[ALBSA-Info] KOMITETI ORTODOKS I EMIGRANTËVE SHQIPTARË NË TORONTO

[Fatmir Foti Cici]

KOMITETI ORTODOKS I EMIGRANTËVE SHQIPTARË NË TORONTO
Adresa postale: 71 Merton st., ap 811, Toronto ON, M4S 3A3
Tel. 416-544-8052; e-mail: KomitetiOrtodoks at yahoo.com


NJOFTIM

Sot, më 14 korrik 2002, e kremte e Etërve të Shenjtë të Sinodit IV Ekumenik, u krijua Komiteti
Ortodoks i Emigrantëve Shqiptarë në Toronto, një përfaqësi e përkohëshme e emigrantëve shqiptarë
ortodoksë në Toronto, të provincës Ontario të Kanadasë. Ky forum, i cili në thelb është një grup
pune, përbëhet nga kryetari, At Nikolla Kavaja, sekretari, zoti Fatmir Foti Cici, arkëtari, zoti
Adrian Keri, dhe anëtarët, zonja Dorina Shuke e zotërinjtë Rrapi Bafa, Alban Hobdari, Arben Aleksi
e Viktor Tanesi, që të gjithë anëtarë të Kishës Ortodokse. 

Synimet e Komitetit Ortodoks janë:

1.	Të vlerësojë situatën aktuale në lidhje me gjendjen kishtare të emigrantëve shqiptarë ortodoksë
në këtë qytet.
2.	Të bëjë përçapjet e duhura tek faktorët përkatës për të bërë të mundur organizimin e një kishe
ortodokse në gjuhën shqipe në Toronto.
3.	Të ndërmarrë një fushatë për sigurimin e mjeteve të domosdoshme për ekzistencën e kësaj kishe
në trajtë të përjavëshme.

Komiteti Ortodoks, duke marrë parasysh faktorët, paralelët dhe ngjarjet që kanë lidhje me synimet
e mësipërme, konkludoi në vlerësimet e mëposhtme:

