[Alb-Islam] Monoteizmi Islam nga Ebu Emiin Bilal Philips (pjesa ii)

[Olsi]

(Monoteizmi Islam)


vazhdim...

 

“A e ke parë ti atë, që për zot merr dëshirën e vet …” (25:43)      

 

Të këqiat e shirkut në Ibade (adhurim) theksohen në mënyrë të veçantë për shkak se ai kundërshton qëllimin e krijimit të cilin Allahu e ka shprehur qartë në Kur’an.

 

] æ ãÇ ÎáÞÊ ÇáÌä æ ÇáÅäÓ ÅáÇ áíÚÈÏæä [ 

 

“Unë nuk i krijova xhinët dhe njerëzit për tjetër veç që të më adhurojnë.” (51:56)

 

Shirku i madh paraqet veprimin më të rëndë të kundërshtimit ndaj Zotit të universit, kështu që ai është gjynafi ekstrem. Ai është një gjynaf kaq i madh sa që fshin të gjitha veprat e mira që mund të bëjë një person dhe i garanton atij që e bën atë qëndrimin e përhershëm në xhehennem. Fetë e kota bazohen kryesisht në këtë lloj shirku. Të gjitha sistemet e bëra nga njeriu në një mënyrë ose në një tjetër i ftojnë pasuesit e tyre të adhurojnë krijesat. Kristianët thërrasin për të adhuruar një njeri, Jezusin, për të cilin ata thonë se është Zot (mëshirimi i Zotit). Katolikët nga ana e tyre i luten Maries si “nëna e zotit”, ëgjëjve si Mikailit i cili nderohet në 8 Maj dhe 29 Shtator,[1] (dita e Mikaelmës dhe sh.Mikaeli) si dhe shenjtorëve të tjerë të vërtetë apo jo qofshin këta. Muslimanët që bien në këtë kategori shirku janë ata që i luten të dërguarit Muhammed s.a.u.s. ose personave të tjerë, që zakonisht i përkasin hierarkisë sufiste, duke besuar se ata mund t’i përgjigjen lutjeve të tyre megjithëse Allahu ka thënë qartë në Kur’an:

 

] Þá ÃÑÁíÊßã Åä ÃÊÇßã ÚÐÇÈ Çááå Ãæ ÃÊÊßã ÇáÓÇÚÉ ÃÛíÑ Çááå ÊÏÚæä Åä ßäÊã ÕÇÏÞíä [ 

 

“Thuaju: “Nëse u vjen dënimi nga Allahu ose u vjen kijameti më tregoni, nëse jeni të sinqertë, a do thirrni kë tjetër veç Allahut (për ndihmë)?” (6:40)

             

(b) Shirku i vogël 

Mahmud ibn Lubejd transmeton: I dërguari i Allahut s.a.u.s. tha: “Gjëja për të cilën kamë më shumë frikë për ju është shirku i vogël.” Shokët e pyetën: “O i dërguari i Allahut çfarë është shirku i vogël?” Ai u përgjigj: “Rijaja (bërja e diçkaje për t’u dukur), sepse me të vërtetë Allahu do të thotë ditën e gjykimit kur njerëzit do marrin shpërblimin e tyre, “Shko te ata te të cilët ti doje të dukeshe në botën materiale dhe shiko nëse mund të gjesh ndonjë shpërblim prej tyre.”[2]

Mahmud lubejd gjithashtu thotë: “Resuli s.a.u.s erdhi dhe tha: “O njerëz, ruhuni nga shirku i fshehtë!” Njerëzit pyetën, “O resulullah, çfarë është shirku i fshehtë?” Ai u përgjigj: “Kur një njeri ngrihet për t’u falur dhe përpiqet t’a zbukurojë faljen e tij për shkak se njerëzit janë duke e parë atë, ky është shirku i fshehtë.” [3]

 

         Rijaja (shtirja)

Rijaja është kryerja e ndonjë forme adhurimi për t’u dukur ose për t’u lavdëruar nga njerëzit. Ajo shkatërron të gjithë shpërblimin që ka vepra e mirë në të cilën futet rijaja dhe sjell për atë që e kryen, ndëshkim. Rijaja është mjaft e rrezikshme sepse është në natyrën e njeriut dëshira për t’u lavdëruar nga njerëzit apo miqtë e tij, prandaj njeriu duhet të tregojë kujdesin maksimal ndaj saj dhe të bëjë gjithçka që ka në dorë për t’a larguar atë. Qëllimi i besimtarëve është që të gjitha veprimet e jetës së tyre t’ia kushtojnë Allahut, për këtë arsye rijaja paraqitet si diçka shumë e keqe. Në fakt, mundësia që një besimtar i vërtetë, i ditur të kryejë shirk të madh është e vogël, sepse ai është mjaft i qartë, por për të, si dhe për çdo besimtar, mundësia për të rënë në rija është e madhe sepse ajo është e fshehtë. Ajo thjesht nënkupton veprimin e ndryshimit të nijetit (qëllimit). Ibn Abasi e ka përmendur këtë gjë duke thënë: “Shirku është më i fshehtë se një milingonë e zezë e futur nën një gur të zi në mes të një nate pa hënë.”[4]  Pra një kujdes i madh duhet të tregohet që nijeti të fillojë i pastër dhe të mbesë i pastër sa herë që kryen vepra të mira. Për këtë arsye thënia e emrit të Allahut është urdhëruar në Islam para gjithë veprave të rëndësishme. Shumë dua janë përshkruar (thënë,urdhëruar) nga resuli s.a.u.s. para dhe pas, të gjitha veprimeve natyrale të njeriut si ngrënia, pirja, fletja, mardhëniet seksuale bile deri te shkuarja në banjo, në mënyrë që t’i kthejë këto veprime të përditshme në veprime adhurimi dhe të zhvillojë tek muslimanët devotshmërinë ndaj Allahut. Kjo devotshmëri e quajtur, tak’ua, siguron që nijeti të mbetet i pastër. Resuli s.a.u.s. na ka mësuar dua të veçanta për t’u mbrojtur nga veprat e shirkut. Ebu Musa thotë: “Një ditë resuli s.a.u.s. mbajti një predikim duke thënë, “O njerëz, friksojuni shirkut sepse ai është më i fshehtë se sa kacavjerrja (ecja, ngjitja pa zhurmë) e një milingone.” Ata që deshi Allahu pyetën, “Dhe si ta mënjanojmë ne atë kur ai është më i fshehtë se sa ecja (ngjitja pa zhurmë) e një milingone, o resulullah?” Ai u përgjigjë, “Thuaj:

 

Çááøåõãøó ÅäøóÇ äóÚæõÐõÈßó Ãäú äõÔúÑßó ÔóíÆðÇ äóÚúáãóåõ æó äóÓúÊóÛúÝöÑõßó áöãóÇ áÇó äóÚúáóãåõ 

 

“Allahumme innaa ne’udhu bike en nushrike shej-en ne’alemuhu ue nestagfiruke limaa laa ne’alemuhu.” (O Allah, të lutemi të na mbrosh që të mos bëjmë shirkun që e dimë dhe kërkojmë falje për atë që nuk e dimë.)[5]

Në kapitujt e mëvonshëm do të shohim në mënyrë më të detajuar zonat më të spikatura në të cilat shirku në të tre aspektet e tij shfaqet më shumë.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   3- Marrëveshja e Allahut me Ademin

 

   

 

                    Barzaku

Islami kundërshton besimin e hindusëve në rimishërim, apo transferim të shpirtit, sipas të cilit shpirti futet (banon) në trupa të rinj pas vdekjes së   trupit.[6]  Ata që e përqafojnë këtë doktrinë besojnë në principin  e quajtur Karma[7] që do të thotë se veprat të cilat një person i akumulon gjatë jetës së tij do përcaktojnë pozicionin (gradën) në të cilën ai do rilindë. N.q.s. ai ka qenë i keq do rilindet në mitrën e një gruaje nga niveli më i ulët i shoqërisë dhe duhet të bëjë vepra të mira që të rilindet në një nivel më të lartë. Nga ana tjetër n.q.s. ka qenë i mirë do rilindet në mitrën e një gruaje nga kastat e larta, si një njeri i devotshëm ose i shenjtë dhe vazhdon të rilindet në gra të niveleve akoma më të larta derisa arrin perfeksionin si anëtar i kastës Brahmin. Kur ai bëhet perfekt cikli i rilindjeve mbaron dhe shpirti i tij tretet dhe bashkohet me botën e shpirtit, Brahma, në proçesin që njihet me emrin “Nirvana”. Sipas Islamit dhe të gjitha feve hyjnore, kur një person vdes ai nuk ringjallet deri në ditën e Ringjalljes. Pas shkatërrimit i gjithë njerëzimi do të ringjallet për t’u gjykuar nga Allahu, i vetmi që meriton adhurimin. Që nga koha kur vdes derisa ringjallet njeriu qëndron në varr, qëndrim që njihet në arabisht me emrin “Barzakh”.[8] Nuk duhet të duket e çuditshme që një njeri që ka vdekur mijëra vjet më parë pret për mijëra vjet derisa më në fund ringjallet, sepse resuli s.a.u.s. ka thënë se vdekja e dikujt është fillimi i ringjalljes së tij. Kur njeriu vdes, njëmijë vjet i duken sa hapja dhe mbyllja e syve. Allahu e ka ilustruar këtë realitet në një histori (sure Bekare) e cila tregon për një njeri i cili dyshonte se Allahu do të ringjallte një fshat të tërë pas vdekjes së tij. Kështu, Allahu bëri që ai të vdiste për 100 vjet dhe kur e ringjalli e pyeti sa kishte “fjetur”. Ai u përgjigj: “Një ditë ose një pjesë të ditës…” (2:259). Në mënyrë të ngjashme njerëzit që zgjohen nga një komë e gjatë shpesh mendojnë se ka kaluar fare pak kohë ose s’ka kaluar fare. Gjithashtu njeriu fle për disa orë dhe kur zgjohet ndihet sikur sapo i kishte mbyllur sytë. Pra nuk ka arsye që të përpiqemi të imagjinojmë pritjen për shekuj me radhë në gjendjen Barzak.

