ekonomike ne Kosove, 
verehet qarte se pothuaj gjithqka sillet ne nje rreth zinxhiror i cili 
gjithmone perfundon ne Beograd.
Pothuaj te gjitha mjetet materiale akoma futen ne Kosove nga mergata 
shqiptare, ndersa qe nga ketu percjellen pastaj ne drejtimin e pakthyeshem i 
cili funksionon ne paralelen Beograd – Shkup. Koheve te fundit edhe segmenti 
i sportit po i pervijon hapat e gabuar te ekonomise se deshtuar te Kosoves.
Ajo qe eshte e dhimbshme, eshte fakti se per gjera te tilla eshte folur 
shume here dhe jane bere edhe analiza profesionale nga institucionet 
ekonomike te vendit, ndersa qe vazhdon te mos ndryshoje ne aspektin pozitiv 
asnje presje dhe asnje pike e kesaj “perspektive” ekonomike.
PENSIONET E PA-REALIZUARA DHE TE VJEDHURA NGA SERBIA
Gjeneratat e vjetra ne Kosove, te cilet e kane permbyllur aktivitetin e tyre 
punues, jane detyruar te jetojne ashtu si dijne e munden, pa ndonje 
perkujdesje adekuate shteterore.
De-Humanizim me te madh per kete kategori te njerezve nuk mund te kete.
Kesaj i thone: UNMIKu nuk lodhet per kete pune, Qeveria nuk ka mjete te 
mjaftueshme, Serbia nuk i paguan obligimet qe ka ndaj punetoreve shqiptare – 
ngase i ka vjedhur mjetet ne emer te pensionisteve shqiptare, nderkohe qe as 
UNMIKu e as Qeveria e Kosoves nuk kane mekanizma (dhe as qe po lodhen te 
gjejne ndonje forme funksionale) te detyrojne Serbine te ktheje mjetet e 
vjedhura ne emer te pensioneve (mjete keto te cilat Serbia po i shfrytezon 
per mbajtjen gjalle te strukturave paralele ne Kosove).

DOKUMENTET E IDENTIFIKIMIT DHE UDHETIMIT
Ne kohen kur pat filluar dhenia e dokumenteve te identifikimit te gjithe ne 
menduam se me ne fund po ndaheshim nga kthetrat administrative te Serbise 
dhe se po krijonim identitetin tone te vertete edhe ne fushen e 
dokumentacionit personal identifikues.
Dokumentet e udhetimit shenonin edhe nje hap tjeter pozitiv, per te cilin 
kishin aq shume nevoje shqiptaret e Kosoves, sidomos ne periudhen e 
pasluftes kur liria e levizjes shenonte parakushte shume me te volitshme.
Kishte shume verejtje pse dokumentet e tilla nuk quheshin pasaporta dhe pse 
aty nuk kishte elemente te mjaftueshme qe perkufizonin Kosoven si entitet 
dhe identitet (por UNMIKun!), por njerezit u pajtuan me faktin se perderisa 
administrohemi nga organizma te perkohshem nderkombetar duhet te jete keshtu 
dhe vazhdimisht besuan se pas kesaj faze do te vinin ditet tona.
Por, muajt ne vijim shenuan shume hapa prapakthyes, ne vend se te kishim 
progresin e pritur.
Nuk ka si cilesohet ndryshe kerkesa e autoriteteve pergjegjese te UNMIKut 
per te deshmuar identitetin dhe te drejten per te qene banor i Kosoves me 
dokumentet e leshuara nga ish-pushteti okupues serb!
Te mos flasim per gjendjen rreth vlefshmerise se dokumenteve te udhetimit.
Ato akoma nuk pranohen as nga shtetet qe kane interes ekonomik ne Kosove 
(Bullgaria, Serbia e Mali i Zi, etj), ndersa qe shtetet tjera vetem mund te 
tregohen kurreshtare per cilesine dhe materialin e perdorur ne dokumentet e 
udhetimit (sigurisht qe do te kene edhe fjale te mira per teknologjine e 
shtypjes elektronike te fotografise ne keto dokumente te udhetimit).
Del sheshit intenca e strukturave te caktuara te UNMIKut per te detyruar 
shqiptaret te marrin pasaporta te Serbise e Malit te Zi (te cilat gjejne 
aplikueshmeri me te madhe neper bote), ndersa qe ne favor te kesaj flet edhe 
vete fakti se institucionet paralele te Serbise te cilat kane leshuar 
pasaporta brenda Kosoves, jo vetem qe nuk jane penguar ne kete drejtim (per 
qka edhe eshte i obliguar UNMIKu) por edhe kane ofruar siguri fizike, duke 
vene ne sherbim forcat nderkombetare te policise dhe KFORit.

