From kosova at jps.net Wed Sep 4 02:48:59 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Tue, 3 Sep 2002 23:48:59 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_Per=EBndimor=EBt_mbet=EBn_t=EB_al?= =?iso-8859-1?q?armuar_p=EBr_incidentet_n=EB_Maqedoni?= Message-ID: Per?ndimor?t mbet?n t? alarmuar p?r incidentet n? Maqedoni Isuf Hajrizi (Uashington, 2 shtator, 2002) Per gazeten Zeri, Prishtine Diplomat?t nd?rkomb?tar jan? t? alarmuar p?r situat?n n? Maqedoni si rrejdhoj? e nj? vargu incidentesh n? jav?n e fundit q? kan? len? dy polic? maqedonas dhe tre shqiptar? t? vdekur, si dhe t?r? vendin n?n ethet e nj? konflikti t? ri n? prag t? zgjedhjeve. Nd?rkomb?tar?t kan? akuzuar ekstremist?t nga t? dy pal?t p?r keq?simin e papritur t? situat?s n? republik?n e brisht?, e ardhmja e s? cil?s vazhdon t? mbetet e pasigurt?. Edhe pse nd?rkomb?tar?t jan? t? vet?dijsh?m p?r verprimet ekstremiste t? disa zyrtar?ve maqedonas, jan? shqiptar?t k?saj here ata q? jan? v?n? n? thumbin e kritik?s si inicues t? incidenteve si n? Kosov? ashtu edhe n? Maqedoni. Incidenti jav?n e kaluar kur shqiptar? t? armatosur sulmuan policin? e UNMIK-ut dhe forcat e KFOR-it n? Kosov? ka zem?ruar zyrtar?t n? Uashington t? cil?t jan? alarmuar se incident?t e tilla si n? Kosov? ashtu edhe Maqedoni seriozisht e rrezikojn? stabilitetin n? rajon. N? deklarat?n k?rc?nuese q? Deparmenti amerikan i shtetit l?shoi t? premt?n kund?r shqiptar?ve q? sulmuan druvar?t serb? af?r Pej?s t? enjt?n thuhet se veprimet e tilla jan? "t? papranueshme dhe nuk do t? tolerohen." Kurse n? Maqedoni, duke patur parasysh situat?n e nd?rlikuar politike para zgjedhjeve ekziston frika se grupet ekstremiste rrezikojn? jo vet?m zgjedhjet e 15 shtatorit por edhe paqen n? p?rgjith?si. Vrasja e dy polic?ve maqedonas af?r Gostivarit jav?n e kaluar dhe vrasja e tre shqiptar?ve m? von? si dhe marrja e pes? pengjeve maqedonas n? vazhdim jan? vler?suar si akte kriminale dhe t? d?nueshme. N? shtypin e huaj krahas kritikave t? drejtuara ndaj shqiptar?ve aty-k?tu i ?sht? t?rhequr v?rejtja qeveris? maqedonase p?r inicimin e incident?ve dhe nxitjes s? ekstremist?ve shqiptar?. "Nd?rsa nuk mjaftojn? fjal?t p?t t?i d?nuar verimet kriminale t? marrjes s? pengjeve, (gjithashtu) ?sht? m? r?nd?si q? t? sillet n? pah fakti se ekstremist?t n? komunitetin shqiptar? nuk jan? t? vetmit q? po nxisin tensionet n? prag t? zgjedhjeve t? r?nd?sishme parlamentare," shkruan n? gazet? arabe n? internet "Arab Neus." Sipas komentit t? kasaj gazete, jan? prokuror?t e qeveris? maqedonase ata q? v?rtet? po e rrezikojn? paqen n? vend duke l?shuar flet? arresti p?r ish udh?heq?sit e Ushtris? ?lirimtare Komb?tare si Ali Ahmetin me shok? p?rkund?r faktit se atyre u ?sht? garantuar amnestia si pjes? e Marr?veshjes s? Ohrit vitin e kaluar. M? nj? konkludim t? till? jan? pajtuar edhe zyrtar?t e NATO-s t? cil?t, t? bindur se arrestimi i Ahmetit dhe t? tjer?ve n? partin? e tij do t? nxiste nj? konflikt t? ri, ata ia kan? t?rhequr v?rejtjen ministrit t? brendsh?m ekstremist Lube Boshkovskit kund?r arrestimit t? Ahmetit. Mir?po qeveria maqedonase e ka refuzuar propozimin e nd?rkomb?tar?ve duke dh?n? se "Ahmeti ?sht? kriminel I luft?s" dhe si I till? do t? arrestohet pa marr? parasysh se ?far? thon? nd?rkomb?tar?t. N? nj? takim urgjent t? premt?n zyrtar?t nd?rkomb?tar n? Maqedoni duke p?rfshir? edhe Ambasadorin amerikan n? deklarat?n e tyre t? p?rbashk?t e kan? lutur qeverin? n? Shkup q? t? p?rmbahet kund?r nd?rmarrjes s? ndonj? veprimi ushtarak kund?r shqiptar?ve dhe kund?r arrestimit t? ish luft?tar?ve t? U?K-s? n? k?t? koh?. N? shtypin per?ndimor ?sht? komentuar se arsyeja e v?rtet? q? qeveria meqedonase d?shiron q? ta arrestoj Ahmetin ?sht? fakti se sipas anketave partia e tij Unioni Demokratik p?r Integrim pritet q? t? fitoi shumic?n e votave t? 650,000 votues?ve shqiptar?, dhe k?shtu ta rrezikoi pozit?n e partis? n? pushtet, VMRO-DMPNE. Mir?po shtypi nd?rkomb?tar gjithashtu ka kritikuar zyrtar?t e NATO-s dhe t? Bashkimit Evropian si nd?rmjet?sues t? Maqrr?veshjes s? Ohrit, t? cil?t kan? lejuar q? disa pika t? marr?veshjes ose t? zvarriten p?r t? mos u jet?suar ose t? mos jet?sohen fare. Ata gjithashtu jan? kritikuar p?r munges?n e p?rkrahjes s? hap?t p?r politikan?t e moderuar nd?r t? cil?t tani konsioderohet edhe Ahmeti. Arrestimi i mund?sh?m i Ahmetit p?r shembull do t? ishte n? kund?rshtim t? plot? me Marr?veshjen e Ohrit sepse ai dhe luft?tar?t e tjer? t? ish U?K-s? kan? imunitet ndaj arrestimit p?r veprat e tyre gjat? luft?s. Mir?po ekstremist?t maqedonas assesi nuk duan q? shqiptar?t t? fitojn? ndonj? mandat t? qart? n? zgjedhje prandaj provokojn? ekstremist? p?r t? inicuar ndonj? konflikt t? ri, i cili ose do ta sabotonte ose t?r?sisht do ta rrezikonte rezultatin e zgjedhjeve. N? k?t? rast pala e d?mtuar do t? ishin shqiptar?t. Komentator?t e shtypit n? per?dnimor parashohin se mungesa e angazhimit serioz t? nd?rkomb?tar?ve p?r t?i ulur tensionet ?sht? tejet? e rrezikshme. N? nj? koment t? nj? gazete t? huaj k?t? jav? thuhet: "Komuniteti nd?rkomb?tar, q? n? realitet do t? thot? Bashkimi Evropian, ?sht? e domosdoshme q? ta hedh pesh?n e vet shum? shpejt dhe bindsh?m n? mb?shtetje t? t? moderuar?ve n? t? dy an?t (shqiptar? dhe maqedonas) dhe ta sqaroi n? m?nyr? absolute se roli i ekstremist?ve n? Maqedoni ka marr? fund." Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Thu Sep 5 01:06:37 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Wed, 4 Sep 2002 22:06:37 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_Amerika_e_p=EBrg=EBz?= =?iso-8859-1?q?on_Shqip=EBrin=EB_p=EBr_nism=EB_?= =?iso-8859-1?q?t=EB_mir=EB_por_thot=EB_se_ka_?= =?iso-8859-1?q?mbetur_shum=EB_p=EBr_t=EB_b=EBr=EB?= Message-ID: Amerika e p?rg?zon Shqip?rin? p?r nism? t? mir? por thot? se ka mbetur shum? p?r t? b?r? Isuf Hajrizi (Uashington, 5 shtator, 2002) Per gazeten Zeri, Prishtine Qeveria amerikane e ka p?rg?zuar administrat?n e re shqiptare p?r nj? "p?rparim t? duksh?m" p?r reformat demokratike q? nga vitit 1997, por ka theksuar faktin se p?r Tiran?n mbeten shum? sfida duke p?rfshir? edhe themelimin e nj? sistemi t? pavarur t? drejt?sis? dhe luftimin e trafikimit. Ambasadori amerikan n? OSBE, Stefan Minikes n? nj? prezantim t? tij me rastin e nd?rrimit t? krer?ve t? k?saj organizate n? Shqip?ri (?sht? larguar Gert Arens dhe vendin e tij e ka z?n? Ambasadori Liponen) i ka nxitur autoritetet e Tiran?s q? t? vazhdojn? bashk?punimin me OSBE-n? "n? rrug?n pozitive t? reform?s dhe demokracis?." Edhe pse p?r shum? nga t? "arriturat"n? Shqip?ri ?sht? kredituar Ambasadori Arens, "k?to t? arritura nuk do t? realizoheshin pa mb?shtetjen e plot? dhe kooperimin e autoriteteve t? Tiran?s," ka th?n? ambasadori amerikan n? selin? e OSBE-s? n? Vjen? k?t? jav?. Edhe shtypi nd?rkomb?tar, p?r ndryshim nga e kaluara koh?ve t? fundit ka theksuar p?erpjekjet e qeveris? s? Tiran?s p?r ta zhdukur dukurin? e trafikimit me ndihm?n e t? ashtuquajtur?s Strategjia Komb?tare mbi trafikimin e qenjeve njer?zore. Kryeministri Fatos Nano ?sht? paraqitur n? fotografi si "luft?tar guximtar" i anijeve t? tafikant?ve nd?rsa ato digjen n? prapavij? si rrejdhoj? i nj? aksioni t? p?rbashk?t t? afjensive shqiptare, greke dhe italiane t? sigurimit. Mir?po, siq ?sht? shprehur Ambasadori Minikes "jet?simi i shpejt? i k?saj strategjie, duke p?rfshir? edhe arrestimet, prosekutimet dhe nd?shkimet e r?nda p?r trafikant?t mbet?t rruga m? e qart? p?r t? treguar seriozitetin e Shqip?ris? n? atakimin e k?tij problemi t? rreziksh?m." Disa analist?, p?rkund?r "optimizmit t? kujdessh?m" t? shprehur nga mediat dhe zyrtatr?t nd?rkomb?tar p?r nj? Shqip?ri e cila ndoshta ?sht? bindur q? m? n? fund t? nd?rmarr? hapa p?r t? dalur nga humnera e kriz?s ekomomike, politike dhe korrupcionit, megjithat? t?rheqin v?rjetjen kund?r optimizmit t? nxituar. "?sht? v?rtet? shpres?dh?n?s fakti q? partit? shqiptare b?n? kompromis dhe zgjodh?n presidentin dhe themluan