 

                       Parakrijimi 

 

Megjithëse Islami mohon mendimin e rilindjes së vazhdueshme të shpirtit ai pranon se shpirti i çdo fëmije ka ardhur në ekzistencë para lindjes së tij në tokë. Resuli s.a.u.s. tregon se kur Allahu krijoi Ademin mori prej tij një premtim në vendin e quajtur Na’maan në ditën e Arafatit (dita e 9 e muajit Dhul-hixhe). Pastaj Ai nxori prej tij (prej Ademit) të gjithë pasardhësit që do lindnin deri në fund të botës, gjeneratë pas gjenerate, dhe i shpërndau përballë Tij për t’i marrë dhe atyre një premtim. Allahu i foli atyre ballë për ballë duke i thënë: “A nuk jam Unë Zoti juaj?” dhe ata të gjithë u përgjigjën, “Po si jo , ne dëshmojmë për këtë.” Allahu atëherë shpjegoi pse Ai kishte kërkuar që gjithë njerëzimi të dëshmonte se Ai ishte krijuesi i tyre dhe i vetmi Zot i vërtetë që meriton të adhurohet. Ai tha: “Kjo  në rast se ju (njerëzit) do të thoni ditën e Ringjalljes, “Me të vërtetë ishim të pa ditur për të gjithë këtë “. Ne nuk e dinim se Ti, Allah, ishe Zoti ynë. Asnjë nuk na tha neve se ne vetëm mendonim se të adhuronim Ty.” Gjithashtu njerëzit do thonë, “Ishin gjyshërit tanë që bënë partner (me Allahun) dhe ne jemi vetëm pasardhësit e tyre. (i drejtohen Allahut) A do na shkatërrosh ne për atë që ata gënjeshtarë bënë?”[9] (7:172-173) Ky ishte shpjegimi i resulit s.a.u.s. për ajetet e Kur’anit në të cilat Allahu thotë:

 

] æ ÅÐ ÃÎÐ ÑÈß ãä Èäì ÁÇÏã ãä ÙåæÑåã ÐÑíÊåã æ ÃÔåÏåã Úáì ÃäÝÓåã ÃáÓÊ ÈÑÈßã ÞÇáæÇ Èáì ÔåÏäÇ Ãä ÊÞæáæÇ íæã ÇáÞíÇãÉ ÅäÇ ßäÇ Úä åÐÇ ÛÇÝáíä [  ] Ãæ ÊÞæáæÇ ÅäãÇ ÃÔÑß ÁÇÈÇÄäÇ ãä ÞÈá æ ßäÇ ÐÑíÉ ãä ÈÚÏåã ÃÝÊåáßäÇ ÈãÇ ÝÚá ÇáãÈØáæä [ 

 

“Përkujto kur Zoti yt nxori nga shpina e bijve të Ademit pasardhësit e tyre dhe i bëri dëshmues të vetes së tyre (duke i thënë): “A nuk jam Unë Zoti juaj?” Ata thanë: “Po si jo, ne dëshmuam!” Të mos thoni ditën e kijametit: “Ne nga ky (dëshmim) ishim të pa njohur”. Ose të mos thoni: “Prindërit tanë më parë ishin idhujtarë, e ne ishim pasardhësit e tyre. A do të na shkatërrosh ne për atë që bënë ata asgjësues të së vërtetës?” (7:172-173)

 

Ajetet e Kur’anit dhe shpjegimi i resulit s.a.u.s. vërtetojnë faktin se çdo njeri është përgjegjës për besimin në Zot dhe në ditën e gjykimit, justifikimet nuk do pranohen. Çdo njeri ka të vulosur në shpirtin e tij besimin në Zot, përveç kësaj Allahu i jep çdo idhujtari gjatë jetës së tij shenja që tregojnë se idhulli i tij nuk është Zot. Kështu që çdo njeri me mendje të shëndoshë i kërkohet që të besojë në Zot, i Cili nuk është as krijesa e Tij dhe as nuk paraqitet me anë të krijesave të Tij.

Pastaj resuli s.a.u.s. vazhdoi të thoshte: “Allahu pastaj vendosi midis dy syve të çdo njeriu një vezullim drite që tregonte imanin e tyre dhe ia tregoi të gjithë këta njerëz Ademit. Ademi u frikësua nga pamja e gjithë këtyre qenieve të panumërta me vezullim drite midis syve të tyre kështu që pyeti Allahun: “O Zot, kush janë ata?” Allahu i tregoi atij se ata ishin të gjithë pasardhësit e tij. Ademi atëherë filloi të shikonte me vëmendje te njëri, drita e të cilit e çuditi atë, pastaj pyeti kush është ai, dhe Allahu tha: “Ky është një njeri i quajtur Dauud nga popujt e fundit midis pasardhësve të tu.” Ademi pyeti sa vjeç ishte ai dhe kur Allahu i tha se ai ishte 60, ai tha : “O Zot, rritja moshën atij duke i dhënë 40 vjet prej moshës time.” Por kur jeta e Ademit arriti fundin e saj dhe meleku i vdekjes erdhi, ai tha: “A nuk kanë mbetur akoma dhe 40 vjet të jetës time?” Meleku u përgjigj: “A nuk ja dhe ti ato pasardhësit tënd Dauudit?” Ademi mohoi se e kishte bërë këtë dhe pasardhësit e tij mohuan premtimin e tyre që i kishin dhënë Allahut. Ademi më vonë harroi marrëveshjen e tij me Allahun, po kështu bënë dhe pasardhësit e tij dhe ranë në gabime.” [10]  Ademi hëngri nga pema e ndaluar për shkak se ai harroi premtimin ndaj Allahut dhe ndoqi mashtrimin e shejtanit që e nxiste. Gjithashtu shumica e njerëzimit ka injoruar përgjegjësinë e tyre për të besuar në Zot dhe për të adhuruar vetëm Atë, e kanë rënë në adhurimin e krijesave.

Duke vazhduar resuli s.a.u.s. tha: “Allahu tregoi disa prej pasardhësve të cilët Ai i kishte nxjerrë nga Ademi e fëmijët e tij dhe tha: “Unë i kam krijuar këta njerëz për xhennet dhe ata do bëjnë veprat e njerëzve të xhennetit”. Pastaj Ai tregoi të tjerët që mbetën dhe tha: “Unë i kam krijuar këta njerëz për zjarrin e xhehennemit dhe ata do bëjnë veprat e banorëve të zjarrit.” Kur resuli s.a.u.s. tha këtë, njëri prej shokëve të tij pyeti: “O i dërguari i Allahut, a.t.h. si është puna e bërjes së veprave të mira?” Resuli s.a.u.s. u përgjigj: “Me të vërtetë n.q.s. Allahu krijoi njërin prej robërve të Tij për xhennet, Ai e ndihmon atë të bëjë veprat e njerëzve të xhennetit derisa ai të vdesë duke bërë një prej këtyre veprave, a.t.h. Ai e vendos atë në xhennet për shkak të saj. Por n.q.s. Ai krijoi një njeri për xhehennem Ai e ndihmon atë të bëjë veprat e banorëve të xhehennemit derisa ai vdes duke bërë një prej këtyre veprave, a.t.h. Ai e vë atë në zjarr për shkak të saj.”  [11] Kjo thënie e resulit s.a.u.s. nuk do të thotë se njerëzit nuk e kanë në dorë të zgjedhin midis të mirës dhe të keqes, sepse n.q.s. do ishte kështu, gjykimi, shpërblimi apo ndëshkimi do ishin pa kuptim. Krijimi prej Allahut i një personi për xhenet është krijimi nga ana e Tij i një personi për të cilin Allahu e di mjaft mirë që para krijimit të tij (personit) se ai do jetë midis njerëzve të xhennetit sipas zgjedhjes së tij për fenë apo kufrin, për të mirën apo për të keqen. N.q.s. dikush beson sinqerisht tek Allahu dhe përpiqet të bëjë vepra të mira, Allahu do t’i japë atij shumë mundësi për të ngritur besimin e tij dhe për të shtuar veprat e tij të mira. Allahu kurrë nuk bën që besimi i sinqertë të humbasë, bile edhe n.q.s.besimtari del nga rruga Ai do t’a ndihmojë për t’u kthyer në të. Allahu mund t’a ndëshkojë një person në këtë jetë n.q.s. ai del nga dispozitat e caktuara nga Ai që t’ia kujtojë këtij njeriu gabimet e tij dhe t’a zgjojë atë në mënyrë që të përmirësohet. Në fakt Allahu do jetë aq i mëshirshëm për një besimtar të sinqertë sa që ja merr jetën atij duke bërë një vepër të mirë duke e siguruar besimtarin se do jetë midis banorëve fatlumë të xhennetit. Nga ana tjetër n.q.s. dikush mohon Allahun pas kësaj Ai ja bën të lehta këtij personi veprat e këqia dhe e inkurajon atë të bëjë më shumë të këqia derisa vdes në një gjendje të tillë plot me gjynafe.  Pastaj ai hidhet në zjarrin e përjetshëm për shkak të veprave të tij.

 

                              Fitra

 

Premtimi që të gjithë njerëzit bënë para Allahut, se Ai është Zoti i tyre, është vulosur në shpirtrat e njerëzve bile përpara se shpirti futet në fetus në muajin e pestë të shtatzanisë. Kështu që kur fëmija lind ai ka një besim natyral në Zot. Ky besim natyral quhet në arabisht Fitrah.[12]  N.q.s. fëmija lihet vetëm ai do rritet me dijen se ka vetëm një Zot, por të gjithë fëmijët influencohen nga presioni i mjedisit, direkt apo indirekt. Resuli s.a.u.s. tregon se Allahu s.u.t. tha: “Unë i krijova robërit e Mi në fenë e drejtë, por shejtant i bëjnë ata që të humbasin rrugën.”[13] Gjithashtu resuli s.a.u.s. ka thënë: “Çdo fëmijë lind në gjendjen e ‘Fitrës’ , por prindërit e tij e bëjnë atë çifut ose kristian. Është njësoj si puna e kafshës që lind një pasardhës normal. A keni vënë re ndonjë (këlysh të tillë normal) të deformuar para se ju t’i deformoni (gjymtoni)  ata?”[14] Ashtu siç trupi i fëmijës i nënshtrohet ligjeve fizike që i ka vendosur Allahu në natyrë, ashtu edhe shpirti i tij i nënshtrohet në mënyrë natyrale faktit se Allahu është Zoti dhe Krijuesi i tij. Por prindërit e tij përpiqen t’a bëjnë atë që të pasojë rrugën e tyre dhe fëmija nuk është i fortë aq sa duhet për të rezistuar apo kundërshtuar prindërit. Feja që fëmija pason në këtë moshë është ajo të cilën ja mësojnë ose që e urdhërojnë t’a ndjekë. Allahu nuk e merr në përgjegjësi apo ta ndëshkojë atë për këtë fe. Kur fëmija piqet dhe (tashmë është i rritur) i vijnë prova të qarta për fallsitetin e fesë së tij. Ai duhet të ndjekë fenë e dijes dhe arsyes.[15] Pikërisht në këtë periudhë shejtanët përpiqen me gjithë forcat për t’a inkurajuar që të qëndrojë ashtu siç ishte ose të futet akoma më thellë në humbjen e tij. Të këqijat i janë bërë të këndëshme dhe ai tani duhet të jetojë në mes të betejës midis Fitras së tij dhe dëshirave (të këqija) të tij. N.q.s. ai zgjedh Fitrën, Allahu do ta ndihmojë atë t’i mposhtë dëshirat e tij (të këqija) edhe n.q.s. kjo i harxhon (i merr) personit tërë jetën. Për shkak të gjithë këtyre forcave të fuqishme që luftojnë kundër Fitras Allahu zgjodhi njerëz të drejtë dhe u shpalli atyre qartë rrugën e drejtë në jetë. Këta njerëz që ne i quajmë të dërguar janë dërguar për të ndihmuar Fitrën tonë që të mundë armiqtë e saj. 

