[Alb-Islam] Kontribut (liber nga Bujar Shehu, Shkoder, 1999)

[Olsi]

Kontribut



(Përmbledhje publicistike)

 

--"E kush është në rrugë më të mirë se ai që thërret në rrugë të Allahut, që bën vepra të mira dhe që thotë ‘Unë jam prej myslimanëve?’"

KUR’AN - FUSSILET, 33



"Kush nga ju shikon një të keqe, le ta ndryshojë këtë me dorën e tij, e nëse nuk mundet ta bëjë këtë, atëherë le ta bëjë me gjuhën e tij, e nëse përsëri nuk mundet, atëherë le ta bëjë me zemrën e tij, por ky është besimi më i dobët."

Muhamet a.s.



 

Babait të gjyshit tim, Mulla Muharrem Shkodra, gjyshërve të mi, Sheh Ahmet Shkodra dhe Sheh Veliut, babait tim të paharruar, Sheh Muhametit.

Puna dhe përkushtimi i tyre në rrugën e Islamit, qoftë e pranuar dhe Zoti, inshalla, qoftë i kënaqur me punën e tyre.

Autori



Bujar Shehu



 

Përmbajtja:



• Parathënie nga zotëri Abdi Baleta

• Feja Islame në jetën e shqiptarëve

• Gjendja e Islamit në Shqipëri pas shëmbjes së komunizmit

• Shkodra, pronë e moralit islam dhe atij katolik

• Bastardët

• Ju nuk duhej ta botonit

• Kutisë postare 103

• Leksion i shkurtër për një aktor të dështuar

• Replikë e detyruar me z. Arben Imami

• Rinia është shpresë e së ardhmes

• Islamin e sulmojnë vetëm armiqtë e Shqipërisë

• Libri që ka munguar në bibliotekat tona

• Rreth flamurit të përbashkuar

• Shqipëria nuk ka qenë kurrë "tmerr pa fund"

• Në kujtim të brezave

• Sida, ndëshkim hyjnor i degradimit moral

• Provokimet antiislame gjithmonë do të dështojnë

• Nuk mund të bëhet polemikë fisnike me njerëzit pa fisnikëri

• Terrorizmi islamik një iluzion në kokat e terroristëve origjinalë

• Vetëm me besimin te Allahu, me pushkën për penë, me gjakun për bojë, kombi shqiptar mund të firmosë lirinë

• Iftari, konkluzion i agjërimit

• Fjala e hapjes në prezantimin e librit "Në rrugën e ngushëllimit e të shpresës"

• Koha dhe njeriu

• Kosova e kryqëzuar

• Pas leximit të librit

• After the reading



 

 

Parathënie nga zotëri Abdi Baleta 



Shkrimet e zotëri Bujar Shehu, bashkëpunëtorit të zellshëm të gazetës "Rimëkëmbja" , në shumë raste kam pasur kënaqësinë t’i shijoj para se të bëhen pronë e lexuesve. Por tani që disa nga këto shkrime i rishijoj të ngjitura në një zinxhir si perla të vogla, ato më lanë edhe më shumë mbresa të reja që po përpiqem t’i rreshtoj në këtë parathënie, për t’i qëndruar besnik zakonit se dikush duhet t’ua prezantojë lexuesit librin që botohet.

Të botuara kështu së bashku këto shkrime krijojnë një harmoni të re më të gjërë të aspekteve të ngjashme të problemeve që trajtohen në to. Tema qëndrore e shkrimeve të Bujar Shehut është lidhja e besimit dhe e fesë me politikën, ndërthurja e atdhetares me shpirtëroren. Bujari nuk është i pari që me përkushtim përpiqet të zbulojë lidhjet e logjikshme dhe të natyrshme në këto raporte. Por ai dallohet për mënyrën e vet origjinale në këtë fushë, pa i bërë lëshim fanatizmit fetar, por duke theksuar konceptimin e gjërave nga këndvështrimi i rreptë besimtar. Ai qëndron larg përdorimit të besimit për politikanizëm, sikurse ndodh me disa, por as nuk e fsheh se nuk ka fe pa politikë dhe se besimi është kusht i parë për t’i shërbyer atdheut, nacionalizmit. Kështu Bujari ka zgjedhur si rrugë të përfshirjes së tij në publicistikë ndriçimin e dobisë së madhe që i sjell kombit dhe atdheut, rritja e fuqisë së besimt në vlerat hyjnore dhe praktikat fetare.

