[ALBSA-Info] Panorama - 9 tetor 2004

[Agron Alibali]

I lartë 10 metra          dhe i gjerë 6 metra ka
ristartuar polemikat për ngritjen e objekteve         
të kultit

 

 
 
        

Episodi 3, tani kryqi në Lushnjë

      

        

I thyhet pllaka. Banorët e Stanit: Dyshojmë           
për çështje pronësie

      

 

 
 
        

Sokrat Ndreçka

      


LUSHNJE

      

Incidentet dhe polemikat mbi kryqet e ngritura në
Elbasan          dhe në Sarandë duket se kanë prekur
dhe simbolin e fesë          ortodokse, të ngritur në
të majtë të aksit nacional          Lushnjë-Berat.

      

Kryqi i lartë 10 metra dhe i gjerë 6 metra është      
   ngritur që në vitin 1997, në fshatin
Stan-Karbunarë,          por ditët e fundit, persona
ende të paidentifikuar kanë          thyer pllakën e
mermerit, të vendosur që nga ndërtimi          i
kryqit. Disa kërcënime të marra prej kohësh kanë      
   lënë që të dyshohet për një çështje         
pronësie, megjithatë banorët e fshatit këmbëngulin    
     se shkatërrimi nuk është bërë nga vendasit. Kryqi
         gjigand është ndërtuar disa metra larg kishës
së          fshatit, në një vend ku përfaqësuesit e
saj thonë          se ka qenë prej kohësh pronë e
kishës së Shën          Kollit. “Aty kanë ardhur disa
shenjtorë dhe prej vitesh          njerëzit janë falur
dhe kanë ndezur qirinj. Ka qenë          e shkruar që
aty të ngrihet kryqi”, pohon at Arkip Koçi.         
Sipas tij, kryqi është ngritur në vitin 1997, me
iniciativë          të shoqatës së vllehëve dhe
mirëkuptim të          të gjithë fshatit
Stan-Karbunarë.

      

Ky fshat, i cili ndodhet pranë rrugës kombëtare
Lushnjë-Berat,          ka rreth 2500 banorë, pjesa më
e madhe e të cilëve          janë vlleh dhe i përkasin
fesë ortodokse. Para viteve 1990,          fshati
numëronte pak shtëpi dhe disa familje i përkisni      
   besimit mysliman. Megjithatë, mes familjeve të të
dy besimeve          nuk kishte asnjë probleme dhe ata
arrinin që të vlerësonin          fetë e tyre. Thyerja
e pllakës përkujtimore në kryq          shënon rastin
e vetëm për t’u mbajtur në vëmendjen          e të
gjithëve. Në gjykimin e banorëve në fshatin         
Stan, por edhe në fshatrat përreth jepet një motiv për
         këtë ngjarje: “Dora provokuese në simbolin e
kryqit          nuk është vendase, por mund të ketë
ardhur nga jashtë”.

      

Pranë kryqit gjigand në fshatin Stan-Karbunarë takojmë
         Osman Shehun, një shofer i vjetër nga fshati
Karbunarë.          Ai e kujton fare mirë kohën kur
është ndërtuar          kulti fetar. Është fjala për
vitin 1997. “Kanë          qenë djemtë e xhaxhait tim,
Besniku, Mynyri, Avdullai që          ndërtuan kryqin
në kohën e luftës. Ndërtimi i          kultit të fesë
kristiane erdhi në këtë vend të          shenjtë, pasi
ka qenë komuniteti i fshatit Stan që kërkoi         
të ndërtohej një kryq i madh. Ne në fakt jemi
myslimanë,          por respektin e feve të kundërta e
vlerësojmë njëlloj”.          Pllaka e mermerit, rreth
një metër katror, me mbishkrimin dhe          mesazhin
e paqes dhe të mirësisë, është thyer          me sende
të forta. Veç saj janë dëmtuar dhe gërmat          e
lyera me bojë ari. Banorët, sapo kanë mësuar një      
   fakt të tillë dhe iu duket se kjo është e
pazakontë.          Banorët e fshatit kujtojnë se për
ndërtimin e kryqit          kanë punuar disa ditë
mjete dhe njerëz zanatçinj,          që i njihnin mirë
cilësitë e kulteve fetare.

      

 

      

Prifti: Ai vend është i shenjtë

      

Kryqi është i dukshëm për të gjithë. Është          i
ndërtuar farë pranë Kishës së Shën Kollit,         
mbi vendin e shenjtë. At Arkip Koçi, thotë se ky
institucion          varet nga Mitropolia e Beratit
dhe se është dëshpëruar          që vihet dorë mbi
kultet fetare, pavarësisht se kujt feje          i
përkasin.

      

Pse nuk u ngrit në kishë në vend të kryqit?
         Ai vend është i shenjtë dhe shenjtëria e tij
ka ardhur          prej shekujsh. Kjo është trashëguar
në disa breza          besimtarësh. Një kryq si ai që
u ngrit i çon në          vend vlerat e bamirësië
njerëzimit, ndërsa një          kishë nuk do të
thoshte aq shumë.

      

Ka financuar dikush që u ngrit kulti?
         Shoqata e vllehëve të Stanit si dhe despoti
ynë në          Berat. Pastaj kur do komuniteti askush
nuk kundërshton.

      

Po kundërshti a ka patur?
         Deri sot nuk kemi marrë asnjë informacion.
Tom Daja, kishtar,          na ka konfirmuar se po
cënohet kryqi në Stan. Thyerja e pllakës          së
mermerit tregon se, segmente të veçanta, të nxitura   
      nga interesa të çastit kërkojnë të provokojnë   
      dhe prishin vlerat tona të trashëguara. Ky për
ne është          alarm. Për këtë rast do të njoftohet
mitropoliti ynë          në Berat, pasi andej varemi.

      

Po për kryqet në Elbasan dhe Sarandë, ku dhe janë     
    hapur shumë debate, cili është synimi juaj?
         Gjykoj se kultet janë të shenjta dhe kur
preken. I takon perëndisë          që të gjykojë pse
prishen kryqet. Unë jam klerik i          thjeshtë dhe
dua të mbroj jetën e zotit. Këto i gjykij          si
rase sporadike, të orientuar nga njerëz të paformuar  
       dhe kulturën e pamjaftueshme demokratike. Ne
dimë të tolerojmë,          të falim dhe këto e bëjnë
për të krijuar          lidhje edhe me të forta me
njëri-tjetrin edhe pse bindjet janë          të ndryshme.


		
_______________________________
Do you Yahoo!?
Declare Yourself - Register online to vote today!
http://vote.yahoo.com