Të gjitha praktikat e mira të shoqërive në botë erdhën nga mësimet e të dërguarve dhe po të mos ishin ato nuk do kishte paqe dhe siguri në asnjë pjesë të botës. P.sh. ligjet e vendeve perendimore janë të bazuara në “10 urdhëresat” e profetit Musa a.s. si “Ti nuk do vjedhësh”, “Ti nuk do vrasësh.” etj. megjithëse ato thonë se janë qeveri moderne të pa influencuara nga feja. Kështu që është detyra e njeriut të ndjekë rrugën e profetëve e cila është në harmoni të plotë me natyrën e tij. Ai duhet të jetë gjithashtu shumë i kujdesshëm që të mos i bëjë gjërat thjesht prej prindërve të tij apo se prindërit e kanë bërë ashtu, veçanërisht n.q.s. ai e di se këto gjëra janë të gabuara. N.q.s. ai nuk ndjek të vërtetën ai do të jetë si njerëzit e paudhëzuar për të cilët Allahu thotë në Kur’an:

 

] æÅÐÇ Þíá áåã ÇÊÈÚæÇ ãÇ ÃäÒá Çááå ÞÇáæÇ Èá äÊÈÚ ãÇ ÃáÝíäÇ Úáíå ÁÇÈÇÁäÇ ÃæáæßÇä ÁÇÈÇÄåã áÇ íÚÞáæä ÔíÆÇ æ áÇ íåÊÏæä [ 

 

“E kur u thuhet atyre (idhujtarëve): “Pranoni atë që Allahu e shpalli!” Ata thonë: “Jo, ne ndjekim atë rrugë në të cilën i gjetëm prindërit tanë!” Edhe sikur prindërit e tyre të mos kenë kuptuar asgjë dhe të mos jenë udhëzuar në rrugë të drejtë (ata do t’i pasonin)?” (2:170)  

 

Allahu na ndalon ne ti bindemi prindërve n.q.s. ajo që ata na urdhërojnë është në kundërshtim me rrugën e të dërguarve. Ai (Allahu) thotë në Kur’an:

 

] æ æÕíäÇ ÇáÅäÓÇä ÈæÇáÏíå ÍÓäÇ æ Åä ÌÇåÏÇß áÊÔÑß Èì ãÇ áíÓ áß Èå Úáã ÝáÇ ÊØÚåãÇ … [ 

 

“Ne e kemi obliguar njeriun me punë të mirë ndaj prindërve të vetë, e nëse ata të dy përpiqen të shpien ty që të më përshkruash Mua shokë (zot tjetër) për çka ti nuk di asgjë, a.t.h. ti mos i respekto ata …” (29:8)

 

                 Të lindur musliman

 

Ata që kanë fatin të lindin në familje muslimane duhet të dinë se vetëm emri musliman nuk u garanton atyre xhennetin. Resuli s.a.u.s. ka thënë se një pjesë e madhe e popullit musliman do të ndjekë (pasojë) çifutët dhe kristianët aq sa edhe n.q.s. ata futen në një vrimë hardhuce muslimanët do futen në të  pas tyre.[16] Në një hadith tjetër tregohet se resuli s.a.u.s. ka thënë se para ditës së Fundit disa musliman do të   adhurojnë  idhujt.[17]  Të gjithë këta njerëz do kenë emra muslimanë dhe do e konsiderojnë veten muslimanë, por ata nuk do të kenë dobi nga kjo ditën e gjykimit. Sot në të gjithë botën ka muslimanë që i luten të vdekurve, ndërtojnë përmendore dhe xhami te varret e tyre, bile disa kryejnë edhe rite adhurimi rreth tyre. Ka disa që deklarojnë se janë muslimanë dhe adhurojnë Aliun si (në vend të Allahut) Allahun.[18]  Të tjerë e kanë kthyer Kur’anin në nuska dhe i varin në qafë, (i varin) në makina ose në zinxhirin e çelësave. Prandaj ata që lindin në familje të tilla muslimanësh që verbërisht ndjekin atë që prindërit e tyre bënë ose besuan, duhet të ndalojnë dhe të mendojnë a janë muslimanë thjesht rastësisht apo janë muslimanë nga zgjedhja e tyre? A është Islame ajo që prindërit e tyre, fisi, vendi apo kombi bënë ose bëjnë, a është ajo çfarë na mëson Kur’ani dhe çfarë resuli s.a.u.s. e shokët e tij bënë?

 

                              Marrëveshja

 

Marrëveshja që çdo njeri bëri në drejtim të Allahut gjatë parakrijimit ishte se ai do t’a njihte Allahun si Zotin e tij dhe nuk do t’i drejtonte ndonjë formë adhurimi të tjerëve veç Tij. Kjo është esenca e kuptimit të shehadetit të cilën, secili duhet ta shprehë që të bëhet musliman; laa ilahe il-lallah (s’ka të adhuruar tjetër me të drejtë përveç Allahut) e njohur gjithashtu dhe si “Fjala e Teuhidit”. Dëshmimi i shehadetit është vetëm një konfirmim i deklaratës fillestare të bërë në gjendjen shpirtërore (Kur Allahu i pyeti njerëzit, “A nuk jam Unë Zoti juaj?” Ata u përgjigjën: “Po, ne dëshmojmë për këtë.” sh.p.). A.t.h. si plotësohet marrëveshja?

Marrëveshja plotësohet me anë të besimit të sinqertë në teuhid dhe me vendosjen e këtij besimi në praktikë, në jetën e përditshme. Teuhidi vendoset në praktikë duke evituar shirkun dhe duke pasuar me përpikmëri të dërguarin e fundit  të cilin Allahu e dërgoi si një shembull të gjallë të jetës së bazuar në teuhid. Për shkak se njeriu ka deklaruar se Allahu është Zoti i tij ai duhet t’i konsiderojë vepra të mira apo të këqia ato vepra të cilat Allahu dhe i dërguari i Tij i kanë cilësuar si të mira apo të këqija. Në këtë mënyrë principet e teuhidit vendosen në praktikë. Kjo metodë është  shumë e rëndësishme sepse një vepër mund të duket e mirë por në fakt është e keqe. P.sh. thuhet se kur një njeri i varfër do të takojë një mbret që ai ta ndihmojë, është më mirë për të varfërin që të gjejë dikë afër mbretit që të ndërmjetësojë për të. Bazuar në këtë disa thonë se n.q.s. dikush me të vërtetë do që Allahu t’i përgjigjet lutjeve të tij ai duhet t’i lutet një profeti ose shenjtori që t’i kërkojë (lutet) Allahut për atë, sepse ai është i ndyrë me shumë gjynafe që bën çdo ditë. Kjo mund të duket llogjike, por edhe Allahu edhe i dërguari Tij u kanë treguar shumë qartë njerëzve që ata t’i luten drejtë përsëdrejti Allahut.[19]  Nga ana tjetër një vepër që duket e keqe mund të jetë e mirë. P.sh. disa mund të thonë se prerja e dorës së dikujt n.q.s. ai vjedh është barbare ose se fshikullimi i dikujt që pi alkool është jo njerëzore dhe dikush mund të ndjejë se ndëshkime të tilla janë tepër të ashpra, por në të vërtetë ato janë të urdhëruara nga Allahu dhe janë mjaft të dobishme për ne. Prandaj, marrëveshja me Allahun mund të plotësohet nga një musliman vetëm n.q.s. ai e zgjedh atë, duke mos marrë parasysh se a ishin prindërit e tij muslimanë apo jo dhe e aplikon atë duke futur principet e Islamit në jetë. Fitra e njeriut është baza e Islamit, kështu që kur Islami praktikohet plotësisht, veprimet dhe veprat e jashme të njeriut përputhen me natyrën në të cilën Allahu e krijoi qënien e tij (e njeriut) të brendëshme. Kur kjo ndodh njeriu bashkon qënien e tij të jashtme me atë të brendëshme dhe kjo gjë është aspekti kyç i teuhidit. Si pasojë njeriu, pasardhës i Ademit në drejtim të të cilit Allahu i urdhëroi melekët të përkulen dhe të cilin Allahu e zgjodhi për të qeverisur tokën, bëhet i devotshëm. Vetëm një njeri me teuhid mund të gjykojë në tokë me drejtësi të vërtetë.

 

     

 

 

 

 

     4- Magjitë dhe shenjat (e fatit të mirë apo të keq)

 

Në kapitullin e parë mbi teuhidin është sqaruar se teuhidi Rububije do të thotë kuptimi dhe pohimi se vetëm Allahu është Krijuesi, Sunduesi, Zotëruesi, Mbajtësi etj. i universit. Krijimi, mbajtja dhe shkatërimi i universit e i gjithëçkaje që është në të bëhet vetëm nga Allahu. Gjithashtu dhe fati i mirë e fati i keq ndodh në përputhje me dëshirën e Allahut. Megjithatë njeriu gjatë gjithë kohrave ka bërë pyetjen, “A ka ndonjë mënyrë për të marrë vesh se çfarë kohësh do vijnë, të mira apo të këqia?” Sepse n.q.s. ka ndonjë mënyrë për të marrë vesh çfarë do ndodhë, fatkeqësitë mund të mënjanohen dhe suksesi do jetë i sigurtë. Që në kohët e lashta disa individë kanë mashtruar duke thënë se ata kanë hyrë në këtë dije të fshehtë dhe masa të tëra njerëzish injorantë janë mbledhur rreth tyre duke paguar shuma të mëdha për të marrë ndonjë informacion. Disa prej metodave të shpikura për të “mënjanuar” fatkeqësitë janë bërë gjë e zakonshme, kështu një bollëk hajmalish ose nuskash për mbarësi si ato të përmendura në këtë kapitull gjenden në shumicën e shoqërive të sotme. Gjithashtu mjaft të përhapura në të gjithë civilizimet janë shenjat (e mbarësisë apo fatkeqësisë) dhe interpretimet e tyre. Për shkak të përhapjes së madhe të këtyre praktikave në shoqëritë njerëzore është shumë e rëndësishme njohja e konceptit të qartë të Islamit për to. Kjo për faktin e thjeshtë se n.q.s. ky koncept nuk kuptohet qartë një musliman mund të bjerë shumë kollaj në shirk i cili është në rrënjë të këtyre praktikave. Në kapitujt e më poshtëm do shikojmë në detaje pozicionin e Islamit përkundrejt pohimeve të cilat i kundërvihen njësimit të cilësive të Allahut, dhe nxisin adhurimin e krijesave. Secili nga këto pohime do të analizohet duke u bazuar në Kur’an dhe në sunnetin e resulit s.a.u.s. gjithashtu do të jepet ligji Islam për to, ligj që është udhërrëfyes për ata të cilët ndershmërisht kërkojnë realitetin e teuhidit.