Bujar Shehu nuk përpiqet të fshehë, të zbukurojë apo të fryjë ndjenjat apo mendimet e tij. Ai shpreh me të njëjtën çiltërsi edhe admirimin edhe zhgënjimin edhe protestën. Shkrimi i tij "Rreth flamurit të përbashkuar" është më shumë protestë se sa zhgënjim. ai e ka të qartë se çka ndodhur dhe pse ka ndodhur që nga ankimet e Tv "Rozafa, rezulton se shumë shqiptarë nuk dinë fjalët e Himnit të Flamurit. Prandaj proteston si mospajtim me ngathtësinë e ngjarjeve për t’u larguar nga kjo gjëndje. Kurse në letrën që i dërgon Qemal Morinës në Amerikë me titullin "Vetëm me besim te Allahu, me pushkën për penë dhe gjakun për bojë, kombi shqiptar mund të firmosë lirinë", protesta është larguar dhe ka dalë në plan të parë detyrim shpirtëror, moral, fetar e politik në një mënyrë gati urdhëruese për frymën shqiptare.

Mjaft janë dy shkrime të shkruara si këto për të dhënë mesazhe të plota e të qarta edhe për të zhvilluar qenien e brendshme të atij që shkruan dhe për të kërkuar nga lexuesit. Por këto mesazhe janë ngjeshur edhe në shkrime të tjera të kësaj përmbledhjeje. Idetë nga njëri shkrim tek tjetri kanë më shumë frymëmarrje e diapazon. Vend qëndror në këtë përmbledhje zë sigurisht shkrimi me titull "Feja Islame në jetën e shqiptarëve". Është një histori e shkurtër (aspak skematike) e përhapjes së Islamit në Shqipëri që përbën një ndihmesë me shumë vlera shoqërore e fetare në lëmin e edukimit moral-fetar dhe politiko-ardhetar të atyre që e lexojnë dhe e asimilojnë. 

Duke shpjeguar për lexuesit se si mbërriti, si u shtri, përse u rrënjos Islami në Shqipëri, përse ai arriti të bëhej besimi i pjesës dërrmuese të popullsisë së trojeve etnike shqiptare, Bujar Shehu jo vetëm që zbulon e mbron disa të vërteta të mjegulluara, por i kundërvihet edhe politikisht një pune të mbrapshtë që ka vite që bëhet në Shqipëri për të sulmuar Islamin si fe dhe si tipar i fizionomisë kombëtare të shqiptarëve. Në këtë shkrim problemet nuk janë trajtuar nga këndvështrimi i ngushtë teologjik ose predikues fetar. Ai vendos mendimet në sfondin e historisë së interesave shoqërore të problemeve kombëtare. Është trajtuar posaçërisht fatkeqësia që feja islame u godit rëndë gjatë diktaturës komuniste. Por njëkohësisht është pasqyruar forca e pamposhtur që tregoi Islami edhe në kushtet që u krijuan në Shqipëri.

Bujar Shehu u bën të qartë lexuesve të pamësuar mirë me shumë çështje, se "në Islam përkushtimi është individual, personal", por njëkohësisht ky lloj përkushtimi shndërrohet në funksion kolektiv sepse i shërben një jete politiko - shoqërore në suaza kombëtare dhe ndërkombëtare, për aq sa është e domosdoshme të mbahet parasysh karakteri universal i Islamit. Bujar Shehu i kërkon lexuesit që të mos neglizhojë e të mos sakrifikojë asnjërën nga këto role e vlera.

