[ALBSA-Info] Parate e BE-se per Korcen humbin ne Janine

[Agron Alibali]

KOHA JONE

Velo: "Korcaret duhet te pine raki mani me kernacka"

Korce- Ceshtja e ruajtjes dhe mirembajtjes se
monumenteve te kultures eshte bere me e ndjeshme,
sidomos pas takimit me intelektualin dhe piktorin Maks
Velo me eliten dhe ata qe e duan Korcen ne vilen
"Themistoklin". Por me problematik mbetet ceshtja e
pazarit te Korces si nje nga veprat me te vjetra dhe
terheqese te qytetit. "Kur te ngrihen hanet e te behen
hotele, kur ne kafenete do te mblidhen qytetaret pas
pune, kur turistet e huaj te kene mundesi te hane
kernacka dhe pace shoqeruar me raki mani dhe birre
Korca, kur ne largesi te degjohen kenget e buta
korcare, atehere dhe vetem atehere Korca do te jete e
plote. Ringritja e pazarit te Korces eshte detyra
numer nje ne fillim te ketij mijevjecari", tha Maks
Velo kur pa jo me pak dhimbje qe tezgaxhinjte shisnin
neper rruget e kalldremta, para dyqaneve te kycura,
kur hani i famshem renkonte nga kaosi e rremuja e
gjithcka kishte humbur nga pazari i vjeter. Dega e
Monumenteve te Kultures, kryetari i Bashkise, prefekti
Ben Blushi me projekte e ide perpiqen te rikthejne
vlerat e tij te dikurshme, vec jo pa veshtiresi.
Problemi do te ishte vene ne rrugen e zgjidhjes, ne
qofte se zyra e RMU ne ish-Ministrine e Transportit
dhe Ndertimit do te kishte marre ne konsiderate nje
projekt te Deges se Monumenteve te Kultures ne Korce.
Arkitekti Kliti Kallamata shprehet se kane aplikuar
per sigurimin e fondeve te rrjetit inxhinierik prane
programit Cruss-Border. Fatkeqesisht zyra e PMU-se
ndryshon qellimin e aplikimit pa vene ne dijeni degen
e monumenteve te kultures nga rikonstruksioni te
rrjetit inxhinierik te ansamblit ne studim per
rikonstruksionin e Ansamblit. Nuk dihet se dhe kur u
zhvillua nje tender ne zyrat e PMU-se, pa dijenine e
aplikuesve dhe te Bashkise se Korces per 200 mije
ECU-te e caktuara per qellimin e mesiperm. Per
arkitektin Kallamata, korrupsioni ka qene i pranishem
perderisa ne kundershtim me te gjitha rregullat dhe
ligjet tenderi jetohet nga nje zyre greke ne Janine
per kryerjen e studimit, te habit fakti qe parate
kerkohen per rikonstruksionin e per cudi kjo shume
jepet per studim kur nje i tille priste vetem
zbatimin. Nga e gjithe kjo odise humbi Pazari, heshten
bashkiaket qe miratuan vendimin e PMU-se dhe fitoi
firma greke. Kjo eshte nje pjese e demtimit te Pazarit
per shkak te investimeve, por ka edhe nje ane tjeter
qe e demton ate, perkushtimi i institucioneve
shteterore, ruajtjen e asaj cka mbeti. Si problem
shqetesues paraqitet dhe gjendja e ndertimeve te
Pazarit. Ndertimi i pronesise ka mundesuar qe pronaret
e rinj, duke mos qene koshiente mbi rregullat dhe
ligjet per mbajtjen e monumenteve, kryejne ndertime pa
kriter qe tjetersojne vlerat e zones muzeale te
Korces. Shembulli me i keq tipik eshte ish-dyqani i
Merdaneve ku nje pronar i ri, i ardhur nga rrethinat e
Korces, ka shkaterruar krejt interieren dhe
eksterierin e tij. Perballe kesaj gjendjeje Policia e
Ndertimit, Bashkia dhe Prefektura kane heshtur
megjithese neper sirtaret e tyre gjenden mbi 60
kerkesa qe kerkonin nderhyrjen emergjente. Mire se per
rikonstruksionin e rrjetit inxhinierik duheshin para,
po per te mos lejuar prishen e vlerave muzeale. 


Kush i pengoi pushtetaret? 


Dega e Monumenteve te Kultures ne kete qytet konfirmon
se demtime vihen re edhe ne subjekte te tjera te
etiketuara monumente kuturore te kategorise se pare. E
njejta gje vihet re edhe ne banesat e Vellezerve
Frasheri, Ballaureve e Mysafirhana e Xengove. ruajtja
e monumenteve te kultures nuk duhet pare si nje
preference arkitektesh. Ne Korce kthimi i tyre ne
identitet shihet si vleresim i trashegimise kulturore,
test i emancipimit jo vetem ne Shqiperi, por edhe ne
Ballkan. Deshira nuk mungon vetem duhen gjetur
shtigjet per te rritur me tej bashkepunimin ne
realizimin e endrres se korcareve te vjeter.


Resmi Cobarxhi


03/05/2001
 


__________________________________________________
Do You Yahoo!?
Get email at your own domain with Yahoo! Mail. 
http://personal.mail.yahoo.com/