 

                         

 

                     Hajmalitë

 

Arabët e kohës së resulit s.a.u.s. praktikonin vënien e byrzylykëve, rruazave, varseve, guackave etj. si hajmali për largimin e të keqes dhe për të sjellë mbarësi. Talismanët mund të gjenden në të gjitha fetë në forma nga më të ndryshmet. Ashtu siç u përmend në kapitullin e mësipërm besimi në hajmali dhe talisman i kundërvihet besimit të vërtetë në Rububije (Njësimin e Allahut) duke i atribuar objekteve të krijuara fuqinë për të larguar të keqen dhe për të sjellë mbarësi. Islami kundërshtoi me forcë të gjitha mënyrat e paraqitjes të besimeve të tilla që u shfaqën në arabi gjatë kohës së profetit të fundit s.a.u.s. në mënyrë që të vendoste një parim mbi bazat e të cilit besimet dhe praktikat e ngjashme me to të dënoheshin dhe ndaloheshin kudo dhe në çdo kohë që ato mund të shfaqeshin më vonë. Besimi  në hajmali në fakt siguron bazat ideologjike për adhurimin e idhujve në shumicën e shoqërive pagane ndërsa vetë hajmalitë paraqesin një degë të idhujtarisë. Kjo dukuri mund të vërehet lehtë te katolicizmi në të cilin profeti Jezus është hyjnizuar dhe nëna e tij, Maria, dhe shenjtorët adhurohen. Gjithashtu pikturat, statujat dhe medalionet me pamjet e tyre mbahen në trup për të sjellë fat. Kur njerëzit e pranuan Islamin në kohën e resulit s.a.u.s. ata mbartnin me vete besimin në hajmali që njihet në arabisht si Temaa’im (njëjësi Te’miimeh). Kështu ka shumë transmetime prej resulit s.a.u.s. në të cilat ai ndaloi rreptësisht praktika të tilla. Shembujt e mëposhtëm janë vetëm disa prej tyre.

Imran ibn Husejn transmeton se resuli s.a.u.s. pa një byrzylyk bronxi në pjesën e sipërme të krahut të një burri, ai tha: “Mjerimi qoftë mbi ty! Çfarë është kjo?” Burri u përgjigj se ajo ishte për t’a mbrojtur atë nga një sëmundje e quajtur el-Uahineh.[20] Resuli s.a.u.s. tha: “Hidhe atë, sepse me të vërtetë ajo vetëm do ta shtojë sëmundjen tënde. Dhe n.q.s. vdes me të (në krah) ti s’ke për të parë hajër kurrë.” [21]

Pra, vënia e byrzylykëve, varseve apo unazave prej hekuri, bakri ose bronxi duke besuar se ato do të mënjanojnë sëmundjet apo do i kurojnë ato është rreptësisht e ndaluar. Këto veprime gjithashtu futen në kategorinë e veprimeve të ndaluara për “kurimin” e sëmundjeve. Resuli s.a.u.s. ka thënë: “Trajtojini (kurojini, shërojini) sëmundjet e njëri tjetrit, por mos i trajtoni (kuroni) sëmundjet me gjëra të ndaluara.” [22] 

Ebu Uaakid Lejthi gjithashtu transmeton se kur resuli s.a.u.s. u nis për  në Hunejn[23]   ata  kaluan  pranë një peme të quajtur Dhatu Enuat.[24] Idhujtarët e kishin zakon të varnin armët e tyre në degët e kësaj peme për të pasur fat. Disa prej sahabëve që ishin të rinj në Islam i kërkuan resulit s.a.u.s. të përcaktonte një pemë të ngjashme për ta. Resuli s.a.u.s. u përgjigj: “Subhanallah, kjo është tamam ashtu siç populli i Musait i tha atij; “Bëjë një zot për ne ashtu si zotat e tyre.” (7:138) Pasha Atë në dorë të të cilit është shpirti im, të gjithë ju do ndiqni rrugën e atyre para jush.” [25] 

Në këtë hadith resuli s.a.u.s. jo vetëm kundërshton me forcë konceptin e gjërave që të sjellin fat (hajmali apo sende të tjera), por gjithashtu paralajmëron se muslimanët  do imitojnë veprimet e kristianëve dhe çifutëve. Tespijet shumë të përdorura midis muslimanëve imitojnë tespijet e katolikëve, mevludi imiton krishtlindjet, dhe besimi i disa muslimanëve në shenjtorë dhe ndërmjetësimin e tyre nuk ka ndonjë ndryshim në princip nga ato që gjenden në kristianizëm. Profecia tashmë është plotësuar.

Resuli s.a.u.s. gjithashtu ka theksuar dëmin e vënies së hajmalive të cilat ngjallin mallkimin e Allahut mbi personat që e bëjnë këtë. Ukbah ibn Amir trasmeton se resuli s.a.u.s. një herë tha: “ Allahu i shkaktoftë dështime dhe shqetësime kujtdo që vë talisman ose ja vendos atë të tjerëve.” [26]  Shokët e resulit s.a.u.s. i ndoqën me përpikmëri urdhërat e tij në lidhje me hajmalitë. Kështu që, ka shumë ngjarje të regjistruara në të cilat ata hapur kanë kundërshtuar praktika të tilla, në familjet e tyre në shoqëri dhe kudo që ato shfaqeshin.

Uruah trasmeton se kur sahabi Hudhejfe i bëri një vizitë një të sëmuri dhe pa një byrzylyk në pjesën e sipërme të krahut të tij, ia hoqi atë dhe e theu. Pastaj Hudhejfe këndoi ajetin, “Dhe shumica e tyre nuk e beson ndryshe Allahun vetëm se duke i shoqëruar (zota të tjerë).” (12:106) [Mbledhur nga Ibn Ebi Hatim]. Në një rast tjetër ai preku pjesën e sipërme të krahut të një njeriu të sëmurë dhe zbuloi një Hajt (rryp i lidhur në krah). Kur ai e pyeti se çfarë ishte ajo, burri iu përgjigj: “Është diçka që ka një gjë të kënduar në mënyrë të veçantë për mua.” Hudhejfa ia shqiti nga krahu dhe i tha: “N.q.s. ti do të vdisje me të (në krah), unë nuk do t’a falja kurrë xhenazen.” [27]   Gruaja  e  Abdullah ibn Mesudit, Zejnebja, transmeton se kur një herë Ibn Mesudi pa një varëse prej korde (rrip) në qafën e saj e pyeti atë se çfarë ishte, ajo iu përgjigj: “Është një kordë në të cilën është vënë një hajmali (në këtë rast është fjala për diçka që këndohet apo thuhet një formulë fjalësh dhe pastaj përdoret si hajmali) për të më ndihmuar.” Ai ia mori e shkatërroi atë dhe tha: “Familja e Abdullahit nuk ka nevojë për shirk! Unë kam dëgjuar të dërguarin e Allahut që tha: “Me të vërtetë nuskat, talismanët dhe hajmalit janë shirk.” Zejnebja u përgjigj: “Pse e thua këtë? Syri im shumë herë dridheshe dhe kur unë shkova te filani, çifut, ai vuri një hajmali (nuskë) mbi të dhe syri e ndaloi të dridhurën.” Ibn Mesudi u përgjigj: “Ajo ishte vetëm e nxitur, e shtytur prej shejtanit dhe kur ti u magjepse (tu vu hajmalia) ai e la atë.” Për ty do kishte qenë e mjaftueshme të thoshe ashtu siç resuli s.a.u.s. thoshte:

" Çááåã ÅÐåÈ ÇáÈÃÓ ÑÈ ÇáäÇÓ æ ÃÔÝ ÃäÊ ÇáÔÇÝì áÇ ÔÝÇÁ ÅáÇ ÔÝÇÁß ÔÝÇÁÇ áÇ íÛÇÏÑå ÓÞãÇ."

“Idh-habil-ba’s Rabben-nas ueshfi entesh-shaafii laa shifaa’e il-laa shifaa’uke shifaa’en laa jugaadiruhu sakama”

“O Zot i gjithë njerëzve, largoja dhembjen, shëroje, sepse Ti je shërues dhe nuk ka shërim veç asaj që Ti shëron, shërim që sëmundja më nuk i rikthehet.”[28] 

 

                   Ligji për hajmalitë

 

Siç u përmend më parë, ndalimi i hajmalive, talismanëve  dhe nuskave nuk është i kufizuar vetëm në formën e tyre arabe, por ky ndalim është për çdo objekt që përdoret për të njëjtin qëllim. Përdorimi i llojeve të ndryshme të hajmalive është mjaft i përhapur sot në botën perëndimore. Shumë talismanë janë bërë kaq të zakonshëm në jetën e përditshme sa që shumë pak njerëz ndalojnë për të menduar për to dhe kur ata e bëjnë këtë dhe zbulojnë origjinën e tyre, shirku që shtrihet në bazat e tyre bëhet mjaft i qartë. Shembujt e më poshtëm janë disa prej talismanëve më popullorë në botën perendimore:

Këmbët e lepujve: Putrat e pasme të lepujve vihen në zinxhirë dhe byrzylykë si hajmali nga miliona njerëz. Origjina e këtij besimi është bazuar në zakonin e lepujve për të përplasur këmbët e tyre të pasme në tokë. Sipas pleqve të vjetër, lepujt bisedojnë me shpirtrat nën tokë kur ata përplasin këmbët. Kështu që putrat mbahen si një mjet për t’ia trasmetuar dëshirat e dikujt shpirtrave dhe si një hajmali për të sjellë fat në përgjithësi.

Patkonjtë e kuajve: Shumë shtëpi kanë të gozhduar në dyert e tyre apo diku tjetër patkonj kali (mjaft e përhapur është dhe vendosja e tyre në makina) gjithashtu patkonj të vegjël varen në zinxhirët e çelësave, varëseve, byrzylykëve etj. për të sjellë mbarësi. Origjina e këtij besimi gjendet në mitologjinë e lashtë greke. Në Greqinë e lashtë kuajt konsideroheshin kafshë të shenjta. N.q.s. një patkua kali varej në derën e një shtëpie, mendohej se ai do të sillte mbarësi. Fundin e hapur të patkoit ata e vendosnin sipër që ai të mbante fatin e mirë dhe n.q.s. ai vendosej poshtë ata besonin se mbarësia do derdhej.

Besimi në hajmali i jep gjërave të krijuara fuqinë hyjnore për të larguar fatkeqësitë, kështu që ata që bashkohen me këtë besim pohojnë se Zotërimi i Allahut është i kufizuar në krijimin prej Tij të krijesave. Në fakt ata i konsiderojnë hajmalitë më të fuqishme se Allahu, sepse mendojnë se hajmalitë janë të afta të parandalojnë fatkeqësitë e caktuara nga Allahu. Prandaj besimi në hajmali është shirk i qartë ashtu siç Ibn Mesudi tha në hadithin e përmendur më sipër. Ky klasifikim për hajmalitë është përforcuar nga hadithi i mëposhtëm.

