[info-tech] Mostrat testuese

[Maloku Naim RDVV]

              **** Information Technology Forum ****

Pershendetje,

Ne dhjete vitet e fundit sasia e softuerit te prodhuar u rrit ne menyre
jashtezakonisht te shpejte. Gjithnje e me shume paraqiten sisteme qe jane
shume-procesore, te shperndara dhe te ekzekutueshme ne rrethina te
lloj-llojshme. Ne nje situate te ketille procesi i testimit paraqitet
jashtezakonisht i rendesishem dhe per sisteme te nderlikuara shume here
eshte e nevojshme te ekzekutohen deri ne disa mije teste te ndryshme.
Gjenerimi dhe ekzekutimi i mostrave testuese eshte nje proces qe kerkon kohe
te caktuar. Ne te njejten kohe nevoja per sisteme testuese behet edhe me e
komplikuar per shkak te kerkesave qe nje sistem te plotesoj kerkesat e
standardeve te ndryshme. Ekzistojne qasje te ndryshme ndaj testimit, keshtu
qe dallojme disa metoda te ndryshme si psh.
	Testimi funksional,
	Testimi konformans,
	Testimi i performansave te sistemit, etj.
Metoda me ideale per testim te sistemeve te ndryshme respektivisht
protokolove komunikuese do te ishte ajo e cila do te mundesonte qe nga nje
specifikacion funksional i nje protokoli i cili do te perdorej si hyrje ne
nje vegel softuerike (software tool) te fitonim ne dalje nje kompozicion te
mostrave testuese ne nje gjuhe programuese te caktuar. Keto mostra testuese
pastaj do te ekzekutoheshin permes ndonje pajisjeje per testim (protocol
simulator) me qellim qe te analizohet sjellja e sistemit qe testohet, ne
situata te ndryshme. 

Nje moster e thjeshte testuese do te dukej si vijon:

	A hook off
	A receiving dial ton
	A hook on

Kjo moster e cila eshte pershkruar ne nje gjuhe deskriptive ka per qellim te
testoj situaten e gjenerimit te tonit per zgjedhje nga ana e centralit
telefonik (kusht per fillimin e zgjedhjes se numrave).

Duke pasur parasysh se nderlikueshmeria e sistemeve komutuese eshte ne
rritje e siper atehere eshte e qarte se vetem automatizimi i plote i
procesit te testimit paraqete zgjidhje per garantimin e kualitetit te duhur
te sistemeve komutuese dhe sistemeve te tjera kompjutorike. Ne menyre
automatike eshte e mundshme qe ne kohe shume me te shkurte te gjenerojme
numer me te madh te testeve (test case, test sample) dhe te mbulojme nje
numer me te madh te rrugeve ne kuader te nje specifikacioni funksional te
shkruar permes ndonje gjuhe deskriptive (SDL, ESTELLE, etj.).

Koheve te fundit perdoret gjithnje e me shume termi testing engineering
pervec termave tani me te njohur hardware engineering dhe software
engineering.
 
Organizatat si ITU-T, ETSI, ANSI etj. i kane te definuara metodat, kerkesat
etj. ne lidhje me testimin neper standarde te ndryshme si psh. IS 9646 i
cili pervec te tjerave definon TTCN simboliken per verifikim dhe validimin e
ISO dhe ITU-T standardeve dhe implementimeve te tyre.

Me nderime,
Naim A. Maloku
maloku at iskratel.si