Idetë e tij ai i ka ndërtuar mbi atë përvojë dhe realitet që edhe e njeh më mirë, mbi përvojën e Shkodrës. Për shume arsye kjo është e përligjur. Vetëm kështu ai mund të gjente argumente krejt të veçanta, si poezitë e At Gjergj Fishtës, për të nxjerrë më në pah vlerat e Islamit. Pra nuk duhet marrë thjesht si rastësi që problemet e përhapjes dhe të gjallërimit të Islamit në Shqipëri, të ndërthurjes së shkëlqyer të fetares me kombëtaren, të harmonisë midis besimeve të ndryshme i trajton me vërtetësi e saktësi nje qytetar i Shkodrës duke u mbështetur ne terrenin e Shkodrës. 

Në këtë përmbledhje lexuesi gjen disa fjalime ose përshëndetje që ka bërë Bujar Shehu në raste ngjarjesh të veçanta, kryesisht me karakter fetaro-kulturor, si promovime librash mbi edukimin qytetar e fetar, përkujtime veprimtarish e datash nga jeta e njerëzve të shquar në fushën e forcimit të besimit islam në Shkodër etj. Edhe këto shkrime e zbukurojnë mjaft tablon e përgjithshme që jep libri. 

Fjala e hapjes në ceremoninë e paraqitjes së librit "Në rrugën e ngushëllimit e të shpresës" zë një vend krejt të veçantë, sepse pasqyron shkurt dhe thjesht një veprimtari të tërë të dobishme të zhvilluar në qytetitn e Shkodrës për edukim fetar dhe atdhetar. Me shkrimin "Libri që na ka munguar" autori e ndihmon lexuesin të mësojë për dobinë që sjell studimi i librit "Mrekullitë shkencore të Kur’anit". Autori sikur ka dashur të theksojë se ndjen lumturi që atë që e ka shijuar vetë t’ua rekomandojë edhe të tjerëve.

Bujar Shehu është shfaqur edhe si propagandist, sidomos për të nxitur të rinjtë të shkojnë në atë rrugë ku ecën ai vetë. Është gjëja më e pranueshme kur njerëzit i fton në rrugën tënde dhe nuk u rekomandon rrugë që për vete nuk të pëlqejnë. Kur shkruan "Rinia është shpresa e të ardhmes", dhe këtë shpresë dëshiron ta shohë të ndriçuar me dritën e Islamit, Bujar Shehu del më së miri në atë pozicion të pandryshuar që e njohin si lexuesit e të tjerët që janë në kontakt me të. Është pozicioni i një njeriu shumë këmbëngulës për të ftuar njerëzit në rrugën e Islamit. Edhe kur merr penën për të shkruar ndonjë njoftim për veprimtari të zhvilluara, ai me shkathtësi bën edhe ndonjë punë tjetër. Në shkrimin "SIDA ndëshkim hyjnor i degradimit moral" ai ka gjetur një rast të bëjë edhe qortime të shfaqjeve njerëzore që prishin ekuilibrat morale.

Por dinamizmin intelektual më të spikatur dhe "shpirtin sulmues" qytetar, Bujar Shehu i shfaq në shkrimin polemizues dhe në replikat që bën. Fushbetejat e tij janë: politika dhe feja, por gjithmonë në shërbim të nacionalizmit, atdheut. Në këtë përmbledhje lexuesi do të gjejë disa shkrime të kësaj natyre që e bëjnë librin edhe më tërheqës. 