Ukba ibn Amir trasmeton se kur një grup burrash iu afrua resulit s.a.u.s. për t’i dhënë besën dhe ai pranoi betimin e nëntë vetëve prej tyre, por refuzoi të pranonte betimin e njërit. Kur ata e pyetën pse ai e refuzoi betimin e shokut të tyre ai u përgjigj: “Me të vërtetë ai ka vënë hajmali.” Burri që kishte vënë hajmali vuri dorën në rrobën e tij e shqiti hajmalinë, e theu pastaj bëri betimin. Resuli s.a.u.s. tha: “Kushdo që vë hajmali ka kryer shirk.” (e mbledhur nga Ahmedi dhe Tirmidhiu) 

 

                      Nuskat me Kur’an

 

Sahabët si Ibn Mesud, Ibn Abas dhe Hudhejfa ishin të gjithë kundër vënies së nuskave me Kur’an. Disa nga dijetarët Tabiin (nxënës të shokëve të resulit s.a.u.s.) e lejuan atë, por shumica e tyre ishin kundër këtij veprimi. Megjithatë tekstet e haditheve për talismanët dhe hajmalitë nuk bëjnë dallim midis atyre me Kur’an dhe atyre pa Kur’an. Ne nuk kemi asgjë të transmetuar se resuli s.a.u.s. mbante nuska me Kur’an apo se i lejonte ato të përdoreshin. Nga ana tjetër nuskat me Kur’an kundërshtojnë ndalimin që i bëri resuli s.a.u.s. nuskave në përgjithësi dhe dalin kundër metodës që resuli s.a.u.s. ka praktikuar për të larguar të keqen. Sipas sunnetit kur të afrohet një e keqe lexohen sure të Kur’anit dhe  ajete.[29] (P.sh. suret 113 dhe 114 të Kura’nit dhe si ajet mund të përmendim ajetin kursij)

Një metodë për të pasur mbarësi është dhe leximi e praktikimi i Kur’anit. Resuli s.a.u.s. ka thënë: “Kushdo që lexon një shkronjë nga libri i Allahut fiton një vepër të mirë dhe secila vepër e mirë është e vlefshme dhjetë herë sa vlera e saj. Unë nuk po them se elif lam mim është një shkronjë, por elifi është një shkronjë, lami është një shkronjë, mimi është një shkronjë.” [30] Vënia e nuskave me Kur’an është si puna e një njeriu të sëmurë që merr një recetë nga doktori. Në vend që të lexojë Kur’anin dhe të marrë ilaçet prej tij ai e mbështjellë atë, e fut në qese dhe e var në qafë apo diku tjetër, duke besuar se ai do t’a bëjë atë mirë. 

Isaa ibn Hamza tha: “Një herë unë shkova për t’i bërë një vizit Abdullah ibn Ukejmit dhe gjeta Hamzain me të. Pyeta Abdullain: “Nuk mban Temimeh (hajmali)?” Ai u përgjigj: “Allahu na mbroftë nga kjo! Nuk e di ti se resuli s.a.u.s. ka thënë: “Kushdo që vë varëse ose byrzylyk varet prej saj.”” [31]  (Këtu është fjala për varëset ose byrzylykët Temimeh sh.p.)

Prodhimi i Kur’anëve të vegjël, aq të vegjël sa që janë të pa lexueshëm me sy të lirë, duke pasur për qëllim varjen e tyre nëpër medalione është një veprim që i fton njerëzit në shirk. Gjithashtu të njëjtën gjë bën edhe shkruarja me gërma të palexueshme e ajetit kursij dhe varja e tij nëpër varëse. Ai që i vë këto objekte (ornamente) vetëm për bukuri për të nuk ka problem. Por shumica  i vë ato për tu mbrojtur nga e keqja, pra bëjnë gabim. Muslimanët duhet të jenë shumë të kujdesshëm që të mënjanojnë përdorimin e Kur’anit si hajmali, duke e vënë atë në makinat e tyre apo duke e varur në zinxhira, varëse, byrzylyk etj. mënyra që jomuslimanët i përdorin për hajmalitë dhe talismanët e tyre. Këto veprime i hapin dyert shirkut. Kështu që duhen përpjekjet maksimale për të pastruar besimin nga të gjitha ato gjëra që na largojnë nga konceptet e pastra të teuhidit. 

 

              Shenjat (e mbarësisë ose fatkeqësisë)

 

Arabët para Islamit konsideronin drejtimin e lëvizjes së kafshëve ose zogjve si shenjë e afrimit të fatit të mirë ose të keq dhe planifikonin jetën e tyre sipas këtyre shenjave. Veprimi i leximit të shenjave të mira ose të këqija nga lëvizjet e zogut apo të kafshës quhet me emrin Tijarah[32] që vjen nga folja arabe Taare e cila do të thotë “fluturoj”. P.sh. n.q.s. një individ nis një udhëtim dhe një zog fluturon mbi të dhe pastaj kthehet në të majtë ai shikon në të një shenjë të afrimit të fatit të keq dhe kthehet në shtëpi. Islami i zhvlerësoi këto gjëra sepse ato shkatërojnë bazat e teuhidit el-Ibade dhe teuhidit el-Esmaa ues-Sifaat.(në këto pika)

 1-Në drejtim të formës së adhurimit të njohur me emrin Mbështetje (Tauakkul) tek të tjerët veç Allahut, dhe

 2-nga që këto gjëra të japin përshtypjen se njeriu ka fuqinë për të parashikuar se çfarë gjërash do të vijnë të mira apo të këqija, dhe aftësinë për të mënjanuar Kaderin e Allahut.

Baza në të cilën mbështetet ndalimi i Tijarah-s (supersticioneve) është hadithi i trasmetuar nga Husejni, nipi i resulit s.a.u.s., ku resuli s.a.u.s. ka thënë: “Kushdo që bën Tijarah ose e ka atë të bërë për veten  e tij, (kushdo që) ka parashikuar të ardhmen e tij ose ka magjepsur dikë (i ka bërë magji dikujt dhe atë e ka zënë magjia), (ai) nuk është prej nesh.”[33] “Nesh” këtu do të dhotë kombi Islam. Prandaj, Tijarah (supersticioni) konsiderohet midis veprimeve të cilat e nxjerrin, atë që beson në të, jashtë Islamit. Gjithashtu resuli s.a.u.s. ka sqaruar se Tijaraja është e sajuar nga njerëzit (pra s’ka asgjë të vërtetë) në një hadith tjetër të transmetuar nga Muavia ibn Hakem. Muavija i tha resulit s.a.u.s., “Ka midis nesh që ndjekin shenjat e zogut.” Resuli s.a.u.s. u përgjigj: “Kjo është vetëm diçka e sajuar nga vetja juaj, kështu  që mos e lejo  atë t’iu  ndalojë  juve.”[34]  D.m.th. mos e lë atë që të të ndalojë nga diçka që dëshiron t’a bësh sepse shenja të tilla janë të gjitha shpikje fiktive të imagjinatës së njeriut të cilat nuk janë reale. Pra i dërguari i Allahut shpjegoi qartë se Allahu nuk e bëri drejtimin në të cilin zogjtë fluturojnë shenjë për ndonjë gjë. Asnjë mbarësi ose fatkeqësi që ndodh, nuk shkaktohet e as nuk parashikohet nga lëvizjet e zogjve në fluturim, bile edhe n.q.s. ndonjë ngjarje ndodh në përpudhje me konceptet para Islame për këtë (Tijarah). 

Sahabët (shokët e resuli s.a.u.s.) kanë hedhur poshtë me forcë të gjitha manifestimet e besimit në shenjat e zogjve kudo që ata i gjenin ato të shprehura, tek shokët, studentët e tyre etj. P.sh. Ikrimah ka thënë: “Një herë kur ne ishim ulur me Ibn Abasin, një zog fluturoi mbi ne dhe klithi. Një burrë nga grupi atëherë tha me zë të lartë. “(shenjë) E mirë! (shenjë) E mirë!” Ibn Abasi e qortoi atë duke thënë. “S’ka as të mirë as të keqe në të.”[35] Gjithashtu edhe Tabiinët (studentët e sahabëve) kanë hedhur poshtë të gjitha format e besimit në shenja të shprehura në gjeneratën e tretë të muslimanëve. Një herë një sorrë klithi kur Tauusi ishte në një udhëtim me njërin prej shokëve të tij. Shoku i tij atëherë tha: “(shenjë) E mirë!” Tauusi u përgjigj: “Çfarë është e mirë në të? Mos më shoqëro më.”[36]  Megjithatë ka një thënie që i atribohet resulit s.a.u.s. në S.Buhari kuptimi i së cilës në një farë mënyre është i dyshimtë; “Shenjat e këqia janë tre gjëra: gratë, kafshët që përdoren për t’i hypur dhe shtëpitë.”[37]  Aishja e ka hedhur poshtë këtë transmetim duke thënë: “Pasha Atë që ia solli Furkanin Abul Kasimit (një prej emrave të resulit s.a.u.s.), kushdo që e tregon atë ka gënjyer. I dërguari i Allahut tha se njerëzit e injorancës shpesh thonin, “Me siguri ka Tijareh te gratë, shtëpitë dhe kafshët e ngarkesës.” Pastaj ajo këndoi ajetin: 

 

] ãÇ ÃÕÇÈ ãä ãÕíÈÉ Ýì ÇáÃÑÖ æ áÇ Ýì ÃäÝÓßã ÅáÇ Ýì ßÊÇÈ ãä ÞÈá Ãä äÈÑÃåÇ … [ 

 

“Nuk godet fatkeqësi (mjerim) në tokë e as nuk ju bie juve veç në përputhje me çfarë ishte shkruar më parë …”  (57:22)[38]

 

Megjithatë hadidhi duhet komentuar sipas një tjetër transmetimi të tij i cili është më specifik; “N.q.s. do kishte shenja të këqia, ato do  ishin te kuajt, gratë dhe vendet e banimit.” [39] Resuli s.a.u.s. nuk ka kofirmuar ekzistencën e shenjave të këqia, por vetëm ka treguar vendet ku ajo mund të ndodhë më shumë n.q.s. do ishte e vërtetë. Arsyeja pse këto tre gjëra (gratë, kuajt dhe vendet e banimit) u specifikuan ishte se ato shoqëroheshin me fatkeqësi të shpeshta dhe se ato ishin gjërat më të rëndësishme në jetën e njeriut. Për këto gjëra resuli s.a.u.s. ka porositur të bëhen dua (lutje) të veçanta. Ai ka thënë: “N.q.s. ndonjë prej jush martohet me një grua ose merr një shërbëtore ai duhet të vërë dorën mbi ballin e saj, të përmendë emrin e Allahut, të lutet për bekim pastaj të thotë:

 

"Çááåã Åäì ÃÓÃáß ÎíÑåÇ æ ÎíÑ ãÇ ÌÈáÊåÇ Úáíå æ ÃÚæÐÈß ãä ÔÑåÇ æ ÔÑ ãÇ ÌÈáÊåÇ Úáíå "

“Allhumme inii es-eluke hajreha ue hajre maa xhebeltehaa alejh ue eudhubike min sherrihaa ue sherri maa xhebeltehaa alej.”

