[ALBSA-Info] Fw: At Artur Pergjijget

[albboschurch at juno.com]

At Arturi Pergjijet 

JETA NOLIANE CLIRON DHE NUK KUFIZON 

Disa artikuj te botuar ne gazeta, ose te derguar me
poste elektronike interneti, me kritikojne per
qendrimin tim ne lidhje me urimin tim publik drejtuar
Kryepeshkopit Anastas te Tiranes, me rastin e dhenies
te nje cmimi per te Drejtat e Njeriut ne New York. Ne
nje menyre pasionante, me fraza zemerake dhe grafike,
na shajne, duke shprehur ndjenja indinjuese dhe te
rrepta. Disa zyrtare kishtare shqiptare e patriote me
keshilluan qe te mos ktheja asnje pergjigje, sepse kjo
vetem do ti lartesonte kritikuesit e mi ne kete
ceshtje. Gjithashtu duhet te kemi parasysh qe tani
jemi ne nje periudhe ndjese, agjerimi dhe lutje para
Pashkes. 

Njerin prej ketyre kritikuesve e njoh, si njeri te
mire, familjar te nderuar dhe patriot te sinqerte.
Kurse dikush tjeter ka shkruar me pseudonim, dhe ka
abuzuar reputacionin e nje tjeter personi te
pafajshem, duke u fshehur ne nje emer te rreme. 

Megjithate ndjej simpati per pervojen e tyre te rende
gjate periudhes se persekutimit dhe i vleresoj
mendimet e tyre, ndonese nuk jemi dakord me opinionet
e rastit ne fjale.  Meqenese ky eshte nje problem me
shume rendesi, mendimet e mia duhen shfaqur. 

Se pari, kam nje pyetje. Per cilin Noli flisni:
Patriotin apo Poliedrikun? Revolucionarin apo
Realistin? Fetarin apo Flamurtarin? Poetin apo Burrin
e shtetit? Vizionarin apo Egalitarin? Shqiptarin apo
Nderkombetarin? E bej kete pyetje retorike sepse
amaneti Nolian nuk eshte aq i kufizuar sa e pandehin
disa, te cilet e perdorin emrin dhe imazhin e tij, per
te justifikuar qendrimet e tyre te zjarrta.
Fatkeqesisht eshte per te ardhur keq, se kete lloj
keqperdorimi te gabuar dhe te pandershem e kane bere
edhe te tjere per avazet e tyre. Dhe me njerez te
medhenj si Imzot Noli besoj se ky trajtim do te
vazhdoje. 

Por jeta e Nolit, i cili na ka ushqyer dhe frymezuar
qe ne vogeli, kur Hiresia e Tij na vinte ne shtepi, si
edhe deri me sot, per mua si prift eshte shembulli me
i mire i mendje gjeresise. Ata qe kane njohuri te
thelle ne historine e qendrimeve te Fan Nolit, e dine
fort mire se Imzoti ka hapur shpesh marredhenie edhe
me ish armiqte e tij, si edhe me opozitaret e tij
ideollogjik, ne pergjithesi per te miren e Shqiperise.
Nacionalist iluminues ishte me gjithe zemer; por
shovinist i ngushte nuk ishte kurre.. 

Por me shume per mua, disa nga mesimet predikuese te
Nolit, kur meshonte ne Kishe per ne besimtaret ne
Amerike, kane qene keto parime kryesore: 
a) Qendro ne kembet tuaja, mbeshtetuni ne forcat tuaja
sipas mendimit tend dhe gjykoni me kujdes dhe llogjik
dhe jo si te thote tjetri; leri çpifjet dhe
thash-e-themet menjane dhe lexo argumentat; 
b) Vleresoje njeriun - i pasur apo i varfer, i njohur
apo i perulur, mik apo armik - jo nga prejardhja, feja
ose raca e tij, por nga veprat dhe meritat e tij, se
armiku i sotem mund te jete miku i neserm. 
c) Kritika me vend duhen mirepritur, se shpesh here
mund te mesosh me shume per veten nga kundeshtari qe
te urren sesa nga miku qe te do dhe te ndihmon te
qartesohesh me shume; 
d) Emocioni ( dhe ne vecanti urrejtja ) duhen
balancuar me refleksion, gjakftohtesi dhe largpamesi; 
e) Gjykimi i fundit eshte i Zotit, per cilindo, qoft
ky shqiptar, grek ose i çfaredolloj kombesie. Se
dashuria hyjnore kapercen cdo mangesi njerezore. 

Keshtu, duke pasur parasysh keto parime, le te
analizojme gjendjen e Kishes tone autoqefale dhe
Kryepeshkopin Anastas. Faktet tregojne se gjer me sot
ai ka qendruar shume mire dhe me respekt per traditen
e Kishes se Shqiperise. Shume kisha te reja jane
ndertuar, mjaft kisha te vjetra jane rinovuar, eshte
hapur nje shkolle theollogjike per te pergatitur
klerin vendas, jane dorezuar prifterinj shqiptare,
jane hapur klinika te reja mjekesore, botohen revista
fetare e gazeta ne gjuhen amtare, jane ribotuar dhe
shperndare kudo librat meshtare te Imzot Nolit, jane
mbledhur ne Sinod peshkope me prejardhje shqiptare,
jane mbajtur seminare per te hulumtuar  arkeologjine e
lashte fetare te Shqipnis, jane formuar lidhje me
organizata nderkombetare mireberese per te miren e
kombit dhe te popullit. Me rendesi, jane pergatitur
struktura per te ardhmen fetare, me respekt dhe me
kujdes diplomatik per shtetin shqiptar dhe interesat e
te gjithe popullit te atjeshem, pa dallim feje.
Gjithashtu e pashe me syt e mi se portreti i Imzot
Noli gjendet ne nje vend te nderuar ne dhomen e
pritjes ne Katedralin e Tiranes. 