Në fjalën e rastit të paraqitjes së librit "Rreth përhapjes së Islamit ndër shqiptarët", Bujar Shehu nuk ka ngurruar të përdorë shpatën e replikës e polemikës për të përballuar sfidat e lëshuara nga autori i librit "Papa Vojtila në Shqipëri" David Xhuxha, i cili "me qëllim të përcaktuar mirë, me qitje të largët, tenton një krahmarrje për të realizuar më vonë një sulm frontal kundër Islamit". Pastaj radha i vjen "një farë Nikolle" i cili nga Parisi akuzon shqiptarët muslimanë se "kanë kryer një akt të turpshëm që përqafuan Islamin" dhe u jep një lloj ultimatumi pasardhësve të tyre të sotëm "të korigjohen që të mos akuzohen për tradhëti kombëtare". Se cili qenka ky njeri që nga Parisi kryen "vepra" të tilla, Bujar Shehu ua ka shpjeguar lexuesve që në shkrimin "Ju nuk duhej ta botonit" (botuar në "E Djathta Kombëtare") ku protestohej ndaj gazetës "E Djathta" që vuri në faqet e saj pllakatin e nxirë të dërguar nga franko-shqiptari Nikollë Gjokë Dakaj. Ky shkrim i Bujar Shehut tani ka më tepër vlera se paralajmëron lexuesin se ç’fshihej në atë gazetën "E Djathta" që i hapte rrugë "diversionit politiko-fetar" Dakaj. Vetëm një vit pas këtij shkrimi ata që qortonte Bujar Shehu ishin nëpër tribunat me prijësit e "tregishtave serbe" dhe në veprimtaritë e komiteteve të rebelimit në Jug. 

Bujar Shehu në këto dy shkrime polemizuese ka ditur të përdor mirë edhe mburojën për të neutralizuar shigjetat e helmuara edhe topuzin për të sjellë disi në vete të çakërdisurit që lëshojnë kësi shigjetash, që nga vend strehimet që kanë siguruar në kampin e fundamentalizmit të krishterë ose të antikombëtarizmit. Kam përshtypjen se shkrime si këto kanë bërë punë më të madhe se sa mendojmë, e do të bëjnë përsëri. Tashmë ka njëfarë tulatjeje të atyre që nisën para disa vitesh ofensivën e madhe për kthimin e muslimanëve shqiptarë në fenë e të parëve, krishtërimin, në latinizmin e kohës së Skënderbeut, të cilin ata ia rekomandojnë Kombit Shqiptar vetëm si "Atlet të Krishtërimit".

Natyrisht ende nuk mund të themi se janë realizuar ato që rekomandon Bujar Shehu në këto shkrime për t’ua ftilluar mendjen atyre që janë ndikuar nga parulla djallëzore si: "Shqipëria depo e municionit islamik", "Shqipëria çerdhe e terrorizmit islamik", "Shqipëria vendi që po e mbulon pluhuri islamik nga vendet arabe"etj.

Bujar Shehu nuk ka nguruar të jetë njëri ndër ata shkrues jo të shumtë nëpër gazeta që i kanë trajtuar këto çështje. Titulli i një shkrimi të tij është shumë goditës në shenjë: "Terrorizmi islamik një tullumbace e shpërthiqur në duart e qeverisë së Jugut". Bukur shumë autori i thotë lexuesit se "Kabineti Jugor i Shqipërisë i kryesuar nga Nano, këtë tullumbace të antishqiptarizmit e ka psonisur në Athinë dhe e ka fryrë në Beograd". Plot e plot ngjarje duke përfshirë edhe disa deklarata të ministrit të jashtëm të Serbisë e kanë vërtetuar se pikërisht kështu është. Edhe më me rëndësi është ajo kur autori i drejtohet lexuesit me këto fjalë: "fundamentalizmi dhe terrorizmi i kanë rrënjët të thella, nga mesjeta e qelive të errëta të murgërisë ortodokse që janë edhe materniteti ku lindi komunizmi. Islami si një fe me shumicë të theksuar midis besimtarëvë shqiptarë, ka patur dhe ka një detyrë parësore në drejtim të harmonisë fetare. Nga pozita e më të madhit, atij i takon të shpërndajë tolerancë në mes të besimtarëve, por asnjëherë në kurriz të drejtësisë. Këtë detyrë Islami në Shqipëri e ka realizuar dhe po e realizon në mënyrë shëmbullore, shpesh duke dëmtuar edhe veten e tij. Atëhere, ku është fundamentalizmi islamik në Shqipëri"?(!)

