[Prishtina-l] Lajme: SHBA-të nën sulm diplomatik pas vendimit për tërheqje nga Bosnja...

[kosova at jps.net]

SHBA-të nën sulm diplomatik pas vendimit për tërheqje nga Bosnja
Përgjigje të paqarta të qeverisë amerikane ndaj pyetjeve konkrete

Isuf Hajrizi (Uashington, 3 korrik, 2002)
Per gazeten Zeri, Prishtine

Edhe pse afati për gjetjen e një zgjidhjeje për kundërshtimin e vazhdimit të
misionit paqeruajtës të OKB-së në Bosnje erdhi dhe shkoi, optimistët nuk
hoqën dorë nga shpresa se një zgjidhje megjithatë do të gjendej në momentet
e fundit.

Ata nuk mund ta besonin se në fakt, Uashingtoni me gjithë kontributin dhe
investimet për t’i dhënë fund luftës së Bosnjës do t’ua kthente shpinën të
gjithave për t’u kthyer në shtëpi duke rrezikuar kthimin e luftës midis ish
palëve ndërluftuese. Për një vendim të tillë administrata amerikane është
sulmuar nga kritikë brenda ashtu edhe jashtë vendit.

Edhe pse Kongresi amerikan është në pushim deri pas festës së 4 korrikut,
senatori demokrat në krye të komitetit për marrëdhënje ndërkombëtare në
Senat, Xhozef Bajden (Joseph Biden) e ka shprehur pakënaqësinë e tij për
qëndrimin kokëkfortë të administratës.

Si një nga legjislatorët më të zëshëm për intërvenimin e SHBA-së në Ballkan,
Senatori Bajden ka tërhequr vërejtjën se përdorimi i vetos për anulimin e
misioneve paqeruajtëse "nuk është mënyra e drejtë për t’i anvancuar
interesat tona sepse kjo e rrezikon qëllimin tonë fundamental për ta sjell
sigurinë e përhershme në Ballkan dhe në pjesë tjera në botë të përfshira nga
trazirat."

Sekretari i Mbrojtjës Donald Ramsfeld, i cili është arkitekti i politikës së
tërheqjes së forcave paqeruajtëse nga Ballkani është përgjigjur duke u
përpjekur për t’i siguruar njerëzit si Bajden se adminsitrata bushiane nuk
synonte tërheqjen e të gjitha trupave paqeruajtëse nga vendet e trazuara në
botë."

"Ne kemi forcat tona në tërë globin dhe nuk kemi qëllim që t’i tërheqim
ato," ka deklaruar të martën në një konferencë për shtyp shefi i Pentagonit.

Në të njejtën Kohë presidenti Bush ka deklaruar se administrata e tij do të
përpiqet që ta zgjidh problemin e forcave paqeruajtëse, por assesi Amerika
nuk do t’I bashkangjitej GJNK-së.

Për ta kursyer misionin në Bosnjë, ameërikanët si kompromis dje kanë
propozuar që ata me katër anëtarë të këshillit të Sigurimit që njeëkohësisht
janë edhe anëtarë të GJNK-së, të të përdorin veton po që se hetuesit e
Gjykatës tentojnë që t’I marrin nën hetime paqeruajtësit nga shtete që nuk
janë anëtarë të GJNK-së siq është Amerika.

Mirëpo një propozim të tilë nuk e peqen askush sepse një gjë e tillë do ta
dobësonte GJNK-në.

Ndërkohë amerikanët insistojnë se janë të përkushtuar ndaj operacioneve
paqeruajtëse.

Mirëpo skeptikët i marrin deklaratat e tilla me rezervë, duke patur parasysh
vendimin negativ në përgjithësi të adminsitratës së Bushit ndaj misioneve
paqeruajtëse.

I pyetur nëse administrata amerikane në të vërtetë po e përdorte problemin
më Gjykatën Ndërkombëtare të Krimeve (GJNK) si pretekst për të hequr dorë
nga operacionet paqeruajtëse kudo, zëdhënësi i shtëpisë së Bardhë Ari
Fllajsher është përgjigjur negativisht duke thënë se vendimi amerikan ishte
i bazuar në shqetësimet që SHBA-të kanë për fatin e amerikanëve në uniformë
me shërbim jashtë vendit.

Kritika ndaj qëndrimit amerikan kanë ardhur edhe disa mga aleatët më të
denjë të Amerikës duke përfshirë përfaqësuesit anglezë në OKB dhe në Bonsjë,
si dhe nga kryeshefi politik I Bashkimit Evropian Havier Solana.