1.	Më 16 qershor 2002, e kremte e Etërve të Shenjtë të Sinodit I Ekumenik, u celebrua në Toronto
mesha e parë në gjuhën shqipe, në kishën rumune të Shën Gjergjit, nga I Përndershmi At Nikolla
Kavaja, me një pjesëmarrjeje të kënaqshme të emigrantëve shqiptarë, kryesisht ortodoksë. Kjo ishte
një provë e suksesshme, e cila dha shenjën për të diskutuar e kërkuar organizimin e një kishe në
gjuhën shqipe në Toronto.
2.	Organizimi i një famullie ortodokse në gjuhën shqipe është një domosdoshmëri shpirtërore dhe
kombëtare për emigrantët dhe, në të njëjtën kohë, një e drejtë legjitime kishtare. Komuniteti
shqiptar i Torontos, i cili aktualisht ka një xhami dhe një kishë katolike në gjuhën shqipe, pret
tashmë nga ortodoksët shqiptarë të nxiten nga shembulli i vëllezërve të tyre myslymanë dhe
katolikë, dhe të ndërmarrin aksionin e duhur për të hapur një kishë ortodokse shqiptare në
Toronto, për të përmbushur kësisoj detyrat e tyre të krishtera, por duke plotësuar njëkohësisht
edhe tripletin e besimeve tradicionale të Shqipërisë.
3.	Nisma për një kishë ortodokse shqiptare në Toronto është përçuar deri tani nga individë dhe
forume shqiptare të emigracionit, kryesisht nga Shoqata e Miqësisë Shqiptaro-Kanadeze. Motivimet e
këtyre përpjekjeve kanë qenë të pastra, por më tepër kombëtare dhe më pak kishtare, gjë që e ka
bërë edhe më të vështirë sendërtimin e idesë në fjalë.  
4.	Në tetor 2001, prifti ynë, At Nikolla Kavaja, i cili gëzon edhe detyrën e sekretarit të
Shoqatës Shqiptaro-Kanadeze, shkoi në Boston MA, dhe u takua me Kancelarin e Peshkopatës Shqiptare
në Amerikë, Shumë të Përndershmin At Artur Liolin, i cili e priti me interes idenë e themelimit të
një kishe shqiptare në Toronto, por rekomandoi që kjo lutje t’i përcillet për aprovim dhe ndihmë
Fortlumturisë së Tij, Kryepeshkopit të Tiranës dhe gjithë Shqipërisë, Prof. Dr. Imzot Anastasios
(Janullatos). Në dhjetor 2001 At Nikolla dhe shoqata e sipërpërmendur iu drejtua Kryepeshkopit
Anastasios me një lutje për hapjen e një kishe shqiptare në Toronto, por ende nuk ka marrë
përgjigje.
5.	Emigracioni shqiptar ortodoks në Toronto, si pjesë përbërëse e Kishës Ortodokse Autoqefale të
Shqipërisë (KOASH), dëshmon se kisha mëmë literalisht i ka braktisur bijtë e saj, ashtu si edhe në
shtete të tjera ku ekziston me shumicë popullsi emigrantësh shqiptarë ortodoksë, dhe mbajtja e
shpresave për ndihmë nga Shqipëria është një alibi për mosangazhim të mëtejshëm. Megjithëse
diaspora e pasdiktaturës përbën më shumë se gjysmën e anëtarëve të KOASH-it, për sa i përket
Kanadasë, nuk ekziston asnjë faktor politik a kishtar për mosorganizimin e një kishe në gjuhën
shqipe.
6.	Prifti meshëtar, teologu psalt dhe personeli i domosdoshëm për mbarëvajtjen e kishës, janë që
të gjithë të gatshëm për të ofruar shërbimet e tyre falas. Pra, e vetmja pengesë për të pasur një
kishë ortodokse shqiptare në Toronto është mungesa e vendit të adhurimit dhe mospatja e mjeteve të
domosdoshme, liturgjike e priftërore, për të celebruar shërbesat e përjavëshme.  
7.	Mbas faktorit ekonomik ekzistojnë vështirësi për të siguruar nxitjen, ndihmën dhe lejen e një
peshkopi ortodoks kanonik, i cili të jetë i gatshëm të marrë nën juridiksionin e tij famullinë
tonë të ardhshme. Përveç KOASH-it, i cili nuk është përgjigjur, Peshkopata Shqiptare në Amerikë
nuk ka juridiksion kishtar në Kanada, ndërsa Dioqeza Shqiptare në Amerikë është nën juridiksionin
e Patrikanës Ekumenike. Gjithësesi ekzistojnë në Kanada juridiksione të tjera kishtare kanonike.
Njëri prej tyre është Kisha Ortodokse në Amerikë (Orthodox Church in America), pjesë e së cilës
është Peshkopata Shqiptare në Amerikë, e cila ka një prani të fuqishme peshkopale në Kanada dhe ky
fakt është  një alternativë qe përkon me synimet e Komitetit.
8.	Vendi i celebrimit të shërbesave mund të mos jetë me doemos kishë, për arsye se mospatja e një
peshkopi, me të gjitha nuancat që përmban pika 7, e ka vështirësuar gjetjen e një kishe ortodokse,
dhe në qoftë se kjo nuk bëhet e mundur as me gjetjen e ndonjë kishe jo ortodokse, e vetmja mundësi
është gjetja e një salle ceremonish, e cila do të shërbejë fillimisht si vend i kryerjes se
sherbesave. Shumë komunitete ortodokse në Amerikën e Veriut i kanë fillimet e tyre në një sallë me
pagesë, duke vazhduar më pas në një kishë me qira, dhe vetem me rritjen dhe fuqizimin e
komunitetit kane arritur të kenë një kishë të tyren. 
9.	Shumica e emigrantëve shqiptarë, ortodoksë dhe jo, janë ngulur në lagjen greke të Torontos, ku
ndodhen disa kisha të fuqishme të cilat përdorin vetëm greqishten. Sipas konstatimit tonë,
famullitë greke kanë një prani influencuese në rajonin ku banojnë emigrantët shqiptarë, por me
përparësi në aspektin kombëtar e kulturor të tyre, sesa në atë shpirtëror. Një vendtakim në lagjen
greke do t’a lehtësonte më tepër pjesëmarrjen e emigrantëve ortodoksë shqiptarë në kishën e tyre,
gjë që nga ana tjetër i ngushton mundësitë për përzgjedhjen e vendit në lagje të tjera. 
10.	Cilado që të jetë përzgjedhja e vendit të shërbesave në shqip - kishë apo sallë - sot për sot,
nuk ekziston mundësia për të siguruar një vendtakim pa pagesë. Çmimi i kishës a i sallës, është
rreth $100 (një qind dollarë kanadezë) në javë. Plus pagesës së vendit, nevojiten rreth $1000 për
blerjen e mjeteve (sendet e kungatës, pajisjet e tryezës së shenjtë, kryqi, temjanica dhe disa
ikona) për të bërë të mundur kryerjen e meshës, sipas rregullave të ritit liturgjik.
11.	Me përpjekjet që janë bërë gjer më sot, nuk ekzistojnë të dhëna se këto të holla mund të
sigurohen në Toronto, por mbas fillimit të meshës së përjavëshme dhe të organizimit të kishës,
përderisa shërbimi i priftit dhe i ekipit të tij është vullnetar, një pjesë e mirë e të hollave do
të dalë nga shitja e qirinjve.   
12.	Pa fillimin e meshës së përjavëshme si fakt i kryer, është e pamundur të fillojë procedura për
kanonizimin e kishës nën juridiksionin e Kishës Ortodokse në Amerikë, dhe sidomos në bashkëveprim,
në qoftë se bëhet e mundur, me Peshkopatën Shqiptare në Amerikë.