Bujar Shehu mesazhet e tij disave ua ka nisur edhe me adresë konkrete. Kështu ka vepruar ndaj Vasil Melos apo Maks Velos në shkrimet: "Provokimet antishqiptare gjithmonë do të dështojnë". Bujari e shpartallon provokimin e ndyrë të grekomanit Vasil Melo, kryetar i PBDNJ-së se në Shqipëri 50% e popullsisë qenkan të besimit të krishterë. Fatkeqësisht këtë të pavërtetë para Vasil Melos e kanë thënë në shtyp edhe intelektualë shqiptarë, madje edhe Ismail Kadare.

Bujar Shehu nuk është stepur para emrit të Ismail Kadaresë dhe për hir të të vërtetës, atdheut, kombit, ndërgjegjes qytetare, i ka dhënë edhe këtij atë që i takon. Autori e shpreh qartë mendimin e tij se "në rastin kur koha në periudha kritike për kombin tonë pjell qenie të tilla si Ismail Kadare apo Zef Bushati për të fyer e denigruar Islamin, ajo nuk harron të lind edhe burra të tjerë, shqiptarë të ndershëm, të cilët duke patur respekt edhe për krishrërimin, dinë të mbrojnë me kompetencë e drejtësi Islamin, duke e konsideruar atë si një nga dhuratat e Zotit të Plotfuqishëm në funksion të përsosurisë universale të njeriut". Është dëshpëruese dhe trishtuese që shqiptari të detyrohet të shkruajë në këtë mënyrë për shqiptarin, por me antikombëtarët nuk bëhet kompromis e tolerancë.

Bujar Shehu nuk trembet se mos duket "intolerant" në rastet kur duhet reaguar ashpër si në shkrimin replikë me një intervistë të Arben Imamit ku shprehet: "Është më se e vërtetë se qentë rrugaçë lehin kot dhe më në fund, ngordhin kot, por nga ana tjetër nuk është aspak e vërtetë se këto veprime i bëjnë tek dera e xhamisë". I referohet përdorimit abuziv nga Arben Imami të një thënie anonime: "Qeni para se të ngordhë, shkon e pshurr në derë të xhamisë". Tre vite pas kësaj polemike, dimë që Arben Imami lehu si qaraman për dajakun e padrejtë që hëngri më 28 maj 1996, pak më vonë lehu sa mundi si gjeneral grek i rebelimit në Shqipëri, pastaj si tellall i Janullatosit dhe i avokatit grek, Likurezos, për të bërë kushtetutën greke te Shqipërisë. Tani Imami ka shpallur "ngordhjen e tij politike" duke u larguar nga posti i një ministri pa ministri për të vajtur për kurse kualifikimi në Sh.B.A. Para se të mbërrijë në këtë fund të mjeruar politik, pasi ka bredhur nëpër dyert e strehat e kishave greke, tashti po shkon të falet në kishat e lobit grek në Amerikë. Kishte plotësisht të drejtë Bujar Shehu ku i thoshte se po mëkatonte kur e lidhte "ngordhjen e qenëve në dyert e xhamisë".

Bujar Shehu di të përdorë mirë edhe sarkazmën kur lipset, siç dëshmon në "Kutia postare 103" ku vihet në lojë puna e keqe e anonimëve që nëpërmjet transmetimeve televizive fallsifikojnë historinë e Shqipërisë, duke arritur deri në absurditete se "rrënjtë e jetës për shqiptarët lidhen me ardhjen Palit apo të ndonjë emisari tjetër të krishterë" (!)