Ndërsa diplomatët kanë vështirësi për ta pranuar arsyetimin amerikan për një
vendim aq rigoroz, gazetarët kuriozë kanë vërjetur një varg pikash ku vet
adminstrata amerikane nuk është e qartë se si do të vepronte ajo nëse nuk do
të mund të zgjidhej problemi i përgjithshëm për ta miratuar imunitetin
amerikan ndaj GJNK-së në Këshillin e Sigurimit.

Për shembull po që se administrata amerikane është aq e shqetësuar siç
deklron për fatin e amerikanëve në shrëbime paqeruajtëse në botë, pse
atëherë të mos tërhiqen të gjithë amerikanët kudo në botë përnjëherë pasi
ata "të gjithë" janë të rrezikuar nga GJNK, por të pritet derisa misioneve t
’iu vjen afati për ripërtëritje siq është rasti i Bosnjës dhe pastaj të
ndërprtiten operacionet?

Në të njejtën kohë, kanë vërejtur gazetarët dhe analistët politikë në
Uashington se deri me tash administrata amerikane është kërcënuar se do t’i
tërheq vetëm forcat e veta nga operacionet paqeruajtëse, kurse tani po
kërcënohet se do t’i bllokojë edhe shtetet tjera që të mos marrin pjesë në
operacionet paqeruajtëse duke përdorur veton në Këshillin e Sigurimit siq
ndodhi me rastin e Bosnjës këtë javë?.

Po në rastet kur në një vend si për shembull në Siera Lione nuk ka personel
amerikanë në shërbim por ka forca paqeruajtëse të sheteteve tjera por që
kërkohet miratimi i qëndrimit të tyre në një vend të tillë nga Këshilli I
Sigurimit ku kërkohet edhe vota e Amerikës? A do ta bllokonte Uashingtoni
një mision të tillë?

"Nuk jam i gatshëm që të jap një deklaratë lidhur më këtë në këtë kohë,"
është përgjigjur me diplomaci zëdhënësi i Departmëntit amerikan të shtetit,
Riçerd Bauçer. "Kjo është një pyetje hipotetike që do të duhej ta
shqyrtonim" për të gjetur një zgjidhje.

A është atëherë njëra nga opcionet për gjetjen e zgjidhjes eliminimi i
dërgimit të forcave amerikane në operacionet paqeruajtëse si në rastin e
Bosnjës? e kanë pyetur gazetarët zëdhënësin Bauçer.

"Kjo vërtetë nuk do të ishte dëshira jonë. Ne duam që të qëndrojmë në
Bosnjë. Ne duam që ta zgjidhim këtë problem. Ne duam që të vazhdojmë
mbështetjen e popullit të Bosnjës në përpjektjet e tij për rindërtim," ka
deklaruar Bauçër.

Mirë, atëherë po që se nuk arrihet marrëveshja që do të kënaqte Amerikën, a
do të insistonte administrata amerikane që përveç forcave policore
ndërkombëtare nën mandatin e OKB-së si në rastin e Bosnjës që edhe forcat e
SFOR-it të cilat nuk janë nën mandatin e OKB-së të tërhiqen nga frika e
GJNK-së? Po me forcat e KFOR-it, të cilat në njëfarë mënyre janë të
ndërlidhura me rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit?

"Kjo është diçka që do ta shqyrtojmë
Në këtë moment nuk kam ndonjë deklaratë
përfundimtare për këtë," është përgjigjur zëdhënësi i qeverisë amerikane.

Edhe një pyetje tjetër. A është Amerika duke kërkuar nga Këshilli i
Sigurimit që të ndryshohet e tërë marrëveshja për Gjykatës Ndërkombëtare të
Krimeve për ta liruar Amerikën nga juridikcioni i saj?

Bauçer: "Jo, jo
Nuk kërkohet ndonjë amandament për ta ndryshuar
marrëveshjen; çështë e vërteta ekzistojnë parametra në marrëveshje që në
veçanti lejojnë një veprim të tillë" ku Amerika dhe shtetet tjera që nuk
janë anëtare të kësaj Gjykate të përjashtohen nga mundësia e përgjegjësisë
para gjykatës në fjalë.

Atëherë pse mendoni që ka aq shumë kundërshtime në OKB për ta miratuar
kërkesën amerikane duke e leruar atë nga përgjegjësitë e GJNK-së?

Bauçer: "Më të thënë të vërtetën nuk e di. Do të duhej që t’i pyesni të
tjerët, Po, do të duhej që t’i pyesni tjerat shtete që po merren me këtë" në
Këshillin e Sigurimit.



Ky shkrim mund te ribotohet me kusht qe te theksohet autori dhe gazeta Zeri,
Prishtine.