“O Allah, të lutem ty për më të mirën e saj dhe më të mirën e asaj që Ti e ke bërë një pjesë të natyrës së saj, dhe kërkoj mbrojtje te Ti nga e keqja e saj dhe e keqja që Ti e ke bërë pjesë të natyrës së saj.” 

N.q.s. ai blen një deve le të kapë pjesën më të lartë të gungës së saj dhe të thotë po këtë dua.” [40] 

Gjithashtu është trasmetuar se resuli s.a.u.s. ka thënë se n.q.s. ndonjëri prej nesh hyn në një shtëpi ai duhet të thotë:

"ÃÚæÐ ÈßáãÇÊ Çááå ÇáÊÇãÇÊ ãä ÔÑ ãÇ ÎáÞ"

“Eudhu bikelimaati-lahi taamaati min sherri maa hkalak” 

“Kërkoj mbrojtje në fjalët perfekte të Allahut nga e keqja që Ai ka krijuar.”[41]  Enes ibn Malik citoi Jahja ibn Seid që tha se një grua shkoi te resuli s.a.u.s. dhe tha: “O i dërguari i Allahut është një shtëpi, banorët e së cilës ishin shumë dhe pasuria e tyre ishte e bollshme. Pastaj numri i tyre u pakësua dhe pasuria u zhduk. A mund ne ta lëmë atë?” Resuli s.a.u.s. u përgjigj: “Lëreni atë sepse është mallkim prej Allahut.””[42] Resuli s.a.u.s. i informoi ata se lënia e saj nuk ishte formë e Tijaras (supersticionit) sepse vendi kishte shkaktuar një ngarkesë psikologjike te ta për shkak të fatkeqësisë dhe vetmisë. Kjo është një ndjenjë natyrale që Allahu e ka vendosur te njeriu. Sa herë që njeriu ndjen diçka të keqe ose fatkeqësi në, ose nga një gjë, ai priret për të mos e pëlqyer atë dhe do të largohet sa më larg të jetë e mundur prej saj, megjithëse objekti në fjalë aktualisht nuk shkakton fatkeqësi. Gjithashtu duhet të bëjmë vërejtjen se kjo kërkesë u bë kur fatkeqësia i kishte mjeruar ata dhe jo përpara (se t’i binte fatkeqësia). Është korrekte të thuash për një popull ose vend se është i mallkuar nga Allahu për shkak të fatkeqësive që i bien atyre. I mallkuar në kuptimin se ata janë ndëshkuar nga Allahu për diçka të keqe që kanë bërë. Gjithashtu njeriu priret për të dashur dhe për të qenë afër çdo gjëje që i sjell atij mbarësi dhe sukses. Kjo ndjenjë në vetvete nuk është Tijarah, megjithatë kur ajo vendoset në vend të gabuar mund të çojë në Tijarah dhe shirk, gjë që ndodh kur një individ përpiqet të mënjanojë vendet dhe gjërat në të cilat të tjerët kanë pasur fatkeqësi ose kur ai kërkon gjërat në të cilat të tjerët kanë pasur mbarësi. Ai fillon t’i atribuojë fatkeqësitë dhe mbarësitë vendeve ose gjërave dhe në këtë moment ai mund edhe të kryejë veprime adhurimi atje (ose për to). 

 

    

 

                   Fa'l        [shenja e (mirë) e fatit]

 

Enesi transmeton se resuli s.a.u.s. ka thënë: “Nuk ka infeksion[43]   (Infektimi që hedh poshtë Islami është besimi se sëmundja krijohet vetë e jo nga Allahu, pasi sëmundja është një prej krijesave të Allahut dhe ndikimi i saj bëhet vetëm me lejen e Tij. Ndërsa kalimi i sëmundjes nga i sëmuri tek i shëndoshi është diçka e vërtetë që Islami nuk e hedh poshtë ashtu siç thotë resuli s.a.u.s.: “Nuk duhet që i sëmuri të shkojë me të shëndoshin.” [Tra, Buhari (10/243) Mbi mjeksinë, kapitulli i infektimit, dhe Muslim (4/1743) f.221, Mbi paqen, kapitulli i infektimit ]. Po ashtu në një hadith tjetër resuli s.a.u.s. thotë: “Ikni prej lebrozit ashtu siç do iknit prej luanit.” [Tra, Buhari (10/158), Mbi mjeksinë, kapitulli i infektimit.] ) as Tijarah, por unë e pëlqej Fa’l (in).” Shokët atëherë  e pyetën: “Çfarë është Fa'l?” Ai u përgjigj:“Një fjalë e mirë(shprehsëdhënse). [44]  Aprovimi  ose pranimi i shenjave të këqia tek objektet tregon mendime të këqia për Allahun dhe prezencën e ideve që përmbajnë shirk. Megjithëse, besimi në shenjat e mira priret për të qenë më pozitiv në drejtim të afrimit me Allahun, ai përmban shirkun e dhënies së fuqisë hyjnore gjërave të krijuara. Për këtë arsye sahabët u çuditën kur resuli s.a.u.s. shprehu pëlqimin e tij për Fa'l-in, një shenjë e mirë. Megjithatë resuli s.a.u.s. përcaktoi kufinjtë e konceptit të Fa'l-it brenda të cilëve ky koncept pranohet nga Islami dhe kjo (Fa'li që pranohet) është përdorimi i termave optimiste. P.sh. vënia e nofkës “selim” një njeriu të sëmurë ose “uaaxhid” (gjetës) një personi që ka humbur diçka. Përdorimi i këtyre dhe i termave të ngjashme me to ringjall shpresë dhe optimizëm në fatkeqësi dhe stimulon ndjenjën e të qënurit mirë.[45] 

 

               Vendimi Islam për shenjat 

 

Nga hadithet e mësipërme mund të duket qartë se Tijaraja i referohet besimit të përgjithshëm në shenja. Principi i nxjerrjes së parashikimit të fatit nga lëvizjet e zogjve është hedhur poshtë tërësisht nga sunneti i resulit s.a.u.s. Arabët e vjetër i merrnin shenjat nga zogjtë ndërsa kombet e tjera i merrnin shenjat e tyre nga diku tjetër, por në parim ato përmbajnë të njëjtën gjë. Shpesh kur origjina e këtyre shenjave indentifikohet, shirku në to bëhet shumë i qartë. Shenjat e mëposhtme janë vetëm disa nga shenjat e panumërta që vërehen sot në shoqërinë perendimore.

Trokitja në dru: Kur dikush është mirënjohës për diçka dhe shpreson se fati i tij s’do ndryshojë  thotë: “Trokit në dru” dhe shikon rrotull për dru që të trokasë në të. Origjina e këtij besimi vjen nga periudha kur njerëzit në Evropë besonin se zotat jetonin brenda pemëve. Për t’i  kërkuar zotit-pemë një favor ata duhet të preknin pemën dhe n.q.s. dëshira e tyre realizohej ata duhej të preknin pemën përsëri për të falenderuar zotin-pemë.

Derdhja e kripës: N.q.s. kripa derdhet, shumë njerëz besojnë se fatkeqësia shumë shpejt do t’i ndjekë ata, kështu që kripën e derdhur e hedhin mbi shpatullën e majtë për të neutralizuar fatkeqësinë. Origjina e kësaj gjëje (shenjë) është në besimin e të vjetërve se kripa ka fuqi magjike për shkak të aftësisë së saj për t’i mbajtur gjërat e freskëta. Kështu që derdhja e kripës u bë paralajmërim i të keqes dhe n.q.s. mendohej se shpirtrat e këqinj jetonin në anën e majtë të dikujt, hedhja e kripës së derdhur mbi shpatullën e majtë supozohej se do të kënaqte shpirtrat e këqinj. 

Thyerja e pasqyrës: Shumë njerëz besojnë se thyerja e pasqyrës aksidentalisht është shenjë e 7 vjetëve fatkeqësi. Njerëzit e lashtë mendonin se pasqyrimet e tyre në ujë ishin shpirtërat e tyre. Kështu që n.q.s. pasqyrimi prishej (p.sh. n.q.s. dikush hidhte një guralec në ujë) dhe shpirtrat e tyre bëheshin copë-copë. Kur u bë pasqyra ky besim u transferua te to.

Macet e zeza: Kalimi i një maceje të zezë përmes  rrugës së dikujt për shumë njerëz është shenjë e fatit të keq. Ky besim e ka origjinën në mesjetë kur njerëzit besonin se macet e zeza ishin manaret e shtrigave. Mendohej se shtrigat bënin magji nga përzierja e trurit të maceve të zeza me pjesë thithlopash, gjarpërinjsh dhe insektesh. N.q.s. macja e zezë e ndonjë magjistareje jetonte 7 vjetë, pa përfunduar në përzierje, mendohej se macja ishte shndërruar në shtrigë (magjistare).

Numri 13: Në Amerikë numri 13 konsiderohet i pafat kështu në shumë ndërtesa kati i 13 quhet i 14. 13 e premte konsiderohet veçanërishtë e pafat dhe shumë njerëz evitojnë udhëtimet ose takimet speciale në këtë ditë dhe n.q.s. ndonjë gjë e keqe i bie (ndodh) atyre në këtë ditë ata menjëherë ia atribuojnë këtë kësaj dite. Ky fenomen nuk është i kufizuar vetëm te njerëzit e zakonshëm ashtu siç mund të imagjinojë ndokush. P.sh. komandanti i fluturimit i Apollo-s në 1970, që gati u shkatërua, shpjegoi kur u kthye se ai duhet t’a kishte ditur se diçka do të ndodhte. Kur u pyet pse, ai u përgjigj se fluturimi u bë në ditën e premte datë 13, plasja (ndezja e motorëve) u bë në orën 13 dhe numri i fluturimit ishte Apollo 13. 

Origjina e këtij besimi vjen nga mbrëmja e darkës së fundit të Jezusit ashtu siç tregohet në Bibël. 

 Në darkën e fundit ishin 13 njerëz. Njëri prej të 13-tëve ishte Juda, njeriu që tradhëtoi Jezusin. 13 e premte mendohet se është e pafat për të paktën dy arsye. 

 1-E premtja është dita në të cilën supozohet se u kryqëzua Jezusi.

 2-Sipas besimit mesjetar e premtja është dita kur magjistaret (rët) bëjnë mbledhjet e tyre.