qeverin? e re," thot? nj? analist anonim n? Uashington. "Por, p?rkund?r faktit se Nano duket se ka veshur petk t? ri, ?sht? d?shprues fakti se ai dhe (Sali) Berisha jan? p?rs?ri ata q? vrajn? dhe kthjellin n? Shqip?ri." Analist?t si ky q? e njohin mir? Shqip?rin? dhe mentalitetin shqip?tar, jan? t? shqet?suar se retorika dhe dy-tri akcionet e Nanos dhe njer?zve rreth tij p?r ta eliminuar gjoja korrupcionin dhe trafikimin n? vend, jan? vet?m sa p?r t?i heshur pluhur n? sy komunitetit nd?rkomb?tar n? m?nyr? q? t? miratoj? ndihmat pa t? cilat qeveria e re do t? zihej ngusht?. Gjykata e Shqip?ris? konsiderohet si nj? nga problemet kyqe n? vend si e korruptuar dhe e influencuar nga forcat politike. Ambasadori Minikes e ka parasysh se "reforma e drejt?sis? ?sht? e domosdoshme p?r ta luftuar krimin e organizuar dhe korrupsionin, dhe p?r ta ndalur trafikimin e p?rsonave, t? arm?ve dhe t? drig?s." Pa gjykata t? pavarura, t? pa korruptuara dhe t? painfluencuara nga forcat politike, analist?t thon? se Shqip?ria n? fakt nuk do t? ket? mund?si q? t?i zgjedh problemet n? fjal? q? vazjdojn? ta mbajn? Shqip?rin? peng dhe nd?r vendet m? t? farf?ra dhe pa p?rspektiv? n? Evrop?. Nj? problem tjet?r serioz p?r nga p?rspektiva nd?rkomb?tare n? Shqip?ri ?sht? edhe sistemi i zgjedhjeve. Sa her? q? mbahen zgjedhje n? Shqip?ri pala n? pushtet akuzohet p?r mashtrime dhe manipulime t? vot?s. Edhe pse Shqip?ria me sukses (dhe m? plot ankesa) ka mbajtur zgjedhjet parlamentare vitin e kaluar dhe sivjet ato presidenciale, organizatat nd?rkomb?tare megjithat? jan? ankuar, p?r padrejt?sin? dhe ?rregullimet e mabejtjeve t? zgjedhjeve lokale. Mir?po zyrtar?t amerikan? t? cil?t vazhdojn? t?i p?rshkruajn? marr?dh?njet shqiptaro-amerikane si t? "shk?lqyeshme" e kan? marr? si shembull pozitiv themlimin e komnisionit t? p?rbashk?t p?r reform?n elektorale. Mir?po edhe k?tu, kan? theksuar p?rfaq?suesit amerikan?, po q? se Shqip?ria nuk i zbaton rregukllat dhe k?shillat e organizatave nd?rkomb?tare p?r zgjedhjet, komisioni i p?rbashk?t do t? d?shtoi. "I b?jm? thirrje qeveris? s? re shqiptare q? ta trajoj? (refom?n elektorale) si prioritet t? saj," ka th?n? ambasadori amerikan n? OSBE. Zyrtar?t amerikan? i jan? mir?njoh?s qeveris? shqiptare socialiste p?r distancimin e saj nga nxitja e konfliktit jasht kufij?ve t? saj ? sidomos p?r luajtjen e nj? roli tejet? neutral n? rastin e Kosov?s. "Tirana ka mund t? shkaktoi problem p?r neve n? ralacion me Kosov?n, por ka majtur nj? pozicion t? matur dhe p?r k?t? I jemi mir?njohes," qe shprehur para pak koh?sh nj? zyrtar? amerikan n? Uashington. Amerikan?t gjithashtu i jan? mir?njoh?s bashk?punimit t? ngusht? t? Tiran?s me agjenist? amerikane t? siguris? p?r t?I arrestuar dhe p?rz?n? disa nga t? dyshuarit m? t? rreziksh?m mysliman? nga Shqip?ra ku thuhej se kishin themeluar t? ashtuquajturat "celulat e fjetjes" qysh n? koh?n e administrat?s s? Berish?s. Mir?po p?rkund?r arrestimeve dhe deprtimeve t? terrorist?ve t? dyshuar, Shqip?ria duke patur nj? popull?si me shumic? myslimane -- sikurse edhe Bosnia dhe Kosova -- vazhdon t? mbetet vend i dyshimt? p?r terroriz?m. Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Thu Sep 5 01:06:46 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Wed, 4 Sep 2002 22:06:46 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_Bota_e_zhg=EBnjyer_me_p?= =?iso-8859-1?q?olitik=EBn_e_jashtme_amerikane?= Message-ID: Bota e zhg?njyer me politik?n e jashtme amerikane Isuf Hajrizi (Uashington, 5 shtator, 2002) Per revisten javore ZERI, Prishtine Pas sulmit terrorist t? dat?s 11 shtator para nj? viti, bota tregoi nj? solidaritet madh?shtor ndaj Amerik?s. Me dhemjen amerikane ? me nodnj? p?rjashtim aty-k?tu ? u solidarizuan miq dhe armiq t? sup?rfuqis? s? vetme bot?rore. Shumica e p?rkrah?n Presidentin Xhorxh Bush n? q?ndrimin e tij p?r ta luftuar terrorizmin kudo n? bot?. Evropian?t ? si an?tar? t? NATO-s ? bile d?rguan edhe aeroplan? v?zhgyues p?r t?i ruajtur kufijt e Amerik?s nd?rsa Uashingtoni po ballafaqohej me pasojat e passulmit q? p?rgjithmon? do ta ndryshojn? mendimin dhe sjelljet e popullit amerikan? ndaj bot?s dhe vet?vet?s. Nd?rsa Amerika po p?rgatitet q? ta p?rkujtoi dit?n e sulmit q? la rreth 3,000 t? vdekur dhe rrafshoi dy nd?rtesat binjake t? "Qendr?s Bot?rore Treg?tare" n? qytetin e Nju Jorkut dhe nj? pjes? t? selis? ushtarake amerikne n? Uashington, rrjedh pyetja: si e shikon sot bota Amerik?n? Apo pyetja mund t? shtrohet edhe anasjelltas: si e shikon sot Amerika bot?n? Gazeta Uashington Post ka porositur korrespondent?t e saj n? t? gjitha kontinent?t q? t? gjenjn? p?rgjigjen rreth k?tyre pyetjeve. Dje ajo q? kan? zbuluar korrespondent?t del thjesht? se bota ?sht? thell?sisht e zhg?njyer me administrat?n amerikane dhe q?ndrimin e saj ndaj t? tjer?ve. N? baz? t? intervistave me zyrtar?, analist? dhe ekspert? nga e t?r? bota, korrespondent?t kan? m?suar se udh?heq?sit bot?ror ? me p?rjashtim t? kryeministrit izraelit Areal Sharon ? ndjehen t? izoluar nga politika vetiake e Bushit. Ajo q? befason ?sht? fakti se bile edhe kryeministri britanik ? njeriu m? i besuesh?m jasht? kufij?ve t? Shteteve t? Bashkuara thuhet se u ka th?n? koleg?ve t? vet n? Lond?r se nuk ka "raport t? v?rtet?" me presidentin amerikan. P?r t? treguar nj?anshm?rin? e tij n? politik?n e jashtme, Bush mungoi n? samitin e jav?s s? kaluar n? Kombet e Bashkuara p?r ta diskutuar "zhvillimin e q?ndruesh?m" n? Afrik?n Veriore. N? samit mor?n pjes? rreth 100 udh?heq?s nga e gjith? bota dhe mungesa e presidentit amerikan (jo vet?m se ishte e papresedenc? sepse samiti parasegjithash mbahej n? shtetin e tij) d?rgonte mesazhin tek t? tjer?t se "ajo q? p?r juve ?sht? e r?nd?sishme, p?r ne amerikan?t as q? figuron n? list?n e ??shjteve serioze." Mir?po zyrtar?t amerikan? jan? mbrojtur duke theksuar se Presidenti Bush, i cili do ta vizitoi Afrik?n Jugore vitin e ardhsh?m, "ka nj? politik? m? aktive n? Afrik? se sa t? gjith? president?t tjer? para tij." Ajo q? duket se i ka zhg?njyer ? p?r t? mos th?n? i ka revoltuar ? udh?heq?sit bot?ror ndaj Amerik?s duket se ka t? b?j? kryesisht me luhatjet e vazhdueshme t? Presidentit Bush. Q? nga fillimi i administrimit t? tij, por sidomos pas sulmeve t? 11 shtatorit, retorika e presidentit amerikan ka ndryshuar pothuaj n? t?r?si. Gjat? debateve n? fushat?n presidenciale t? vitit 2000, Bush gati sa nuk filozofonte se si ai do t? p?rq?ndrohej p?r krijimin e marr?dh?njeve t? mira me aleat?t. "Shtetet e Bashkuara duhet t? jan? krenare dhe konfidente p?r vlerat tona, por (ne duhet t? jemi) modest n? at? se si i trajtojm? kombet t? cilat po p?piqen q? ta gjejn? rrug?n e vet (drejt zhvillimit). ?sht? me r?nd?si q? t? jesh mik me dik? kur nuk ke nevoj? p?r te, k?shtu q? kur ke nevoj?, krijohet nj? miq?si e lidhur ngusht?." I njejti president n? qershor t? k?tij viti n? nj? fjalim para kadet?ve n? akademin? Uest Point n? Nju Jork, do t? thot? krejt?sisht t? kund?rt?n. Ai do t? shprehet se Amerika kishte t? drejt? q? e para ta sulmonte ?do shtet q? ajo e konsoderonte t? rreziksh?m dhe k?shtu t? krijonte nj? bot? pa kund?rshtar? p?r pushtet, nj? bot? ku do t? dominonte Amerika. Por nj? politik? e till? e Presidentit Bush i ka frik?suar udh?heq?sit bot?ror. N? Egjypt p?r shembull citohet t? k?t? th?n? nj? minister se ekipi i politik?s s? jashtme amerikane ?sht? i mbushur me ideolog? t? ngarkuar me bagazh politik, me nj? idealogji e cila ?sht? konfrontuese, nj? ekip politik i cili ?sht? 100 p?rqind i bindur se ka t? drejt?." Administrata amerikane ka nd?rmarr? nj? varg aksionesh q? n? syt? e bot?s ?sht? dukur se Uashingtoni v?rtet? nuk p?rfill asnj? nga marr?veshjet nd?rkomb?tare dhe vepron krye n? vete kur i konvenon Uashingtonit. N? dy fjalimet jav?n e kaluar, z?v?nd?s presidenti amerikan Dik Qejni ka mohuar ?do opsion tjet?r p?rpos konfliktit t? armatosur me Irakun, nj? ide q? nuk e p?rkrahin as miqt m? t? besuesh?m t? Amerik?s. N? t? njejt?n