Edhe sot i vetmi kamp per refugjatet nga Kosova, qe ka
mbetur ne Tirane per te ndihmuar familjet tona
kosovare, mbahet me ndihmen e Kishes Orthodokse te
Shqiperise dhe me iniciativen e Kryepeshkopit ne
fjale, i cili ka nje emer te mire e te nderuar ne
mbare boten. Gjate ketyre dhjete vjeteve ne sherbim te
besimtareve te Shqiperise, kryepeshkopi eshte njohur
nga zyrtaret e cdo qeverije ne pushtet, si te asaj
demokratike ashtu edhe te asaj socialiste. Udheheqesit
fetare te vendit, muslimane, katolike, bektashiane dhe
helvetiane, e kane pritur ne faltoret e tyre, si edhe
jane mirepritur ne zyrat e Kishes Orthodokse
Autoqefale te Shqiperise. 

Me rendesi ligjore kishtare dhe kanonike, kryepeshkopi
ka premtuar shpesh here publikisht dhe me qartesi, se
qellimi i tij si misionar (gje qe eshte treguar prej
veprave te tij te meparshme), eshte formimi i nje
Sinodi vazhdues me peshkope dhe drejtues vendas. Kjo
gje vazhdon ne gjurmet e te mençurit Sami Frasheri i
cili tha se nje nga dy pikat me te nevojshme per nje
shtet shqiptar eshte nje kishe orthodokse autoqefale e
shendoshe, per shume aresye praktike, shpirterore dhe
kombetare. 
Per hir te se vertetes, keto jane fakte qe nuk mund ti
evitojme ose ti poshterojme. Perkundrazi, duhen
vleresuar me mirenjohje. Ne pergjithesi, shqiptari me
brohori qendron krenar per traditen e tij tolerante.
Por nuk mund te jemi vetem tolerante me veten ose me
fisin tone, sepse atehere kjo nuk do te kishte kuptim.
Nje veprim i tille eshte i pa justifikueshem. Kur nje
njeri i huaj na vjen dhe na ndihmon me gjithe shpirt
ne kohe te veshtira, nuk do te ishte as humane dhe as
e drejte ta menjanonim. Jo, do ishte turp ne
ndergjegje dhe nje gabim moral.Tradita mikpritese
shqiptare, si e di une, eshte e hapur edhe me armikun,
lere pastaj me mikun apo komshiun. 

Nje mendim qe mund te tingelloje jashte argumentit ne
fjale por qe e ndjej si te rendesishem per tu
theksuar, per te kuptuar qendrimin tim, eshte si me
poshte:
Kisha dhe shteti duhen te jene te ndara dhe nuk duhet
te nderhyjne te njeri tjetri me qellim qe te
plotesojne me mire detyrat  e tyre. Kisha do te kete
me shume kredibilitet kur ajo eshte e fokusuar ne
nevojat shpirterore dhe shoqerore. Nese disa fetare ne
vende te tjera prononcohen per çeshtjet politike, nuk
do te thote qe edhe ne te bejme te njejtin gabim. 

Duke gjykuar si me siper, e pame te pershtateshme te
rivleresonim qendrimin tone ndaj ketij personi te
nderuar, i cili eshte nominuar kete vit per cmimin
Nobel te Paqes, dhe ti akordojme respektin qe meriton,
si fetar dhe si njeri qe e derdhi jeten e tij per te
ndihmuar besimtaret tane. 

Ne biografine e tij, ne moshen djaloshare, Fan Noli
thoshte; " E benja kete pyetje: si do te bente Jesuj?
Si do ta zgjidhte punen Skenderbeu dhe si do ta
gjykonte Napoleoni? " Per mua Jesui do te thoshte: "Ky
njeri ka bere plot te mira per popullin tuaj dhe eshte
sjelle me zemer dhembshuri pa dallim feje. Aman
Nderoje." 

Skenderbeu, i cili shume here ne betejat e tij, ka
nenshkruar traktate paqesore edhe me kundershtarin, qe
te mos kishte luftra ne disa fronte, do te thoshte:
"Shqiperia ka mjaft ankime dhe probleme sot; kur
njeriu te vjen me ndihme ne dore, mireprite. Mund te
flini me nje sy hapur, por pranoje." 

Sa per Napoleonin, e leme per strategjistet e
historianet me te afte te formulojne pergjigjen e tij.
Por, po te marrim parasysh Napoleonin e mire, ate qe
ndertoi strukturat e republikes franceze, mendoj se
mund te thoshte: "Kur njeriu nderton nje strukture
kishtare te kombit qe ishte shkaterruar, pa tjeter
vere prape ne pune te mbaroje nevojat me te
rendesishme, sepse ato gjera do mbeten me tutje.
Respektoje." 

Keshtu menduam. Keshtu beme. 

Sipas urimeve popullore te stines ju uroj Kreshme te
lehta. Dhe – ne vend te keqkuptimeve – fasule te
nxehta.

At Artur Liolin 
Boston 



________________________________________________________________
GET INTERNET ACCESS FROM JUNO!
Juno offers FREE or PREMIUM Internet access for less!
Join Juno today!  For your FREE software, visit:
http://dl.www.juno.com/get/tagj.