Në këto besime aftësia e Allahut për të shkaktuar mbarësinë ose fatkeqësinë ndahet me krijesat e Tij. Gjithashtu frika për fatkeqësitë dhe shpresa për mbarësi që duhet t’i drejtohen vetëm  Allahut, i drejtohet objekteve të tjera veç Tij. Njohja e të ardhmes dhe të padukshmes është cilësi që i  takon vetëm Allahut, pra vetëm Ai është  njohësi i gajbit (të padukshmes), bile Allahu i ka treguar resulit s.a.u.s. në Kur’an se n.q.s. ai (resuli s.a.u.s.) do t’a njihte të fshehtën ai do kishte mënjanuar të gjitha fatkeqësitë. (7:188)

Prandaj besimi në shenja klasifikohet si veprim shirku në të gjitha kategoritë kryesore të teuhidit. Ky klasifikim vërtetohet nga hadithi i trasmetuar nga Ibn Mesudi në të cilin resuli s.a.u.s. tha: “Tijarah është shirk! Tijarah është shirk! Tijarah është shirk!”[46] Abdullah ibn Amr ibn Asi gjithashtu trasmeton se resuli s.a.u.s. ka thënë: “Kushdo që ndalohet nga bërja e diçkaje për shkak të Tijaras ka kryer shirk.” Shokët e pyetën, “Me çfarë shlyhet kjo?” Ai u përgjigj: “Thuaj: 

" Çááåã áÇ ÎíÑ ÅáÇ ÎíÑß æ áÇ ØíÑ ÅáÇ ØíÑß æ áÇ Åáå ÛíÑß."

“Allahumme laa hajre il-la hajruke ue la tajre il-la tajruke ue la ilahe gajruke.”

“O Allah, s’ka të mirë veç të mirës Tënde e as ogur veç ogurit tënd e s’ka Hyj tjetër veç Teje.” [47]

{Përkthimi i duave është i përshtatur, prandaj i lutemi lexuesit që duatë t’i mësojë në arabisht sh.p.(sh.p.-do të thotë shënim i përkthyesit)}

Nga hadithet e mësipërme duket qartë se Tijaraja nuk është e kufizuar vetëm te zogjtë por ajo përfshin të gjitha format e besimit në shenja. Këto besime variojnë në forma të ndryshme, vende të ndryshme dhe kohë të ndryshme megjithatë ato kanë një emërues të përbashkët, shirkun. Prandaj muslimanët duhet të jenë shumë të kujdesshëm të evitojnë këto besime dhe n.q.s. ata në mënyrë të pavetëdijshme veprojnë sipas këtyre besimeve ata duhet të thonë duanë e mësipërme. Kjo pjesë mund të duket e parëndësishme dhe gjithë ky trajtim për të mund të duket i kotë, megjithatë Islami e thekson këtë pjesë sepse kjo paraqet farën nga e cila mund të rritet shirku i madh. Adhurimi i idhujve, njerëzve, yjeve etj. nuk erdhi menjëherë. Praktika të tilla u zhvilluan për një periudhë të gjatë kohore. Besimi i njeriut në njësimin e Allahut gradualisht u gërrye (shkatërrua) ndërsa fara e shirkut të madh hodhi rrënjë dhe u rrit. Kështu që Islami, me anë të udhëzimit të tij në të gjitha aspektet e jetës, përpiqet të ç’rrënjosë farat e këqia para se ato të hedhin rrënjë dhe të shkatërrojnë themelin e besimit të një muslimani. 

 

                  5- Tregimi i fatit

 

Siç u përmend në kapitullin e mësipërm ka njerëz që deklarojnë se kanë dije nga bota e padukshme ose për të ardhmen. Këta njihen me emra të ndryshëm si p.sh.: falltor, astrolog, magjistar, palmit (ata që lexojnë fatin e dikujt nga shenjat mbi palmë) etj. Falltorët ose njerëzit që pretendojnë se lidhen me shpirtrat e vdekur përdorin metoda të ndryshme nga të cilat ata thonë se marrin (nxjerrin) informacion p.sh.: leximi i gjetheve të çajit, vizatimi i vijave, shkruarja e numrave, leximi i palmës, horoskopi, vështrimi i topave prej kristali, falli me letra, shikimi i filxhanit, hedhja e shkopave etj. Në këtë kapitull do të trajtojmë forma të ndryshme fallesh duke përjashtuar magjinë e cila do të trajtohet në kapitullin pasues.

Praktikantët e metodave të fshehta të cilët thonë se zbulojnë të padukshmen dhe parathonë të ardhmen, mund të ndahen në dy kategori kryesore:

 1- Ata që nuk kanë ndonjë dije ose sekret por që u thonë klientëve të tyre incidente të përgjithshme që ndodhin te shumica e njerëzve. Këta shpesh bëjnë një numër ritualesh pa kuptim dhe pastaj thonë hamendje të përgjithshme (të menduara më parë). Disa prej hamendjeve të tyre, për shkak se janë të përgjithshme, dalin të vërteta. Shumica e njerëzve priren për të kujtuar ato pak thënie që dalin të vërteta dhe shpejt harrojnë shumicën që nuk del e vërtetë. Kjo tendencë është rezultat i faktit se pas ca kohe të gjitha thëniet bëhen mendime gjysëm të harruara në subkoshiencë derisa diçka ndodh dhe i rikujton ato. P.sh. është bërë gjë e zakonshme në Amerikën e Veriut që të publikohen në çdo fillim viti thënie të ndryshme të falltorëve të famshëm. Kur u bë një shqyrtim i thënieve të ndryshme për vitin 1980 u zbulua se vetëm 24% e thënieve ishin të sakta.

 2- Grupi i dytë janë ata që kanë kontakte me xhin. Ky grup është më i rëndësishëm sepse ai zakonisht përmban gjynafin e rëndë të shirkut dhe ata që përzihen me të priren të jenë shumë të saktë në informacionin e tyre dhe kështu paraqesin një fitne (sprovë) të vërtetë si për muslimanët ashtu dhe për jo muslimanët. 

 

                       Bota e xhinëve

 

Disa njerëz janë përpjekur të mohojnë realitetin e xhinëve të cilëve Kur’ani i ka kushtuar një sure të tërë, suren El-Xhin (n.72). Duke u mbështetur në aspektin gjuhësor të fjalës xhin e cila vjen nga folja xhanne (ÌóÇäøó), jexhunnu: “të mbulosh, fsheh”, ata thonë se fjala xhin i referohet (i drejtohet) “të huajve të zgjuar”. Të tjerë bile thonë se një xhin është një njeri që s’ka mendje të vërtetë në kokën e tij, por ai ka natyrë zjarri.

E vërteta është se xhinët paraqesin një tjetër krijesë të Allahut e cila bashkekziston me njeriun në tokë. Allahu i krijoi xhinët para se Ai të krijonte njerëzimin dhe i krijoi këto dy krijesa (xhinët dhe njerëzit) nga elemente jo të njëjta. Allahu thotë: 

 

] æ áÞÏ ÎáÞäÇ ÇáÅäÓÇä ãä ÕáÕÇáò ãä ÍãÅ ãÓäæä[ 

] æ ÇáÌÇä ÎáÞäÇå ãä ÞÈá ãä äÇÑ ÇáÓãæã [ 

 

“Ne e krijuam njeriun nga balta e argjilit, të zi e të prishur (me erë të keqe)”.

“E xhinët i krijuam më parë nga zjarri, nga flaka e fortë.” (15:26-27)

 

Ata u quajtën xhin sepse ata nuk mund të shikohen nga syri i njeriut. Iblisi (shejtani) është prej xhinëve megjithëse ai ishte mes melekëve kur ata u urdhëruan nga Allahu t’i bëjnë sexhde Ademit. Allahu na tregon në Kur’an çfarë tha shejtani kur u pyet pse nuk i bëri sexhde Ademit:

 

] ÞÇá ÃäÇ ÎíÑ ãäå ÎáÞÊäì ãä  äÇÑ æ ÎáÞÊå ãä Øíä [ 

 

“Ai (Iblisi) tha: “Unë jam më i mirë se ai, mua më ke krijuar nga zjarri, e atë e krijove nga balta!” (38:76)

 

Aishja trasmeton se resuli s.a.u.s. tha: “Melekët u krijuan nga drita dhe xhinët nga zjarri pa  tym.”[48]  Allahu   thotë në Kur’an:

 

“(Përkujto) kur u thamë melekëve: “Përuljuni Ademit, e ata iu përulën, përveç Iblisit. Ai ishte nga xhinët …””(18:50)

 

Prandaj është e gabuar t’a konsiderojmë atë (Iblisin) melek. Xhinët mund t’i ndajmë në tre kategori të gjera sipas mënyrës së ekzistencës së tyre. Resuli s.a.u.s. ka thënë: “Ka tre lloje xhinësh: Një lloj fluturon në ajër gjithë kohën, një tjetër lloj ekziston si gjarpërinj dhe qen dhe lloji i kufizuar në tokë i cili banon në një vend ose endet rreth tij.” [49] 

Xhinët mund të ndahen gjithashtu në dy kategori sipas besimit të tyre: Musliman dhe kafira (jobesimtar). Allahu na tregon për xhinët besimtarë në suren El-Xhin:

 

] Þá ÃæÍì Åáì Ãäå ÇÓÊãÚ äÝÑ ãä ÇáÌä ÝÞÇáæÇ ÅäÇ ÓãÚäÇ ÞÑÁÇäÇ ÚÌÈÇ [ ] íåÏì Åáì ÇáÑÔÏ ÝÆÇ ãäÇ Èå æ áä äÔÑß ÈÑÈäÇ ÃÍÏÇ [ ] æ Ãäå ÊÚáì ÌÏ ÑÈäÇ ãÇ ÇÊÎÐ ÕÇÍÈÉ æ áÇ æáÏÇ [ ] æ Ãäå ßÇä íÞæá ÓÝíåäÇ Úáì Çááå ÔØØÇ [ 

 

“Thuaj: “Mua më është shpallur se një grup i vogël nga xhinët i vuri veshin dhe dëgjoi (Kur’anin) dhe (kur u kthyen te të vetët) thanë: “Ne kemi dëgjuar një Kur’an që mahnit që udhëzon në të vërtetën, andaj ne i besuam atij dhe Zotit tonë, kurrsesi nuk do t’ia shoqërojmë më askënd. Dhe se lartësia e madhëruar e Zotit tonë, nuk është që ka as grua, as fëmijë. S’ka dyshim se ai mendjelehti jonë fliste të pa vërteta ndaj Allahut.”” (72:1-4)

 

“Është e vërtetë se prej nesh ka besimtarë (muslimanë) dhe prej nesh ka që janë jashtë rrugës (jobesimtarë), e kush e pranoi Islamin, të tillët mësynë rrugën e shpëtimit. Ndërsa ata që lëshuan rrugën, ata u bënë lëndë e xhehennemit.” (72:14-5)

 

Xhinët jobesimtarë quhen në arabisht me emra të ndryshëm p.sh. Ifrit, shejtan, ka’riin etj. Ata përpiqen t’a ç’orietojnë njeriun në forma dhe mënyra të ndryshme. Cilido prej njerëzve që i dëgjon ata dhe bën një punë për ta, quhet shejtan. Allahu thotë:

 

] æ ßÐáß ÌÚáäÇ áßá äÈì ÚÏæÇ ÔíÇØíä ÇáÅäÓ æ ÇáÌä  …[ 

 

“Dhe kështu çdo pejgamberi i bëmë armik shejtanët prej njerëzve dhe xhinëve …” (6:112)

 

