[ALBSA-Info] Per Gjirokastren

[Agron Alibali]

Gjirokaster; Historia e banesës se Kabilatëve

GJIROKASTER,16 shkurt/ATSH-E.Serjani/- Vështirë të
gjesh banesë në ansamblin arkitekturor të Gjirokastrës
që të përcjellë të gjithë elementët e brendshëm e të
jashtëm të banesës origjinale gjirokastrite si banesa
e Kabilatëve.
E vendosur në krye të Bashtesë së Teqesë sot lagja
Partizani, banesa e Kabilatëve ngjan me një kështjellë
të vërtetë. Themelet e saj janë vendosur në një
sipërfaqe rreth 500 metra katrore ndërsa muret
rrethuese me gjërësi mbi një metër dhe lartësi 3 deri
në 5 metra përfshijnë brenda tyre një sipërfaqe rreth
2000 metra katrore. Brenda mureve të gurtë të
rrethimit të ndërtuar bashkë me shtëpinë rreth 200
vjet më parë janë ndërtuar më pas edhe shtëpi të
tjera.
Për shkak të terrenit jashtëzakonisht të përthyer ku
është ngritur ajo është e pamundur të përcaktosh
lartësinë e kësaj banese por gjithsesi fasada veriore
e saj shënon një rekord pasi lartësia i kalon 25
metrat duke i dhënë asaj një pamje monumentale.
Aktualisht në këtë banesë jetojnë dy familje që nuk i
përkasin trungut të Kabilëve të cilat kanë blerë pjesë
të ndryshme të saj. Më shumë se një e treta e banesës
pjesa më rrënuar vazhdon të jetë në pronësi të
pasardhësve të pronarit të parë të banesës, të cilët
jetojnë në Vlorë e Tiranë.
Banesa është rënuar për here të parë nga një predhë
gjatë luftës italo greke në vitin 1940. Sipas
gojëdhënave i pari i Kabilatëve ka qenë këshilltar në
oborrin e Ali Pashë Tepelenës në Janinë. Motivet e
florës dhe faunës kanë mbizotëruar edhe në rreth 15
dyert dhe 100 kamaret e banesës.
Një francez në vitin 1919 sipas banorëve të sotëm ka
kërkuar të blejë me një shumë maremendese një rozetë
tavani me diameter 4 metra por pronarët e kishin
refuzuar.
Shtëpia e Kabilatëve do të nisë të restaurohet nga
ekspertët italiane te një shkolle të restaurimit të
këtyre lloj monumenteve të trashëgimisë kulturore.
Fushata sensibilizuese e nisur vitin e kaluar kur disa
prej shtëpive të ansamblit arkitekturor të
Gjirokastrës nisën të shemben duket se po jep frytet e
veta.
Restaurimi i saj mjaft i kushtueshëm është bërë e
mundur falë kontakteve që ka vendosur nga Instituti i
Monumenteve me shkollën italiane të restaurimeve të
Bolonjës.
Sipas ekspertëve të këtij Instituti nevojiten rreth
600 milionë lekë për ta restauruar plotësisht këtë
banesë të rrallë dhe shumë nuk mund të përballohej nga
fondet modeste të këtij instituti. Pikërisht për këtë
arsye u gjet një zgjidhje e favorshme pranimi i
kërkesës së restauratorëve italianë. /f.n/ 


__________________________________________________
Do You Yahoo!?
Get personalized email addresses from Yahoo! Mail - only $35 
a year!  http://personal.mail.yahoo.com/