koh?, administrata e Bushit ka nd?rmarr? veprime p?r ta antagonizuar edhe m? tep?r pjes?n tjet?r bot?rore, duke e kund?rshtuar Gjykat?n Nd?rkomb?tare p?r Krimet, duke e refuzuar marr?veshjen q? do ta zvog?lonte t? ashtuquajtur?n "ngrohje globale" e cila e d?motn ambientin dhe rrezikon gjallesat ? duke p?rfshir? edhe njer?zit ? mbi tok?, si dhe duke prishur marr?veshjen nj? m?nyr? t? nj?ashme me Rusin? p?r t? mos prodhur arm? b?rthamore. P?rkund?r premtimeve p?r t? krijuar nj? bot? plot "dashuri" dhe "pasion," Bush e ka rritur buxhetin e ushtris? p?r 15 p?rqind ? rreth 48 miliard? dollar? ? q? si shum? e vetme pa p?rfshir? buxhetin ekzistues n? krahasim me shtetet tjera ? me p?rjashtim t? Rusis? ? ?sht? buxheti m? i madh se ?do shtet tjet?r n? glob. Shuma e buxhetit t? ushtris? amerikane prej 400 miliard? dollar?sh ?sht? m? e madhe se 25 shtete bashkarisht. Nj? analiste amerikane, Gjesika Mathjuz, e ka p?rshkruar Amerik?n e sotme si nj? "Rom? t? re." Mir?po sipas saj, pa marr? parasysh se sa e fuqishme ka qen? n? nj? periudh? perandoria e Rom?s, ajo m? n? fund ka humbur si sup?rfuqi sepse t? tjer?t kan? b?r? aleanca kund?r saj. Analist?t si Mathjuz mendojn? se "akti i balancit" mungon n? politik?n e adminsitrat?s s? Bushit. K?t? e b?jn? edhe m? t? nd?rlikuar kund?rshtimet dhe mospajtimet brenda vet administrat?s. Diplomat?t e huaj tani ankohen se si n? k?t? periudh? nuk u besojn? m? deklaratave t? Departmentit t? shtetit, Departmentit t? mbrojtjes dhe K?shillit p?r siguri komb?tare apo zyr?s s? z?v?nd?s presidentit sepse ato vazhdimisht jan? n? kund?rshtim me q?ndrimin p?rfudnimtar t? administrat?s, gj? q? ?sht? tejet? e pazakonshme p?r politik?n amerikane. Nj? nd?r t? arriturat m? t? m?dha n? politik?n e jashtme amerikane administrata e Bushit i konsideron marr?dh?njet e mira q? ka vendosur me armikun e vjet?r, Rusin?. P?rkund?r faktit se Vladimir Putini ?sht? treguar mjaft kooperues ndaj Uashingtonit, zyrtar?t rus? jan? ankuar se tani Moska ka "hyr? n? nj? rrug? nj?drejtim?she" me Amerik?n n? d?m p?r rus?t. Kurse etiketimi i Kores? Veriore si nj? nga "kryeqendrat e s? keq?s" nga presidenti amerikan ka krujuar probleme p?r udh?heqjen e Kores? Jugore ? aleat i Amerik?s -- e cila po p?rpiqet q? t?i rivendos marr?dh?njet me veriun pas nj? shk?putje me dekada. Japonia gjithashtu ?sht? e shqet?suar p?r moskujdesin q? ajo mendon se po tregon administrata amerikane ndaj aleatit t? saj kryesor n? Azi ? Koren? Veriore ? si dhe problemet q? do t? shkaktonte p?r Tokion nj? sulm i mundsh?m i Amerik?s kund?r Irakut. Duke e p?rshkruar q?ndrimin e politik?s s? jashtme amerikane, Sekretari amerikan i shtetit e p?rshkruan m? s? miri ?asjen e shefit t? tij: "Ai (Bushi) p?rpiqet q? t?i bind t? tjer?t se pse q?ndrimi i tij ?sht? i drejt?. Por po q? se kjo nuk jep rezultat, at?her? marrim q?ndrim q? ne mendojm? se ?sht? i drejt?." Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe javore Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Wed Sep 11 02:27:54 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Tue, 10 Sep 2002 23:27:54 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_11_Shtatori_-_dita_q?= =?iso-8859-1?q?=EB_do_ta_ndryshonte_Amerik=EBn_?= Message-ID: 11 Shtatori ? dita q? do ta ndryshonte Amerik?n Isuf Hajrizi (Uashington, 11 shtator, 2002) Per gazeten Zeri, Prishtine ?N? nj?far? m?nyre, jeta ime nuk ka ndryshuar shum? si rrjedhoj? e ngjarjeve t? 11 shtatorit. Kam humbur ca dollar? n? treg, kam kontribuar pak m? shum? tek organizatat b?mir?se, shkoi m? heret n? aeroport kur udh?toj dhe m? shpesh e mbaj flamurin para sht?pis?. Por n? nj? m?nyr? tjet?r t? gjitha q? b?j? sot, i b?j? ndryshe p?r shkak se nuk jam m? ai p?rsoni q? isha para asaj dite tmerri dhe heroizmi. Z?m?rimi q? ndjeva at? dit? ende m? p?rcjell bashk? m? ndjenjen e humbjes p?r t? gjith? ata q? vuajt?n si shkak i ngjarjeve t? k?saj dite. Me merr mendja se edhe t? tjer?t kan? t? njejtat ndjenja si un?. Me kalimin e koh?s, do t? zbehet edhe mpreft?sia e emocioneve, por ne p?rgjithmon? do ta p?rkujtojm? 11 shtatorin. Po q? se veprojm? bashkarisht n? t? ardhm?n, bota do t? jet? me e sigurt p?r f?mij?t tan? dhe f?mij?t e f?mij?ve t? tyre ? s? paku do t? lutemi p?r nj? gj? t? till?.? K?shtu shprehet nj? lexues n? rubrik?n e letrave t? nj?r?s nga gazetat amerikane n? dit?n kur Shetet e Bashkuara p?rkujtojn? m? dh?mbje dit?n 11 shtator, 2001. Lexuesi n? fjal? dhe ndjenjat q? shpeh ai jan? sa dom?th?n?se, aq edhe p?rfaq?suese t? asaj n?p?r t? cil?n po kalon Amerika n? dit?t pas dit?s q? do t? sh?nohet n? historin? amerikane si nj? dit? e humbjes s? madhe. N? k?t? dit? u tha se Amerika do t? ndryshonte p?rgjithmon?, por n? ato momente tmerri, konfuziteti dhe shoku, pak kush vrau mendjen p?r ta kuptuar se si do t? ndryshonte Amerika. Sot nj? vit m? pas, Amerika, e cila deri n? m?ngjezin e k?saj dite, e ndjente veten t? paprek?shme, ngadal? po kupton se si ngjarjet e 11 shtatorit gradualisht po e ndryshojn? at?. Bashk? me 3,031 veta q? u zhduk?n n? pluhurin e nd?rtesave binake n? Nju Jork dhe n? Pentagon bashk? me udh?tar?t n? kat?r aeroplan?t amerikan q? u p?rdor?n nga terrorist?t si raketa t? shkat?rrimit n? mas?, ?sht? zhdukur edhe ajo siguria p?r t? cil?n bota ia kishte lakmi qytetarit amerikan. Amerikan?t t? cil?t vet?m nj?her? m? par? kishin p?rjetuar sulm kund?r tyre nga bota e jashtme gjat? luft?s s? Dyt? Bot?rore nga Japonia, dhe t? cil?t besonin se ishin t? papreksh?m, dita 11 shtator i radhiti ata n? list?n e popujve q? nuk jan? imun nga sulmet. N? Amerik? kur flitej p?r terrorizmin, menohej p?r vendet e tjera n? bot? -- n? list? zakonisht radhiteshin lindja e mesme, vendet si Greqia, Turqia, Rusia, Egjypti, Arabia Saudite, Japonia, Filipinet Tema e terrorizmit ishte aq irrelevante n? Amerik? sa q? gjat? fushat?s zgjedhore presidenciale n? vitin 2000 ?sht? p?rdorur vet?m dy her? dhe at? nga kandidati q? n? fund do ta humb gar?n. Si reagim i sulmeve t? 11 shtatorit qeveria amerikane ka nd?rmarr? nj? varg hapash p?r t?u mbrojtur nga sulmet e ardhshme t? mund?shme, q? shum?kush mendon se jan? t? paevitueshme. Sot me 11 shtator, si pejs? e ushtrimeve ushtarake, raketa kund?rajrore jan? t? pozicionuara rrethep?rqark kryeqytetit amerikan si mas? mbrojt?se. Mbi qiejt e Nju Jorkut dhe Uashingtonit si dhe mbi disa pika kyqe strategjike t? Amerik?s fluturojn? non-stop aeroplan?t e armatosur luftarak F-16. N? aeroportet amerikane jan? instaluar mekanizma p?r t? hetuar materiale shp?rthyese. N? nj? vend q? dikur mburrej me shpejtesin? e procesimit t? udh?tar?ve n? aeroportet e shumta t? saj, sot v?rehen rrjeshtat e gjat? t? udh?tar?ve q? u n?nshtrohen lloj-lloj kontrollimesh. P?r t?u siguruar se agjensit? p?r mbrojtjen e Amerik?s do t? komunikojn? m? sukssesshs?m n? t? ardhm?n ? sepse konsiderohet se kan? d?shtuar duke mos diktuar planet e terrorist?ve me koh? -- administrata amerikane ka urdh?ruar themelimin e nj? agjensie t? re gjith?p?rfshir?se. Kjo agjensi q? tani njihem me emrin ?Mbrojtja e Vendlindjes? do t? jet? nd?r agjensit? m? t? m?dha qeveritare t? themeluara deri me tash n? Amerik? n? t? cil?n do t? p?rfshihen qindra-mij?ra persona t? specializimeve t? ndryshme. N? t? megjithat? nuk do t? p?rfshihen dy agjensit? aktuale t? spiunazhit ? CIA dhe FBI. Zyra e Emigracionit gjithashurt ka nd?rmarr? hapa mborjt?s duke sht?rnguar rregullat p?r t? v?shtir?suar ardhjen e t? huajve p?r biznes, studime dhe vizita t? rastit. N? t? kaluar?n p?r shembull nj? person ka mundur t? q?ndroj n? Amerik? edhe pas skadimit t? viz?s turistike, m? von? ta ndryshoi shtatusin e tij t? q?ndrimi ose edhe t? q?ndroj dhe t? punoj edhe pa viz? dhe leje n? Amerik?. Sot nj? gj? e till? ?sht? pothuaj e pamundur. Tutje, Zyra e Drejt?sis? ka nd?rmarr? nj? varg hapash p?r t? ndryshuar ligjet liberale amerikane q? ka shqet?suar aktivistet dhe organizatat p?r t? drejtat e njeriut. Sot n? burgjet federale dhe ushtarake vazhdojn? t? mbahen