Mas këtyre vlerësimeve të domosdoshme, në përputhje me synimet e krijimit të tij, Komiteti
Ortodoks mori vendimet e mëposhtme:


1.	Të sigurojë vendin ku do të kryhen shërbesat e përjavëshme për një vit: 1 shtator 2002 - 15
gusht 2003.
2.	Të kërkojë botërisht ndihmë, duke u adresuar pa dallime, dhe të sigurojë fondet e duhura për
pagimin e vendit të shërbesave (rreth $5000 për një vit) dhe  për sigurimin e mjeteve liturgjike e
priftërore (rreth $1000).
3.	Të njoftojë në shtyp sasinë e të hollave të siguruara dhe emrat e dhuruesve.
4.	Të vërtetojë tek dhuruesit, me dokumentacionin përkatës, pagesat e vendit të adhurimit dhe të
pajisjeve liturgjike.
5.	Të kërkojë lejen dhe bekimin e Primatit të Kishës Ortodokse në Amerikë për fillimin e meshës së
përjavëshme në gjuhën shqipe, duke dhënë datën 1 shtator 2002.
6.	Të kërkojë sërish ndihmën e Kancelarit të Peshkopatës Shqiptare në Amerikë, Shumë të
Përndershmit At Artur Liolin, për të ndërmjetësuar tek Fortlumturia e Tij Theodhos dhe tek
peshkopi i tij asistent, Hirësia e Tij Nikon (Liolin), për futjen e famullisë shqiptare të
Torontos në gjirin e Kishës Ortodokse në Amerikë, pa pretendime për trajtën kanonike që do të ketë
vendimi i Kishës mbi këtë kërkesë.   
7.	T’i parashtrojë si kusht kërkesën priftit tonë meshëtar dhe kujtdo që mund të bashkëmeshojë me
të, për përkujtimin e domosdoshëm në Meshë (tek “Për Kryepeshkopin tonë aksh...”) të Fortlumturisë
së Tij Theodhosit, Mitropolitit Kryepeshkop të Kishës Ortodokse në Amerikë, derisa vetë Primati të
përgjigjet dhe të vendosë për emrin e peshkopit të famullisë sonë.
8.	T’i parashtrojë si kusht kërkesën priftit tonë meshëtar që të bashkëmeshojë, si në kishën tonë
dhe kudo gjetkë, vetëm me klerikë që i përkasin ose janë në kungim me Kishën Ortodokse në Amerikë
dhe peshkopët e saj. Si rrjedhojë, në rast pamundësie të priftit aktual, Komiteti duhet të ftojë
klerikë për kryerjen e shërbesave vetëm nga ato kisha që i përkasin dhe janë në kungim me Kishën
Ortodokse në Amerikë.
9.	Të përgatisë mbajtjen e kuvendit të parë të komunitetit ortodoks shqiptar të Torontos në muajin
nëntor të këtij viti, 2002, ku do të zhvillohen zgjedhjet e pleqësisë kishtare, si strukturë e
vetme udhëheqëse e famullisë sonë, e cila do të ketë të drejtë të rishikojë të gjitha pikat e
këtij dokumenti.
10.	Të raportojë në kuvendin e sipërpërmendur veprimtarinë e komitetit, të japë llogari të
detajuar mbi veprimet financiare të komitetit, dhe të dorëzojë sasinë ekzistuese të të hollave, në
qoftë se ekziston, tek pleqësia e zgjedhur në kuvend.
11.	Mbas zgjedhjes së pleqësisë kishtare në kuvend, të njoftojë shperndarjen e Komitetit Ortodoks
të Emigrantëve Shqiptarë në Toronto, si akt i përmbushjes së misionit themelues.
12.	Të publikojë përmbajtjen e plotë të këtij dokumenti.  
 

Toronto ON, më 14 korrik 2002

Ne qofte se deshironi te kontriboni ne hapjen e kishes shqiptare ortodokse te Torontos, kontaktoni
ne adresen dhe telefonin e mesiperm; Zoti ju bekofte!

At  Nikolla Kavaja

 

__________________________________________________
Do You Yahoo!?
Yahoo! Health - Feel better, live better
http://health.yahoo.com