PARLAMENTI JO-FUNKSIONAL I KOSOVES
Perkunder faktit se parlamenti i Kosoves eshte themeluar dhe zhvillon 
aktivitetin e vet qe nje kohe bukur te gjate, numri i ligjeve te miratuara 
ne kuader te ketij institucioni te larte te vendit flet ne disfavor te 
permbushjes se nevojave per rregullimin e aktiviteteve me rendesi jetike per 
popullaten e vendit dhe po vonon forcimin institucional te rendit dhe 
rregullit demokratik.
Kesaj vonese teper te demshme per proceset ne vend po i kontribuon ne masen 
me te madhe edhe vete kryeadministratori i UNMIKut me zyren e tij (te 
famshme!) ligjore, duke vonuar ne maksimum zyrtarizimin e ligjeve te kaluara 
dhe te aprovuara nga parlamenti i Kosoves, si dhe duke i kthyer ato ne 
rishqyrtim sa here qe per to shtron ndonje “argument” koalicioni Kthimi.
Anulimi i cdo vendimi me rendesi strategjike per territorin, administrimin 
dhe zhvillimin e Kosoves nga ana e kryeadministratorit te Kosoves, flet 
shume dhe tregon se sa funksionale i kemi institucionet “veteqeverisese” te 
vendit.
Ketu vlene te permendim anulimin dhe aplikimin e vetos nga 
kryadministratoret e UNMIKut ne te gjitha rezolutat, konkluzat dhe vendimet 
qe parlamenti ka marre me rastin e mbrojtjes se interesave strategjike dhe 
ekzistenciale te vendit.
Edhe rasti i fundit, kur UNMIKu dhe faktori tjeter nderkombetar ne Kosove, 
nuk bezan dhe nuk reagon fare lidhur me rezoluten e fundit te parlamentit 
serb – me qka shenohet nderhyrje flagrante ne punet e brendshme dhe perben 
nje element qe bie ndesh edhe me vete rezoluten e aprovuar nga bashkesia 
nderkombetare - sikur flet ne taborrin e kujt po rreshtohen struktura te 
caktuara brenda UNMIKut.

QENDRIMI TEPER AMBIVALENT I UNMIKut DHE STANDARDI I POLITIKAVE TE DYFISHTA 
(NJE MASE VLEN PER SHQIPTARET, TJETRA PER SERBET)

Njeri prej personaliteteve me peshe politike ne Evrope, e tha edhe kete:
Kosova ka shume ngjashmeri me Palestinen!
Te jete ky qellimi final drejte te cilit po na shtyen Evropa!!!

Nese institucionet vitale te Kosoves (te cilat edhe bartin pergjegjesi te 
caktuara per gjendjen aktuale ne te gjitha fushat e jetes dhe punes ne 
Kosove) nuk do te dalin me kerkesa te caktuara per ndryshime pozitive ne te 
gjitha fushat, do te kontribuojne ne shtimin e pakenaqesise, pezmit dhe 
revoltes ne mendjet (qe sa kohe te terrorizuara, pa iu dhene ndonehere as 
trajtimin me te vogel rehabilitues pas luftes dhe okupimit te gjate te 
ish-pushtetit serb) e secilit nga banoret e Kosoves.

VLERESIMI REAL NGA PARLAMENTI I KOSOVES DHE QEVERIA, I FAKTOREVE POLITIK, 
EKONOMIK, etj, QE KANE REZULTUAR ME REVOLTEN E PARA DISA DITEVE DHE NXJERRJA 
E KONKLUZAVE DHE KERKESAVE TE CILAT DUHET TE AFATIZOHEN PER PERMBUSHJE NE 
ADRESE TE ADMINISTRATES SE UNMIKut DHE FAKTOREVE TJERE RELEVANT NDERKOMBETAR 
– PARAQET DOMOSDOSHMERI.

_______________________________
Shkrim i bërë menjëherë pas ngjarjeve të marsit 2004.
Në këtë material nuk është trajtuar (dhe nuk ka qenë pikësynim i shkrimit) 
përgjegjësia e faktorit vendor për gjendjen e vështirë në të cilën 
përpëlitet sot Kosova - me arsyetimin e mungeses se kompetencave.
Sikur të shtrohej edhe ky segment në këtë shkrim, dyshoj se numri i faqeve 
të këtij materiali do të përfundonte me dy-shifror!

_________________________________________________________________
The new MSN 8: advanced junk mail protection and 2 months FREE* 
http://join.msn.com/?page=features/junkmail
-------------- next part --------------
A non-text attachment was scrubbed...
Name: Analize Gjendjes.doc
Type: application/msword
Size: 95232 bytes
Desc: not available
Url : http://www.alb-net.com/pipermail/prishtina-l/attachments/20040913/fa426ebd/attachment.doc