t? izoluar nj? num?r i pacaktuar t? panderhurish kryesisht me prapavij? myslime si t? ashtuquajtur ?d?shmitar? materiali? t? cil?ve u jan? mohuar t? gjitha t? drejtat q? zakonisht kan? t? burgosurit n? vendet demokratike ? nd?r t? tjera edhe marrja e avokatit dhe vizita e familjes. Ajo q? ?sht? edhe m? shqet?suese ?sht? fakti se n? nj? situat? t? till? mbahen edhe disa amerikan?. Nj? gj? e till? thon? kritik?t dhe disa gjykat?s, e c?non kushtetut?n dhe ligjet amerikane, duke c?nuar n? t? njejt?n koh? lirin? e qytetarit amerikan dhe duke i dh?n? qeveris? liri t? gj?r? q? mund t? p?rdor?t kund?r qytetar?ve t? pafajsh?m n? em?r t? ?luft?s kund?r terrorit.? Edhe nd?rkomb?tarisht, Amerika pas sulmeve t? 11 shtatorit e sheh bot?n me nj? sy tjet?r. Nj? vend q? ishte tep?r konzervativ n? p?rdorimin e ushtris? dhe arm?ve ? duke iu referuar luf?s s? Vietnamit si shembull p?r t? mos vepruar, tani flet p?r sulme dhe luft?ra n? disa vende t? bot?s. Reagimi i shpejt p?r t? nd?rhyr? me forc? n? Afganistan dhe tani retorika gjithnj? m? e ashp?rsuar p?r t? nd?rhyr? n? Irak dhe n? vende tjera t? cilat konsiderohet se e ndihmojn? terrorizmin, i ka befasuar jo vet?m terrorist? q? dikur i konsideronin amerikan?t si ?popull t? but?,? por edhe miqt? e Amerik?s n? Evrop? dhe gjetk?. Por ajo q? e ka ndryshuar m? shum? n? Amerik? nuk ?sht? aq evidente n? rrug?t, sht?pit? dhe zyrat e popullit amerikan?. ?sht? m? shum? n? zemrat dhe mendjet e k?tij populli, i cili p?rkjund?r retorik?s s? forc?s, fuqis? dhe superioritetit p?r t? cilat flasin lider?t politik?, amerikan?t sot p?r her? t? par? ndjehen t? pasigurt. Poq?se terrorist?t kishin p?r q?llim nd?shkimin e shpritit amerikan ? k?t? e kan? arritur deri diku. Por n? t? njet?n koh?, terrorist?t dhe shtetet q? mendojn? se Amerika dhe populli i saj jan? ?t? but?,? padyshim do t? d?shp?rohen n? fund, thon? komentator?t dhe ekspert?t e kultur?s amerikane. Populli amerikan i armatosur me kushtetut?n m? t? p?rsosur n? bot? dhe me nje teknologji t? pashoqe, n? t? njej?n koh?, ?sht? popull q? nuk dor?zohet leht?, sidomos kur ?sht? n? pik?pyetje liria e tij. Pas sulmit japonez n? Perl Harbor, dhe kund?sulmit amerikan me arm? b?rthamore q? do t? pasonte n? Hiroshim? dhe Kavasaki, nj? gjenral japonez do t? shprehet: ?E kemi zgjuar gjgandin e p?rgjumur.? Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Thu Sep 12 01:19:26 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Wed, 11 Sep 2002 22:19:26 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_N=EB_dit=EBn_e_tragjedis=EB_s=EB_madhe=2C_amerik?= =?iso-8859-1?q?an=EBt_m=EB_t=EB_shqet=EBsuar_?= =?iso-8859-1?q?por_m=EB_krenar=EB_se_kurr=EB?= Message-ID: N? dit?n e tragjedis? s? madhe, amerikan?t m? t? shqet?suar por m? krenar? se kurr? Isuf Hajrizi (Uashington, 11 shtator, 2002) Per gazeten Zeri, Prishtine Dje me 11 shtator ?sht? mbushur nje vit q? kur u sulmua Amerika nga nje grup terrorist?sh q? rrafshoi dy nd?rtesat m? t? larta n? Nju Jork dhe nj? pjes? t? selis? ushtarake n? Uashington. N? k?t? dit? Amerikan?t ndez?n qirinj, u lut?n p?r ata q? humb?n jet?n n? k?t? dit? dhe k?nduan n? shenj? p?rkujtimi, marshuan dhe mbajt?n fjalime dhe biseduan me miq e t? af?rm p?r mund?sin? e nj? sulmi t? ri terrorist n? dit?t e ardhshme. Administrata amerikane e ngriti gjendjen e gatishm?ris? p?r organet e sigurimit nga gjendja e ?kujdeshshme? n? at? t? ?gatishm?ris? s? lart? sepse kishte marr? informata se terrorist?t e grupit Al Kajda mund t? sulmonin qendrat amerikane n?p?r bot?. Urdh?ri p?r gatishm?ri nga Shte?pia e Bardh? erdhi n? momentin kur ushtria amerikane po poziciononte raketat tok?-ajr rrethep?rqark kryeqytetit amerikan p?r t?u mbrojtur nga ndonj? sulm eventual terrorist edhe brenda vendit. Edhe pse akcionet dramatike t? ushtris? dhe organeve t? sigurimit mund t?i ngjanin nj? dite t? zakonshme p?r personelin me uniform?, p?r pjes?n tjet?r t? Amerik?s, dhe sidomos p?r ata q? jetojn? n? qytetet e goditura t? Nju Jorkut dhe Uashingtonit, ishte e pamundur q? t?i shmang?n ceremonive s? dit?s e p?rkujtimit t? sulmeve t? vitit t? kaluar. Shum? nga ata q? kan? humbur t? af?rmit e tyre mor?n pjes? n? k?to ceremony, por nj? pjes? tjet?r vendos?n t? q?ndrojn? n? sht?pi dhe ta sh?nojn? k?t? dit? t? vetmuar n? familje dhe me kujtimet e atyre q? n? k?t? dit? shkuan n? pun? n? m?ngjez dhe nuk u kthyen m?. Disa nga familjet e mbi 3,000 viktimave sa humb?n jet?n at? dit?, i kan? lutur mediat ? kanalet televizive dhe gazetat -- q? t? mos paraqesin nd?rtesat binake n? momentet ku ato u q?lluan n? mengjezin e dat?s 11 shtator, 2001 nga aeroplan? me udh?tar? t? rr?mbyer nga terrorist? islamik?. Imazhet e asaj dit? kur po shemb?shin nd?rtesat 110 kat?she jan? t? paduruseshme p?r familjet e viktimave n? ve?anti dhe p?r t?r? Amerik?n n? p?rgjith?si. Presidenti Bush i vizitoi vendet ku ishin p?rplasur aeroplan?t e rr?mbyer plot me udh?tar? ? dy n? Nju Jork, nj? n? Uashington dhe nj? n? nj? fush? n? shtetin Pensilvania. Ky i fundit spekulohet se kishte n? sh?njest?r ose Sht?pin? e Bardh? ose nd?rtes?n e kongresit amerikan. ?sht? konstatuar se udh?tar?t e aeroplanit me num?r 93 kur kishin m?suar se aeroplani do t? p?rplasej dikund s? shpejti pasi q? tre t? tjer? kishin b?r? t? njet?n gj?, i kishin sulmuar terrorist?t dhe n? p?rleshje e sip?r aeroplani ishte rr?zuar pa e goditur cakun e destinuar. N? Nju Jork presidenti amerikan mbajti fjalim para popullit amerikan n? uj?dhes?n Ellis Island pran Statuj?s s? Liris?, vend historik ku kan? zbritur me qindra-mij?ra refugjat? nga Evropa dhe bota pas luft?rave bot?rore. N? m?ngjez n? m?nyr? solemne u lexuan emrat e t? gjith? atyre q? humb?n jet?n n? k?t? dite duke p?rfshir? edhe tre shqiptaro-amerikan? q? punonin n? nd?rtesat, n? vendin e t? cilave tani ka mbetur nj? grop? gjigante. Kamb?sor?t vazhdonin t? kalojn? n?p?r ur?n historike Brooklyn Bridge me dat?n 12 shtator, 2001 nj? dit? pas sulmeve traqgjike, p?rkund?r urdh?rit nga qeveria q? popullata t?i shmangej k?saj ure sepse ishte nj? nga sh?nbjestrat p?r t?u goditur nga terrorist?t. ?Po jam e frik?suar, por kurr? nuk do t? lejoj q? rrorist?t t? m? kontrollojn? jet?n dhe t? m? urdh?rojn? se si do t? duhej q? ta jetoja,? do t? citohet t? ket? th?n? nj? kalimtare, Marie Kuinvill nd?rsa po e kalonte ur?n q? lidh pjes?n e qytetit Menhaten me Bruklinin. ?Po q? se ne ndryshojm?, terrorist?t fitojn?.? Ky shembull i ndjenjave t? zonj?z n? fjal? ?sht? adekuat p?r ta p?rshkruar ndjenj?n e p?rgjithdshme t? popullkit amerikan edhe sot si rrejdhoj? e sulmeve q? mahnit?n k?t? vend i cili deri me 11 shtator, 2001, kryesisht ?sht? kursyer nga ajo q? popujt tjer? n? bot? e p?rjetojn? shpesh ? sulmin nga nj? armik i jasht?m. Edhe pse shumica e amerikan?ve veprojn? dhe punojn? nj?soj sikurse para sulmeve, ata megjithat? nuk ndejhen t? njet?. N? anketat e shumta q? jan? realizuar k?to dit? thuhet se amerikan?t tani jan? m? t? shqet?suar, m? vigjilent?, ndjehen m? t? pambrojtur dhe m? t? bashkuar. Dhe m? krenar s? kurr? si amerikan?. N? intervistat e shumta n? media, amerikan?t thon? se p?rkund?r tragjedis? s? 11 shtatorit, disa gj?ra pozitive kan? dalur n? sip?rfaqe. Nj? nd?r to ?sht? edhe fakti se amerikan?t q? dikur ishin kryesiht t? painteresuar se ?far? ndodhte n? shtetet e tjera sot ata m?sojn? jo vet?m p?r vend?t dhe njer?zit q? jetojn? n? glob por edhe p?r religjionin e k?tyre njer?zve dhe ?far? i preokupon k?ta njer?z. Nd?r njer?zit dhe religjionet q? Amerika ka m?suar m? s? shumti q? nga sulmet e 11 shtatorit jan? arab?t dhe myslimanizmi. Edhe pse mbeten shum? pyetje p?r t?u p?rgjigjur, ekspert?t p?rpiqen q? ta shpjegojn? motivin pas sulmeve dhe pse k?ta njer?z e urrejn? Amerik?n aq shum?. Profesori p?r studime nd?rkomb?tare n? Princton University Bernard Luis e shpjegon k?shtu urrejtjen ndaj Amerik?s: ?Islamizmi ishte civilizimi m? madh n? bot? ? m? i pasuri, m? i fuqishmi dhe m? kreativi n? ?do fush? t? jet?s njer?zore. Ushtrit?, m?suesit dhe treg?tar?t islamik?, po p?rhapeshin n? ?do drejtim; n? Azi, n? Evrop?, duke sjellur, sipas tyre, civilizimin dhe religjionin tek barabar?t e pafe t? cil?t jetonin p?rtej kufij?ve mysliman?.? Tani q? islamizmi e ka humbur ndikimin e vet n? bot? karshi krishtenizmit t? prir? nga Shtete e Bashkuara, e cila po p?rhap ndikim e vet edhe n? bot?n islamike, thot? profesori Luis, frustrimi i islamist?ve radikal? me ?t? pafet?? thithnj? po rritet. Sulmi i 11 shtatorit, i aranzhuar nga kryeterriristi Osama Bin Laden, mund t? ket? qen? si rezultat i nj? frustrimi t? till?. Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Wed Sep 18 01:50:34 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Tue, 17 Sep 2002 22:50:34 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_A_do_t=EB_jep_fryt_=E7asja_e_re_ndaj_Irakut=3F?= Message-ID: A do t? jep fryt ?asja e re ndaj Irakut? Isuf Hajrizi (Uashington, 15 shtator, 2002) Per gazeten Zeri, Prishtine Ka disa muaj q? Sht?pia e Bardh? sillet sikurse nevoja p?r aleat? n? luft?n me Irakun ?sht? e nj? r?nd?sie minimale. N? qershor Presidenti Xhorxh Bush e paraqiti nj? doktrin? t? re para amerikan?ve dhe bot?s sipas s? cil?s Amerika ka t? drejt? ta sulmoj? ushtarakisht ?do shtet n? bot? t? cilin Uashingtoni e shikon si t? rreziksh?m p?r mir?qenj?n e SHBA-s? dhe aleat?ve t? saj. Mir?po Bushi shum? shpejt m?soi se nj? doktrin? e till? do ta izolonte administrat?n e tij edhe nga miqt? m? t? denj? t? Amerik?s dhe do t? shkaktonte pak?naq?si brenda vet shtetit t? tij. Thirrjet q? Amerika do t? duhej t? shkonte n? luft? kund?r Sadam Huseinit vet?m me miratimin e Kombeve t? Bashkuara gjithnj? p?rfituan n? r?nd?si kur Bushi d?shtoi q? t? radhiste n? an?n e tij edhe aleat?t m? besnik t? Amerik?s si Kanadan? dhe Britanin? e Madhe. Para dy jav?sh para se Bushi t? paraqitej n? Kombet e Bashkuara p?r t? k?rkuar p?rkrahje karshi Bagdatit, z?v?nd?s presidenti Dik Qejni kishte deklatruar se do t? ishte "absolutisht kund?rproduktive" q? t? d?rgohen inspektor?t e OKB-s? n? Irak p?r inspektim t? arm?ve bio-kimike. Mir?po pik?risht kjo ishte k?rkesa e presidentit amerikan t? enjt?n e kaluar gjat? fjalimit t? tij n? k?t? institucion nd?rkomb?tar. Presidenti e sfidoi K?shillin e Sigurimit q? ta detyroi Sadamin p?r t?i jet?suar nj? varg rezolutash t? miratuara n? Nju Jork por vazhdimisht t? injoruara n? Bagdat. P?rndryshe Bushi do ta detyronte vet Sadamin q? t?u p?rmbahej rezolutave t? cila ka mbi nj? dekad? q? grumbullojn? pluhur n? OKB. Sipas loj?s politike t? Bushit, OKB mezi q? pret q? t? inkuadrohet n? Irak p?r t? mos e lejuar Amerik?n q? t? marr? veprime n? vet?vete, do t? ngul k?mb? q? Sadami t? lejoi k?thimin e inspektor?ve nd?rkomb?tar dhe k?shu do t? evitohet lufta. P?rndryshe bota do t?i jepte Amerik?s drit?n jeshilae p?r ta pushtuar Irakun. Bush i ka dh?n? afat OKB-s? vet?m "disa dit? ose disa jav?" p?r ta zgjidhur problemin me Sadamin, p?rndryshe Uashingtoni do ta vazhdoi rrug?n e m?p?rshme t? politik?s vetiake n? Irak po q? se bota refuzonte synimet e Uashingtonit. Mir?po n? realitet, synimi i Bushit nuk jan? vet?m k?thimi i inspektor?ve t? OKB-s? n? Bagdat por heqja e Sadamit nga piedestali politik. Administrata amerikane ?sht? e bindur se Sadami do t?i kund?rshton k?rkesat amerikane n? rezolutat e OKB-s?, dhe kjo n? fund do t?i jep shkas Bushit q? t? v?rsulet kah Iraku, por k?saj here i armatosur me rezolutat e OKB-s? n? dor?. Duke bashk?punuar me OKB, Bush gjithashtu synon realizimin e nj? "mati" politik ndaj kund?rshtar?ve t? tij t? Partis? Demokratike n? Kongres t? cil?t sipas anketave kan? fituar politikisht para zgjedhjeve t? n?ntorit si rezultat i "kok?fort?sis?" s? Bushit n? politik?n e jashtme, dhe sidomos ndaj Irakut. Bushi po p?rpiqet q? krahas nj? loje me nd?rkomb?tar?t t? inkuadrohet n? nj? loj? t? ngjashme me vet kund?rshat?t e tij politik n? Amnerik?. Demokrat?t dhe nj? pjes? e republikan?ve kan? k?rkuar q? vendimin p?r sulm kund?r Irakut ta miratoi s? pari Kongresi ku paraprakisht t? debatohet se a ?sht? Bagdati aq i rreziksh?m p?r Amerik?n sa thot? Bushi dhe se a vlen q? t? d?rgohen ushtar? amerikan? p?r t? vdekur n? Irak p?r nj? ??shtje q? publiku dhe legjislator?t amerikan? ende nuk jan? t? bindur se ?sht? ashtu si? thot? presidenti i tyre. N? loj?n e tij Bush i ka dh?n? rast Kongresit q? t? debatoi dhe t? votoi n? propozimin e tij p?r luft?, por me kusht q? kjo t? realizohet brenda nj? kohe t? shkurt?r, pra para zgjedhjeve t? n?ntorit. Duke luajtur nj? loj? t? till?, Bushi do q? t? l? p?rshtypjen para elektoratit t? shqet?suar p?r politik?n e tij t? jashtme se ai ?sht? i gatsh?m t? bashk?punoi me Kongresin. Demokrat?t t? cil?t kan? ngulur k?mb? q? Kongresi ta miratoi s? pari planin e presidentit, tani jan? z?n? ngusht sepse nuk mund t? ngulin k?mb? q? diskutimi t? shtyhet deri pas zgjedhjeve, nj? gj? q? ata do ta d?shironin. Arsyeja pse Bushi d?shiron q? ta debatoi situat?n e luft?s me Irakun para zgjedhjeve ka t? b?j? me ekonimin? e dob?t n?n sundimin e tij, k?shtu q? nj? luft? sa m? e shpejt me nj? armik t? urrejtur si Sadami do ta t?rhiqte v?mendjen e votues?ve nga ekonomia dhe skandalet n? korporatat e m?dha amerikane t? cilat identifikohen me Bushin dhe partin? e tij dhe do ta p?rq?ndronte n? luft?n. Sipas historis? amerikane, kur presidenti i shpall luft? nj? shteti, populli afrohet n? mb?shtetje t? tij. Adminstrata amerikane e ka mohuar nj? motiv t? till?, duke th?n? se Sadami duhet t? hiqet nga pushteti sepse ai po p?rgatit q? t? prodhoi arm? b?rthamore, edhe pse p?r nj? teori t? till? adminstrata ende nuk paraqitur fakte, por duke premtuar q? t? b?j? nj? gj? t? till? "s? shpejti." Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Thu Sep 19 02:45:51 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Wed, 18 Sep 2002 23:45:51 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_SHBA-t=EB_do_ta_shqyrtojn=EB_heqj?= =?iso-8859-1?q?en_e_Ali_Ahmetit_nga_=27lista_e_zez=EB=27_?= Message-ID: SHBA-t? do ta shqyrtojn? heqjen e Ali Ahmetit nga ?lista e zez?? Isuf Hajrizi (Uashington, 17 shtator, 2002) Per gazeten Zeri, Prishtine Nj? zyrtar i qeveris? Amerikane i ka th?n? gazet?s Z?ri se Uashingtoni do ta shqyrtoj? mund?sin? e heqjes s? Ali Ahmetit nga ?lista e zez?? e Presidentit Xhorxh Bush. Nd?rkoh? n? kryeqytetin amerikan po merret frym? m? lirisht k?t? jav? pas zgjedhjeve paqesore n? Maqedoni sidomos p?r faktin se ato nuk i kan? fituar ekstremist?t ultra nacionalist? maqedonas. Megjithat? publikisht, zyrtar?t ameriman? jan? t? kujdesh?m t? mos i acarojn? marr?dh?njet me qeverin? ende n? pushtet t? Lubce Georgevskit duke th?n? se ?ne do t? vazhdojm? bashk?punimin me qeverine n? pushtet, dhe me opozit?n p?r ta mb?shtetur zhvillimin ekonomik dhe politik t? Maqedonis?.? N? konferenc?n p?r shtyp t? h?n?n z?dh?n?si i Departamentit t? Shtetit Filip Riker i ka karakterizuar zgjedhjet si ?nj? hap kritik drejt jet?simit t? Korniz?s s? Marr?veshjes (s? Ohrit) dhe t? nj? progresi kah nj? demokraci e sh?ndosh? dhe drejt nj? ekonomie t? q?ndrueshme t? integruar n? institucionet Euro-Atlantike.? Mir?po krahas deklaratave optimiste n? publik, privatisht, amerikan?t ende nuk jan? t? sigurt? se zgjedhjet n? fakt e kan? evituar problemin nd?retnik n? Maqedoni, megjithat? jan? optimist?. Edhe pse fitorja e thell? e Ali Ahmetit dhe partis? s? tij ?sht? mir?pritur n? nj? an?, n? t? njejt?n koh? ka krijuar dilema p?r nd?rkomb?tar?t, t? cil?t po p?rpiq?n q? sa ma shum? t?i minimizojn? f?rkimet midis shqiptar?ve q? preferojn? Ahmetin dhe maqedonas?ve t? cil?t e kosiderojn? at? si ?kriminel t? luft?s.? P?r ta komplikuar situat?n edhe m? tep?r rreth Ahmetit, ai ende figuron n? ?list?n e zez?? t? Presidentit Xhorxh Bush si ?ekstremist.? Mir?po n? nj? intervist? me gazet?n Z?ri t? mart?n, z?dh?n?si Riker thot? se ?ka mund?si? q? qeveria ta shqyrtoj? situat?n e Ahmetit p?r ta hequr at? nga lista n? fjal?. ?Sjelljet e tij (Ahmetit) deri me tash