Çdo njeri ka një xhin që e shoqëron atë dhe ky xhin quhet Karin (shok, bashkudhëtar) dhe është pjesë e testimit të njeriut në këtë jetë. Xhini inkurajon dëshirat më të ulta të njeriut dhe përpiqet në mënyrë të vazhdueshme për ta mënjanuar atë nga rruga e drejtë. Resuli s.a.u.s. duke komentuar këtë gjë ka thënë: “Secilit prej jush i është shoqëruar një shok prej xhinëve.” Sahabët pyetën: “Edhe ty o i dërguari i Allahut?” Dhe resuli s.a.u.s. u përgjigj: “Edhe mua, veçse Allahu më ka ndihmuar mua kundër tij dhe ai është nënshtruar. Tani ai vetëm më nxit të bëj të mira.” [50]  Profetit Sulejman iu dha mrekullia e kontrollit mbi xhinët si shenjë e profecisë së tij. Allahu thotë në Kur’an:

 

] æ ÍÔÑ áÓáíãÇä ÌäæÏå ãä ÇáÌä æ ÇáÅäÓ æ ÇáØíÑ Ýåã íæÒÚæä [ 

 

“E Sulejmanit i ishte tubuar ushtria e vet që përbëhej nga xhinët, nga njerëzit dhe nga shpendët dhe ata mbanin vendin.” (27:17)

 

Por kjo fuqi nuk i është dhënë askuj tjetër. Askush tjetër nuk lejohet të kontrollojë xhinët dhe askush nuk mundet. Resuli s.a.u.s. ka thënë: “Një Ifrit (xhin i fuqishëm dhe i keq) prej xhinëve pështyu mbi mua natën e kaluar duke u përpjekur të më prishte namazin. Allahu më lejoi mua t’a nënshtroj atë dhe kur unë doja t’a lidhja atë në njërën prej kollonave të xhamisë që të gjithë ju të mund t’a shihnit atë në mëngjes m’u kujtua duaja e vëllait tim Sulejmanit: “… O


---------------------------------

[1] Willam Hasley, Colliers Encyclopedia (u.s.a. Crowell-Collier Education Foundation. 1970. V.16 f.110)

[2] Trasmetuar nga Ahmedi, Tabaraani dhe Bejhaki në Zuhd: shiko Tejsir el-Aziz el-Hamiid f.118

[3] Mbledhur nga Ibn Huzejmeh.

[4] Transmetuar nga Ibn Ebi Hatim dhe cituar në Tejsirin el-Aziz el-Hamid f.587

[5] Mbledhur nga Ahmedi dhe Tabaraani

[6] Ky besim është adoptuar nga disa sekte ismailite shiite si sekti Druzë i Libanit dhe Nusejrinjtë (Alevinjtë) e Sirisë. (shiko Enciklopedia e shkurtër për Islamin f.94-5 , 454-4). Një formë e këtij besimi gjendet edhe tek Bektashnjtë.sh.red.

[7] Karma në kuptimin e parë do të thotë veprim, punë ose vepër. Në kuptimin e dytë tregon “efektin” e një veprimi ose shumën e “efekteve” të veprimeve të shkuara. Kështu që, thuhet në Chandogya Upanishad (Veda) se atyre të cilëve veprimet e shkuara kanë qenë të mira pas vdekjes rilinden prej një gruaje Brahma, kurse ata veprimet e të cilëve kanë qenë të këqia do rilinden prej një gruaje të një niveli të ulët. (Fjalori i feve f.180).

[8] Nga ana gjuhësore do të thotë ndarje, perde. Allahu thotë: “Dhe kur ndonjërit prej tyre i vjen vdekja, ai thotë: “O Zoti im, më kthe, që të bëj vepra të mira e të kompesoj atë që lëshova.” Kurrsesi, (kthim nuk ka) e kjo është vetëm fjalë që e thotë ai, e ata kanë para tyre një perde (distancë periodike, “Barzaku”) deri në ditën kur ringjallen.” (23:99-100).

[9] Sahih, i treguar nga Ibn Abasi dhe mbledhur nga Ahmedi, shiko Silsilah el-Ahaadiith es-Sahiihah, (Kuvajt: ed-Daar es-Selefiijeh and Amman: el-Mektebu el-Islamijeh, 2nd ed., 1983) v.4 f.158 n.1623.

[10] Nga një tregim i vërtetë i Ebu Hurejres mbledhur nga Tirmidhi (Sahih, shiko shënimin 221 f.24 të Akides Tahauije, 8th ed, 1984, redaktuar nga Albani)

[11] Nga një tregim i vërtetë i Umar ibn Hattab mbledhur nga Ebu Dauud (Sunan Ebu Dauud eng-trans v.3 f.1318 n.4686) dhe Tirmidhiu e Ahmedi (shiko shënimin 220 f.240 në Akiden Tahauije e redaktuar nga Albani  botimi 8-të 1984)

[12] Akide Tahauije ( 8-të 1984) f.245.

[13] Mbledhur nga Muslimi (S.Muslim eng-trans v.4 f.1488 n.6853).

[14] Mbledhur nga Muslimi (shiko S.Muslim eng-trans v.4 f.1398 n.6423) dhe Buhari (S.Buhari v.8 f.389-390 n.597).

[15] Akide Tahauije 5th ed 1972 f.273.

[16] Treguar nga Ebi Seid Hudri dhe mblehur nga Buhari dhe Muslimi (S.Buhari v.9 f.314-5 n.422; S.Muslim eng-trans v.4 f.1403 n 6448).

[17] Treguar nga Ebu Hurejre dhe mbledhur nga Buhari dhe Muslimi (S.Buhari v.9 f.178 n.232 S.Muslim eng-trans v.4 f.1506 n.6944 & 6945). 

[18] Nusajrit e Siris dhe Druzët e Palestinës e Libanit. Si dhe Bektashinjt e vendit tonë. 

[19] Allahu thotë në Kur’an: 

                                                 ] æ ÞÇá ÑÈßã ÇÏÚæäì ÃÓÊÌÈ áßã … [ 

“Zoti juaj ka thënë: “Më thirrni Mua, Unë ju përgjigjem …” (40:60)

Resuli s.a.u.s. ka thënë: “N.q.s. lutesh, lutju vetëm Allahut dhe n.q.s. kërkon ndihmë, kërko vetëm prej Allahut.” (Transmetuar nga Ibn Abas dhe mbledhur nga Tirmidhi. 40 Hadithet eng-trans f.68)

[20] Nga ana letrare do të thotë sëmundje. Ka mundësi të ketë qenë Artriti.

[21] Mbedhur nga Ahmedi, Ibn Maxhah dhe Ibn Hibban.

[22] Mbledhur nga Ebu Dauudi (Sunnan Ebu Dauud eng-trans v.3 f1807 n.3865) dhe Bejhaki.

[23] Vendi i betejës së fundit të madhe midis resulit s.a.u.s. dhe fiseve pagane arabe e cila u zhvillua në vitin e 10-të hixhri.

[24] Nga ana gjuhësore do të thotë  “që i ka gjërat e varura në të”.

[25] Mbledhur nga Tirmidhi, Nesai dhe Ahmedi.

[26] Mbledhur nga Ahmedi dhe Hakim.

[27] Mbledhur nga Ibn Uaki.

[28] Mbledhur nga Ebu Dauudi (Sunnan Ebu Dauud eng-trans v.3 f.1089), Ahmedi, Ibn Maxhah dhe Ibn Hibban. Duaja është transmetuar gjithashtu nga Aishja dhe Enesi mbledhur nga Buhari (v.7 f.427-8 n.5) dhe Muslimi (S.Muslim eng-trsns v.5 f.1195 n.5434).

[29] Treguar nga Ebu Hurejra dhe mbledhur nga  Buhari (shiko S.Buhari v.6 f.491 n.530).

[30] Mbledhur nga Ahmedi dhe Hakimi.

[31] Trasmetuar nga Ibn Mesud dhe mbledhur nga Ahmedi, Tirmidhiu dhe Hakimi.

[32] Që në shqip do të thotë Ogur , një shenj e caktuar e cila tregon mbarësi ose fatkeqsi.shën.red.

[33] Mbledhur nga Tirmidhiu.

[34] S.Muslim eng-trans v.4 f.1209 n.5532.

[35] Cituar në Tejsirin el-Aziz el-Hamid f.428.

[36] Ibid.

[37] S.Buhari v.7 f.447-8 n.666.

[38] Mbledhur nga Ahmedi, Hakimi dhe Ibn Huzejmeh.

[39] S.Buhari f.435 n.49.  S.Muslim eng-trans v.3 f.1099 n.3911.

[40] Trasmetohet nga Emir ibn Shuajb dhe mledhur nga Ebu Dauudi (Sunnan Ebu Dauud eng-trans v.2 f.579 n. 2155) dhe Ibn Maxha.

[41] Trasmetuar nga Hauhah bint Hakim dhe mbledhur nga Muslimi (S.Muslimi eng-trans v.4 f.1421 n.6521).

[42] Mbledhur nga Ebu Dauud (Sunnan Ebu Dauud eng-trans v.3 f.1099-1100 n.3913) dhe Maliku (Muhamed Rahimudin Muuatta Imam Malik eng-trans f.413 n.1758). 

[43] Në një tregim tjetër transmetohet nga Ebu Hurejra dhe mbledhur nga Buhari dhe Muslimi në të cilën resuli s.a.u.s. mohoi ekzistencën e infektimit, një beduin pyeti: “O i dërguari i Allahut, po për rastin e një tufe devesh të shëndetshme në shkretëtirë në të cilën sillet një deve e sëmurë dhe ato të gjitha sëmuren për shkak të saj?” Resuli s.a.u.s. u përgjigj: “Kush e infektoi devenë e parë?” (S.Buhari v.7 f.411-2 n.612) dhe S.Muslim eng-trans v.3 f.1097 n.3907). Resuli s.a.u.s. këtu mohon infektimin e bazuar në besimet para Islamit në të cilat shkaktimi i (infeksionit) saj i atribuohej shpirtrave dhe zotave veç Allahut.

[44] Mbledhur nga Buhari (S.Buhari v.7 f.436 n.651) dhe S.Muslim (S.Muslim eng-trans v.4 f.1098 n.5519). Sunnan Ebu Dauud eng-trans v.3 f.1098 n.3906.

[45] Tejsir Aziz Hamid f.434-435.

[46] Mledhur nga Ebu Dauudi (Sunnan Ebu Dauud eng-trans v.3 f.1096-7 n.3901), Tirmidhi dhe Ibn Maxha.

[47] Mbledhur nga Ahmedi dhe Taberani.

[48] Mbledhur nga Muslimi (S.Muslim eng-trans v.4 f.1450 n.7134). 

[49] Mbledhur nga Tabariu dhe Hakimi.

[50] Mbledhur nga Muslimi (S.Muslim eng-trans v.4 f.1472 n. 6757).



---------------------------------
Do You Yahoo!?
Send instant messages & get email alerts with Yahoo! Messenger.
-------------- next part --------------
HTML attachment scrubbed and removed