kan? qen? konstruktive (prandaj) ?sht? e mundur q? ta shqyrtojm? rastin e tij (p?r ta hequr at? nga lista n? fjal?).? An?tar?t e k?saj liste, e cila p?rveq Ahmetit p?rfshin? edhe dhjetra shqiptar? dhe p?rfaq?sues tjer? etnik nga Ballkani, jan? t? pad?shiruesh?m p?r Amerik?n, t? cil?t jo vet?m q? nuk mund ta vizitojn? k?t? shtet, por amerikan?ve dhe organizatave nd?rkomb?tare u ndalohen marr?dh?njet me k?ta persona. K?shtu q? p?r t? bashk?punuar me qeverin? e re maqedonase m? Ahmetin si pjes? e saj, SHBA-t? do t? duhej q? s? pari ta heqin at? nga ?lista e zez?.? Kurse sa u p?rket k?rc?nimeve t? qeveris? maqedonase p?r arrestimin e mundsh?m t? Ahmetit p?r krimet se ai gjoja ka b?r? gjat? luft?s, p?rkund?r amnestis?, Riker thot? se nj? gj? e till? nuk duket se do t? jet? m? n? rendin e dit?s dhe se porosia e qeveris? amerikane ndaj qeveris? s? re maqedonase do t? jet? ?t? mos e l?kundet barka.? Diplomat?t amerikan? dhe disa maqedonas? e konsiderojn? Ahmetin si liderin e vet?m n? an?n e shqiptar?ve q? e ka mbajtur fjal?n p?r ato q? ka premtuar. Si udh?heq?s i U?K-s? n? koh?n e luft?s Ahmeti ?sht? treguar i vendosur dhe me men?uri e ka udh?hequr an?n politike t? luft?s, kurse si politikan, ai tani kosiderohet njeri i moderuar dhe konstruktiv. P?r ta menjanuar Ahmetin nga pozita n? qeverin? e re n? Maqedoni, gj? q? do t? d?shironin maqedonasit dhe disa evropian?, p?r t?i dh?n? pozit?n e tij nj? personi tjet?r n? partin? e tij (Teuta Arifi ?sht? p?rmendur si kandidate), diplomat?t per?ndimor? kan? frik? se nj? vendim i till? do t?i indinjonte shqiptar?t e krahut t? Ahmetit t? cil?t mund t?i rrokin p?rs?ri arm?t. Nj? gj? q? komunitetit nd?rkomb?tar nuk d?shiron n? Maqedoni ?sht? nj? konflikt i rin? k?t? shtet, prandaj, do t?u b?h?t trysni t? dy pal?ve q? t? gjejn? nj? zgjidhje e cila do t? ishte e pranueshme p?r secilin. ?Nd?rsa maqedonasit ? t? moderuarit e majt? ? do t? detyrohen q? t? b?jn? nj?far? kompromisi, shqiptar?t gjithashtu do t? shtyhen q? t? b?jn? kompromis n? m?nyr? q? ti shmang?n s? keqes,? thot? nj? analist amerikan n? Uashington. N? gazet?n Uashington Post t? mart?n citohet editori i gazet?s maqedonase Dnevnik t? kety? th?n? se maqedonasit nuk kan? zgjidhje tjet?r p?rpos t? formojn? nj? qeveri n? koalicion me Unionin Demokratik p?r Integrim t? Ahmetit. Sipas k?saj gazete ?diplomat?t per?ndomor? jan? t? vet?dijsh?m se Ahmeti, ish pun?tor fabrike n? Zvic?rr ku ka jetuar si azilant, ka qen? gur?themeli i procesit t? paqes, duke i vu k?shtu kapakun tesnsioneve n? ish hap?sirat e luft?s.? ?P?r t? ndihmuar n? negociatat p?r koalicion, t? cilat mund t? zgjasin me jav?, zoti Ahmeti ka gjas? q? t? dor?zohet para trysnis? s? Per?dnimit p?r ta transferuar pozit?n e tij n? parlament tek nj? an?tar tjet?r i p[artis? s? tij,? shkruan nj? gazet?t tjet?r amerikane, Nju Jork Tajms. I pyetur n?se administrata amerikane do t? b?nte trysni ndaj Ahmetit p?r ta l?shuar pozit?n e tij t? fituar me vot?n demokratike, z?dh?n?si amerikan Riker thot? se ky ?sht? nj? vendim q? partit? politike n? Maqedoni do t? duhej t? nd?rmerrnin n? m?nyr? demokratike. Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Thu Sep 19 02:47:16 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Wed, 18 Sep 2002 23:47:16 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_Do_t=EB_shtyhet_vota_p=EBr_r?= =?iso-8859-1?q?ezolut=EBn_e_pavar=EBsis=EB_s=EB_Kosov=EBs?= Message-ID: Do t? shtyhet vota p?r rezolut?n e pavar?sis? s? Kosov?s Isuf Hajrizi (Uashington, 19 shtator, 2002) Per gazeten Zeri, Prishtine Edhe pse ishte paralajm?ruar se rezoluta e paraqitur para dy muajsh n? Kongresin amerikan p?r pavar?sin? e Kosov?s mund t? diskutohej kah mesi i shtatorit, tani jan? dh?n? shenja se ajo mund t? shtyhet deri kah fundi i vitit. Edhe pse p?rpiluesit e k?saj rezolute thon? se ajo vazhdimisht po fiton p?rkrahje n? mesin e an?tar?ve t? Kongresit, megjithat? at? deri me tash e kan? n?nshkruar vet?m 12 kongresist?. Ironija m? e madhe ?sht? se rezolut?n deri me tash nuk e kan? n?nshkruar disa nga p?rkrah?sit m? t? denj? t? ??shtjes shqip?tare, duke p?rfshtir? edhe kongresistin Eliot Engel, bashk?ryetar i Komisionit p?r ??shtje Sh?iptare n? Kongres. Zyra e Engelit, e cila zakonisht ?sht? mjaft? akomoduese kur ?sht? fjala p?r t?u deklaruar p?r problemet shqiptare, nuk i ?sht? p?rgjigjur pyetjeve t? Z?rit p?r t?u deklaruar se pse deri me tash ai nuk ?sht? deklaruar n? mb?shtetje t? rezolut?s. Nj? burim anonim n? Uashington thot? se Engel ?sht? zem?ruar pse Gilman dhe Lantos, miq? t? ish kongresistit Xhozef DioGuardi, nuk jan? konsultuar me te n? m?nyr? q? edhe ai t?u bashkangjitej atyre si bashk?sponzorues i rezolut?s. Sipas t? njejtit burim, pa mb?shtetjen e grupit q? zakonisht ka rreth 30 an?tar? t? Komisionit p?r ??shtje Shqiptare n? Kongres t? cilin e udh?heq Engel, rezoluta do ta ket? v?shtir? q? t? fitoj? mjaft? vota p?r t?u trajtuar seriozisht n? Dhom?n e P?rfaq?sues?ve. Kreator?t e rezoluta?s, DioGuardi me bashk?short?n e tij Sherli Kllojs thon? se jan? duke u marr? intenzivisht n? organizimin e komunitetit shqip?tar? n? m?nyr? q? p?rfaq?suesit e k?tij komuniteti si votues t? b?jn? trysni n? Kongres p?r ta mb?shtetur rezolut?n. ?ifti DioGuardi n? bashk?punim me gazet?n e e komunitetit Illyria kan? botuar emrat e t? gjith? kongresist?ve q? komuniteti shqiptar? do t? duhej t?i kontaktonte p?r mb?shtetjen e rezolut?s. Edhe pse publikisht shumica thon? se do ta mb?shtesin rezolut?n n? fjal?, privatisht shum? an?tar? t? komunitetit shqiptaro-amerikan? t? cil?t nuk kan? marr?dh?nje t? mira me ?iftin DioGuardi dhe grupin e tyre Liga Qytetatre Shqiptaro-Amerikane (LQSHA) nuk jan? angazhuar seriozisht p?r ta ndihmuar rezolut?n p?r pavar?sin? e Kosov?s. Martin Vulaj, drejtori ekzekutiv i K?shillit Komb?tar Shqiptaro Amerikan (KKSHA ose NAAC) thot? se "ne e perkrahim rezolut?n dhe do t? b?jm? ?far? t? jet? e mundur p?r t? siguruar mb?shtetje t? m?tejshme p?r k?t? rezolut?." Mir?po sipas tij "m?nyra se si u prezantua rezoluta ka p?r ta b?r? shum? m? t? v?shtir? mbledhjen e forc?s dhe energjis? s? duhur." N? nj? intervist? k?t? jav? me revist?n javore Z?ri, Vulaj e quan t? "nxituar" paraqitjen e rezolut?s n? k?t? koh?, duke th?n? se "pavar?sia nuk fitohet n? m?nyr? t? pavarur dhe pa bashk?punim." P?rpiluesit dhe sponzoruesit e rezolut?s jan? gjithashtu t? inidnjuar me Parlamentin e Kosov?s, an?tar?t e t? cilin nuk jan? solidarizuar me k?t? rezolut? p?r arsye politike. "Ndjenja k?tu n? kryeqytet ?sht? e atill? q? thjesht? thot?: ?pse ta mb?shtes un? pavar?sin? t?nde n? kongresin tim, kur an?tar?t e parlamentit tuaj nuk e kan? kurrajon politike q? s? paku t? solidarizohen me nj? kushtetut? t? till?," thot? nj? analist amerikan, specialist i politik?s ndaj Ballkanit. Sipas tij, dy gj?ra duhet t? ndodhin para se rezoluta t? fitoj? p?rkrahje t? duhur. E para, komuniteti shqiptar? i Amerik?s me forc?n e vot?s duhet t? flet me nj? z? dhe seriozisht t? angazhohet n? fushat?n p?r t? siguruar sa m? shum? an?tar? q? do t? votonin "p?r" dhe, e dyta, p?rfaq?suesit e popullit t? Kosov?s n? parlament ?sht? e domosdoshme q? ta b?j? t? qart? se ?sht? pavar?sia ajo q? populli i Kosov?s e do mbi t? gjitha. Nj? arsye tjet?r pse rezoluta p?r pavar?sin? e Kosov?s nuk do t? mir?pritej n? Kongres n? k?t? koh? ?sht? fakti se legjislator?t amerikan? jan? t? preokupuar me dy ??shtje thelb?sore n? vendin e tyre: zgjedhjet e n?ntorit dhe p?rgatitjet p?r luft?n me Irakun. Shum? kongresist? hamend?n q? t? "qojn? pluhur" p?r Kosov?n n? k?t? koh? p?r t? mos u dukur se po shkaktojn? probleme p?r qeverin? e vet e cila ??shtjen e Ballkanit po tenton q? gradualisht t?ja kaloj? Bashkimit Evropian. Mir?po disa legjislator? me t? z?sh?m si senatori Xhozef Bajden vazhdojn? t? trumpetojn? iden? se pa angazhimin serioz t? Uashingtonit, problemi i Kosov?s do t? vazhdon t? l?ngoj? i pazgjidhur. Bajden n? nj? takim me komunitetin shqiptar? t? Qikagos me dat?n 15 shtator ka shprehur shqet?simin e tij se Presidenti Bush po e ekzagjeron prorgresin n? Kosov? vet?m sa p?r ta justifikuaer iden? e tij q? trupat e NATO-s t? t?rhiqen sa m? par? nga Ballkani. Sipas tij, "Shtetet e Bashkuara ?sht? e domosdoshme q? t? ken? arm?t, pushk?t dhe ?izmet e veta n? tok?n" e Kosov?s poq?se synohet garancia e siguris? s? "shtat? milion? shqiptar?ve nd?rsa ata integrohen n? Evrop?." N? t? njejt?n koh? u ka th?n? Bajden shqiptar?ve, ka ardhur koha q? evropian?t t? mos i p?rdorin edhe m? tutje shqiptar?t si figura shahu p?r t? i l?vizur ata sipas d?shir?s. Kurse sa i p?rket politik?s amerikane ndaj Kosov?s, Bajd?n ka th?n? se i ka v?n? detyr? vet?s q? ta "b?j? t? pamundur q? Xhorxh Bush ta refuzojn? nj? Kosov? t? pavarur si pjes? t? Evrop?s." Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Mon Sep 23 02:44:39 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Sun, 22 Sep 2002 23:44:39 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_Organizata_shqiptaro-amerikane_KKSHA_k?= =?iso-8859-1?q?=EBrkon_bashk=EBpunim_m=EB_t=EB_ngusht=EB_me_vendlindjen?= Message-ID: Organizata shqiptaro-amerikane KKSHA k?rkon bashk?punim m? t? ngusht? me vendlindjen Isuf Hajrizi (Uashington, 20 shtator, 2002) Per revisten javore ZERI, Prishtine Martin Vulaj koh?t e fundit e ka braktisur p?rvojen e tij 11-vje?are t? avokatit dhe firm?n e tij ligjore p?r t? marr? p?rsip?r detyr?n e Drejtorit t? P?rgjithsh?m p?r K?shillin Komb?tar Shqiptaro Amerikan (KKSHA) m? seli n? Uashington. KKSHA, apo siq njihet edhe me shkurtes?n NAAC, ?sht? nj? organizat? jopartiake, e cila p?rbeh?t nga nj? grup i larmish?m biznismen?sh aktivist? dhe nga profesionist? t? rinj me p?rvoj? t? demokracis? amerikane t? cil?t mburren me at? se nuk kan? paragjykime partiake apo ideologjike. N? nj? bised? me Z?rin k?t? jav?, Vulaj e p?rshkruan aktivitetin dhe synimet e k?saj organizate shqiptaro-amerikane e cila krahas suksesit n? parfaq?simin e interesave t? shqiptar?ve n? kryeqytetin amerikan, n? t? njejt?n koh? ka p?rjetuar edhe v?shtir?si sa n? koordinimin e pun?s s? vet ashtu edhe karshi marr?dh?njeve me vendlindjen. Vulaj: Esht? paksa ironike q? ne kemi arritur nj? lidhje insitucionale t? k?saj natyre me qeverin? Amerikane dhe agjencit? e saj t? ndryshme, por q? nuk e kemi nj? lidhje t? till? me institucionet tona n? vendlindje. KKSHA ka b?r? shum? pun? sidomos gjat? periudh?s s? luft?s n? Kosov? dhe ka krijuar nj? reputacion t? mir? n? Uashington. Jemi takuar me Presidentin Bill Klinton, Z?vend?s Presidentin Al Gore, zyrtar?t e lart? t? mbrojtjes, me Sektretarin e Shtetit si dhe me zyrtar? t? tjer? t? qeveris? amerikane. E gjith? kjo u b? me iniciativ?n dhe talentin e an?tar?ve t? organizat?s son?. Megjithat?, cfar? k?rkohet ?sht? nj? kordinim i veprimeve tona me institucionet e Kosov?s, Shqip?ris?, Maqedonis? dhe Malit t? Zi. Nuk duhet q? kjo t? mbet?t n? rangun e lidhjeve p?rsonale por t? kaloj? n? nj? komunimim t? institucionalizuar, n? m?nyr? q? informacioni t? jet? gjithmon? i sakt?, i verifikuesh?m, dhe n? p?rputhje me strategjin? afatgjate. Ne ende vazhdojm? t? bashk?punojm? pothuajse p?rdit? me qeverin? amerikane, dhe madje kemi mbajtur takime me Sektretarin Pouell p?r situat?n n? Maqedoni. Megjithat?, institucionalizimi i lidhjeve tona me qeverit? e vendlindjes ka p?r ta rritur efktivitetin e pun?s son? eksponencialisht. Z?ri: A jeni t? k?naqur me angazhimin e komunitetit rreth atyre q? ndodhin k?tu n? Amerik? dhe n? Ballkan? Cfar? mendon organizata juaj p?r politik?n e SHBA-s? ndaj Ballkanit n? p?rgjith?si dhe ndaj shqiptar?ve n? ve?anti? Vulaj: Mbi t? gjitha mund t? them se jam krenar p?r arritjet e komunitetit ton? gjat? dekad?s s? fundit n? lidhje me integrimin dhe kuptimin e mekanizmave t? qeveris? amerikane. Por n? t? njejt?n koh? duhet t? kuptojm? se ka ardhur koha q? t?i p?rmir?sojm? metodat tona t? veprimit. Jemi duke humbur nj? sasi t? madhe burimesh, financiare dhe t? ndryshme, duke mos vepruar bashkarisht p?r t? shfryt?zuar influenc?n dhe burimet tona. Ka ardhur koha q? komuniteti t?i mbaj? p?rgjegj?s p?r veprimet e tyre ata individ? dhe organizata q? p?rpiqen tw shfryt?zojn? nj? c?shtje t? caktuar duke sakrifikuar k?shtu efektin e c?shtjes p?r interesa p?rsonale. ?sht? e domosdoshme q? ta konsolidojm? pozicionin ton?, prej t? cilit mund t? nd?rtojm? nj? nivel shum? m? t? sofistikuar efektshm?rie si p?r k?tu ashtu edhe p?r n? vendlindje. Ne e mb?shtesim plot?sisht politik?n amerikane p?r Ballkanin dhe besojm? se e vetmja e ardhme p?r k?t? rajon ?sht? demokratizimi, zhvillimi ekonomik dhe integrimi. Kemi besim t? plot? se nj? Kosov? e pavarur esht? nj? faktor thelb?sor p?r stabilizimin e rajonit. P?rsa i p?rket politik?s amerikane dhe shqiptar?ve, nuk e di se cfar? mund t? b?j? Amerika me shum? p?r t? demonstruar p?rkrahjen e vet. Ne duhet t? luajm? rolin ton? p?r ta ndihmuar Amerik?n n? mb?shtetjen e saj ndaj nesh. Ne e b?jm? k?t? jo vet?m duke zhvilluar nj? qeveri funksionale e demokratike si dhe nj? shoq?ri tolerante, por gjithashtu edhe duke mbizot?ruar ato ideale q? nevojit?n p?r lindjen e k?tyre t? mirave. Jam shum? i inkurrajuar q? nj? proces i till? po zhvillohet n? Kosov? dhe besoj se ?sht? pik?risht ky suksesi i v?rtet? i Shteteve t? Bashkuara n? Kosov?. Z?ri: Si mund ta ndihmojn? shqiptar?t ??shtjen e pavar?sis? s? Kosov?s karshi qeveris? amerikane? Vulaj: SHBA-t? e udh?hoq?n komunitetin nd?rkomb?tar n? luft?n e Kosov?s. SHBA-tw e k?rkuan krijimin e hersh?m t? qeverisw nw Kosovw. Ftuan Kyreministrin -- dhe po e p?rs?ris -- kryeministrin dhe jo nj? zyrtar t? ndonj? partie, p?r takime t? nivelit t? lart?. SHBA-t? kan? qen? n? ball? t? p?rpjekjeve n? zhvillimin e Kosov?s. M?nyra m? e mir? q? kosovar?t t? kontribuojn? p?r pavar?sin? e Kosov?s ?sht? q? cdo mengjes t? zgjohen dhe t? punojn? p?r forcimin e institucioneve t? saj, n? m?nyr? q? t? jemi m? t? p?rgatitur p?r bisedimet e statusit p?rfundimtar, t? cilat po shfaqen n? horizont. Z?ri: A e p?rkrahni rezolut?n Gilman-Lantos p?r pavar?sin? e Kosov?s dhe a mendoni se ajo do t? gjej? mb?shtetje n? Kongres? Vulaj: Realizimi i pavar?sis? s? Kosov?s ?sht? forca j?t?dh?n?se e KKSHA-s?. Ky ?sht? misioni dhe q?llimi yn?. Rezoluta q? kan? prezantuar kongresist?t Ben Gilman dhe Tom Lantos n? Kongres ?sht? pjes? e r?nd?sishme e k?tij procesi. Ne e p?rkrahim rezolut?n dhe do t? b?jm? cfar? t? jet? e mundur p?r t? siguruar mb?shtetje t? m?tejshme p?r k?t? rezolut?. Megjithat?, m?nyra se si u prezantua rezoluta ka p?r ta b?r? shum? m? t? v?shitr? mbledhjen e forc?s dhe energjis? s? duhur. Kushdo q? merret me qeverin? amerikane e di fare mir? se n? fillim sigurohet nj? mb?shtetje e gjer? dhe pastaj prezantohet legjislacioni. N? k?t? rast ne e kemi v?n? qerren para kalit. M? e keqja ?sht? se n?s? rezoluta hidhet posht? dhe nuk ka p?rkrahje t? mjaftueshme, at?her? ne nuk do t? kemi mund?si q? p?rs?ri ta paraqesim nj? rezolut? t? till? para Kongresit p?r nj? koh? t? gjat?. Ne duhet t?i masim k?to c?shtje t? m?dha me kujdes t? madh. Pavar?sia nuk fitohet n? m?nyr? t? pavarur dhe pa bashk?punim. Marr?dheniet institucionale do ta kishin shmangur nj? dinamik? t? till?. Z?ri: Ju keni deklaruar se arrestimet e ish luft?tar?ve t? U?K-s? nga UNMIKU koh?ve t? fundit kan? qen? t? motivuara politikisht. Ku e bazoni deklarat?n tuaj? Vulaj: Nuk ?sht? dhe aq se k?to c?shtje jan? politike por ?sht? m? tep?r fakti se ato p?rmbajn? nj? element politik n? karakterin e tyre. Pozicioni yn? ?sht? m? s? pari zbatimi i ligjit. Ky ?sht? parakusht i themelimit t? nj? shoq?rie demokratike. Por UNMIK-u duhet t? jet? shembulll se si funkcionon nj? shoq?ri e till?. Ligji duhet t? zbatohet pa dallime dhe duhet t? jet? i verb?r ndaj individ?ve ndaj t? cil?ve ushtrohet ai ligj. Dukej qart?sisht si e padrejt? q? UNMIK-u po m?njanonte c?shtjet e m?dha ligjore si p?r shembull, ushtrimi i p?rgjegj?sis? s? saj n? t? gjith? Kosov?n, p?rfshir? Mitrovic?n, dhe n? vend t? k?saj ?sht? p?rq?ndruar n? c?shtje m? t? vogla, pavar?sisht nga r?nd?sia. Dhe t? gjitha k?to b?h?n n? nj? koh? kur element? t? caktuar n? Evrop? po p?rpiqen ta err?sojn? imazhin e Kosov?s dhe t? drejt?n e saj p?r pavar?si. Z?ri: N? Maqedoni posa p?rfunduan zgjedhjet. Sipas mendimit tuaj, si jan? gjetur shqiptar?t n? k?to zgjedhje? Vulaj: E urojmw zotin Ali Ahmeti pwr fitimin e krahut shqiptar dhe pwr qwndrimin e tij dhe partisw sw tij gjatw fushatws elektorale. KKSHA ?sht? inkurrajuar nga pjekuria e shqiptar?ve ndaj provikimeve t? q?llim?shme. Rezultati ishte zgjedhje t? lira, t? drejta dhe paq?sore, t? cilat demonstruan vullnetin e mir? t? t? gjith? qytetar?ve maqedonas?, shqip?tar?ve dhe sllav?ve nj?soj kudo n? vend. Sfida e v?rtet? do t? jet? krijimi dhe mir?mbajtja e nj? qeverije funksionuese. P?rkund?r faktit se mund t? krijohet nj? qeveri e re, kjo nuk do t? thot? se nuk ekziston mund?sia q? e njejta qeveri dhe qeveri t? tjera q? munfd t? vijn? m?pastaj t? d?shtojn? duke polarizuar dhe duke mbjellur p?r?arje midis dy komuniteteve. Tensionet q? mund t? lindin si rezultat i skenave t? tilla do t? ishin nj? k?rc?nim i v?rtet?, ndryshe nga ngritja artificiale e tensioneve q? pam? gjat? zgjedhjeve. Z?ri: Si e shikon KKSHA qeverin? e re t? Nanos n? Shqip?ri? Vulaj: Individ?t shkojn? e vijn?, institutet mbet?n. Ajo n? t? cil?n duhet t? p?rqendrohemi ne nuk ?sht? nj? idivid i caktuar q? mban nj? zyr?, por ?sht? fuqizimi i institucioneve n? Shqip?ri n? m?nyr? q? vendi t? mund t? funksionoj? me mir? si shtet dhe t? jet? nj? burim stabiliteti n? rajon. Em?rimi i nj? presidenti me konsensus sjell nj? oportunitet t? mir? si p?r pozit?n ashtu dhe p?r opozit?n q? t? punojn? p?r ta fuqizuar Shqip?rin? si shtet. Reformat q? po nd?rmerren jan? gjithmon? t? mir?pritura megjith?se t? vonuara. Skepticizmi do t? vazhdoj? p?r nj? periudh? m? t? gjat? se c??sht? normale, p?r shkak t? historis? s? Shqip?ris? t? viteve t? fundit Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine. From kosova at jps.net Wed Sep 25 02:03:42 2002 From: kosova at jps.net (kosova at jps.net) Date: Tue, 24 Sep 2002 23:03:42 -0700 Subject: [Prishtina-l] =?iso-8859-1?q?Lajme=3A_NATO_dhe_strategjia_e_re_?= =?iso-8859-1?q?amerikane_p=EBr_sigurimin_komb=EBtar?= Message-ID: NATO dhe strategjia e re amerikane p?r sigurimin komb?tar Isuf Hajrizi (Uashington, 24 shtator, 2002) Per gazeten Zeri, Prishtine Vet?m para disa dit?sh Presidenti Bush iu drejtua Kombeve t? Bashkuara me k?rc?nimin se organizata m? e madhe nd?rkomb?tare me seli n? Nju Jork rrezikonte t? b?hej "irrelevante" poq?se nuk vepronte fuqish?m ndaj Sadam Huseinit. Sipas Bushit presidenti irakian ka 11 vjet q? luan me OKB-n? duke i injoruar 16 rezolutat e miratuara nga ky institucion drejt prodhimit t? arm?ve m? shkat?rrim n? mas?. Porosia e Bushit OKB-s?: "ose ndaleni ju Sadamin, ose e ndali un?." Nd?rsa zyrtar?t e OKB-s? po veprojn? me nxitim p?r ta evituar luft?n e Amerik?s me Irakun, Bushi iu ka k?thyer nj? organizate tjet?r me renome me k?shill? t? ngjashme me at? t? OKB-s?. Uashingtoni tani n? sh?njest?r ka NATO-n q? sipas q?ndrimit t? administrat?s amerikane nuk mjafton q? aleanca m? e madhe ushtarake n? bot? edhe m? tutje t? veproi vet?m brenda Evrop?s ? ajo tani, sipas Uashingtonit duhet t? transformohet n? nj? aleanc? ushtarake e cila do t? luante rol vendimtar n? luft?n kund?r terrorit global. SHBA-t? jan? t? indinjuara me shumic?n e shteteve an?tar?e t? NATO-s t? cilat gradualisht e kan? zvog?luar buxhetin ushtarak n? koh?n kur Evrop?s nuk i k?rc?nohet m? rreziku nga Rusia. Administrata amerikane e cila publikisht ?sht? deklaruar se NATO ?sht? nj? pjes? e r?nd?sishme e politik?s dhe interesave amerikane, privatisht zyrtart?t amerikan? jan? ankuar p?r rrezikun e humbjes s? rolit t? NATO-s pas p?rfundimit t? Luft?s s? Froht?. Lufta n? Kosov? sidomos e ka sjellur n? pah ndryshimin midis SHBA-ve dhe shteteve evropiane t? NATO-s n? fush?betej?, kur pothuaj t? gjitha operacionet e luft?s jan? kryer nga amerikan?t n? munges? t? armatimit modern t? evropian?ve. Tani Amerika ka vendosur q? ta sfidoj? NATO-n n? m?nyr? q? ajo edhe m? tutje t? luan rol q? do t? garantonte ekzistenc?n e saj. Sipas sekretarit amerikan t? mbrojtjes, Donald Ramsfeld, jan? tri gj?ra q? ai i ka propozuar NATO-s p?r t?u transformuar n? m?nyr? q? ajo t? jet? n? gjendje q? t? reagoj? me shpejt?si "brenda dit?sh dhe jav?sh dhe jo brenda muajsh dhe vitesh." Ramsfeld ?sht? i mendimit se ushtria e NATO-s duhet t?i n?nshtrohet t? njejtit tranformim q? po i n?nshtrohet ushtria amerikane me armatim m? t? leht? dhe m? efikas, dhe me nj? agjilitet p?r t? l?n? "gjurm? m? t? vogla" n? operacionet globale. Sipas ekspert?ve ushtarak amerikan?, struktura e komand?s brenda NATO-s nuk i p?rgjigj?s koh?s s? tashme, sidomos kur kjo aleanc? ushtarake ka plane q? t? zgjerohet edhe m? n? muajin n?ntor n? samitin e Prag?s. Administrata amerikan? nuk ka l?n? p?r t?u dyshuar se poq?se NATO nuk transformohet nga nj? aleanc? midis Amerik?s dhe Evrop?s n? nj? aleanc? nd?rkomb?tare p?r t? luftuar kudo n? bot?, ajo rrezikon vet?vet?n dhe ekzistenc?n e saj. K?rkesat amerikane ndaj NATO-s p?rputh?n me vij?n e re t? strategjis? komb?tare t? siguris?. Kjo strategji, t? cil?n Presidenti Bush e ka paraqitur k?t? jav? para Kongresit ndryshon nga koha e Luft?s s? Ftoht? e cila kishte rolin e "e mbajtjes s? armikutr n? breg" p?r t? mos sulmuar. Strategjia e re s? cil?s tani i refereohet si "Doktrina e Bushit" n? vet?vete p?rmban elementin e goditjes "e para." Me fjal? tjera, poq?se Amerika konsideron se ajo dhe aleat?t e saj jan? t? rrezikur nga nj? shtet -- ta z?m? nga Iraku -- doktrina e re e Bushit i jep t? drejt presientit amerikan q? t? sulmoi i pari p?r ta evituar rrezikun. "Mbrojtja e SHBA-ve nga armiqt? ?sht? p?rkushtimi (yn?) num?r nj? dhe m? kryesori ndaj popullit amerikan," shkruan Presidenti Bush n? parath?nj?n e dokumentit t? tij "Strategjia Komb?tare e Siguris?" t? d?rguar n? Kongres me dat?n 20 shtator. Bush e arsyeton nd?rrimin e strategjis? "nga mbrojtja n? sulm" duke th?n? se "armiqt? n? t? kaluar?n ishte e domosdoshme t? kishin ushtri t? fuqishme dhe teknologji t? p?rsosur industriale p?r ta rrezikuar Amerik?n. Kurse tani organizatat n?ntok?sore t? individ?ve mund t? sjellin kaos t? madh dhe vuajtje n? brigjet tona me nj? buxhet m? t? vog?l se sa kushton nj? tank." Edhe pse presidenti amerikan ?sht? zotuar se do t? krijoi aleanca dhe do t? konsultohet me miqt? amerikan? para se t? nd?rmerr akcione kund?r nj? shteti tjet?r, politika e jashtem amerikane gjithnj? po shikohet me dyshim edhe nga disa aleat?t e m?parsh?m t? Uashingtonit. P?rveq Franc?s e cila tradicionalisht ?sht? kund?r infuenc?s amerikane n? Evrop? dhe bot?, tani n? taborrin anti-amerikan ka kaluar edhe Gjermania. Kancelari gjerman Gerhard Shrod?r, sipas ekspert?ve politik?, i ka fituar zgjedhjet k?t? jav? fal? retorik?s s? tij anti-amerikane gjat? fushat?s. Administrata e Bushit nuk e ka fshehur zem?rimin me gjermanin Shrod?r, i cili ka deklaruar se nuk do ta mb?shtes sulmin kund?r Irakut edhe n?se at? e miraton K?shilli i Sigurimit n? OKB. Si rezultat i retorik?s anti-amerikane t? Kancelarit Shroder, sekretari amerikan Ramsfeld ka refuzuar q? t? takohet me homologun e tij gjerman n? mbledhjen e ministrave t? NATO-s n? Varshav? k?t? jav?. Pritet q? edhe m? tutje t? shkall?zohet keq?simi i marr?dh?njeve Uashington-Bon kur Gjermania do t? b?h?t pjes? e K?shillit t? Sigurimit n? janar si pjes? e antar?sis? "rrotulluese" vet?m p?r ta marr? edhe pozit?n e presidentit t? k?tij organi nj? muaj m? von?. Ftohja e Amerik?s me Gjermanin? n? k?t? koh? mund t? ket? pasoja t? rrezikshme edhe p?r NATO-n. Gjermania, m? ushtrin? m? t? madhe n? Evrop? bashk? me Anglin? konsiderohet si shtyll? e NATO-s, poq?se Aleanca Veriore e Atlantikut synon t? marr? rol t? ri dhe domoth?n?s n? bot?. Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri, Prishtine.