Shkrimi "Nuk mund të bëhet polemikë fisnike me njerëz pa fisnikëri", e ka plotësuar mozaikun e kritereve nga të cilat udhëhiqet autori kur hyn në dyluftimin e penës për parime e për çështje serioze.

Bujar Shehu në shkrimet e veta, nuk bie asnjëherë në dëshpërim dhe nuk dërgon mesazhe çmobilizuese. Këtë na e tregon më mirë shkrimi nme titull: "Shqipëria nuk ka qenë kurrë tmerr pa fund", në të cilën ai hedh poshtë pjesën e parë të epitafit "ikën nga një tmerr pa fund, shkuan në një fund të tmerrshëm", shkruar nga një epitafolog në një gazetë shqiptare me rastin e një vjetorit të tragjedisë së të mbyturve në Otranto.

Bujari ka bërë një gjë të mrekullueshme nga pikëpamja e fesë, politikës, ndërgjegjes kombëtare që nuk pranon se Shqipëria dhe shqiptarët kanë jetuar ndonjëherë në tmerr pa fund, madje as gjatë diktaturës komuniste, e cila për vete pësoi fundin e tmerrshëm. Interpretimi i Bujar Shehut për epitafin e sipërpërmendur është me shumë vlera edhe tani, sepse tregon se edhe gjëndja e tmerrshme ku e ka zhytur Shqipërinë revanshizmi komunist, nuk mund të jetë tmerr pa fund dhe nuk mbyllet vetëm me fund të tmerrshëm.

Grekomani Vasil Melo para pak kohës deklaron se Shqipëria është e tëra e zhytur ne kriminalitet, korrupsion, e paraqet Shqipërinë si ferrin vetë dhe pastaj de-klaron se askush tjetër nuk ka kush e qeveris veç atyre që janë në fuqi. Pra këta janë njerëzit që duan t’i thonë shqiptarëve: zgjidhni e merrni midis tmerrit pa fund ose fundit të tmerrshëm. Këtë ua thanë serbët kosovarëve për shumë vite, por dështuan pikërisht atëhere kur menduan se psikologjia "më mirë tmerr pa fund" i kishte bërë shqiptarët e Kosovës të mos i rezistonin as tmerrit më të fundit.

Kur i rilexon shkrimet e Bujarit të nxisin edhe më shumë për reflektim, sidomos kur i ke në dorë në formë libri të vargëzuar si ide, si tema, si qëndrime dhe si shprehje figurative. Kronologjia e ngjarjeve kalendari kohor i zhvillimeve, grafiku i ritmeve të ndryshimeve, katalogu i ideve, fjalorthi i figuracionit letrar dhe albumi i personazheve që krijon ky libër jo voluminoz, dëshmojnë për vlerat e punës së autorit. Është libër që pasqyron kohën të analizuar sipas rrjedhës së saj jo retrospektive.

Është libër dëshmi analitike.



Tiranë më 30.08.1999 

Abdi BALETA



 

Feja islame në jetën e shqiptarëve



Pa pretenduar se do t’i themi të gjitha, duhet patjetër të deklarojmë se kjo histori e shkurtër e përhapjes së Islamit në Shqipëri, mbetet në kufijtë e modestisë. Vlera e veçantë e këtij shkrimi, lidhet posaçërisht me iniciativën për të ndihmuar sado pak në njohjen e gjendjes aktuale të Islamit në vendin tonë, pa harruar këtu ecurinë historike deri në këto momente, ku tri të katërtat e popullsisë në Shqipëri, ndjehen veçanërisht të kënaqur në mjediset e besimit musliman. Është me mjaft interes të shënojmë këtu, që kjo shifër, po të kemi parasysh edhe trojet e tjera shqiptare, që sot padrejtësisht, po jetojnë nën pushtimin serb, maqedon, grek apo malazez, kjo shifër pra, do të shënonte me siguri mbi 90% të popullsisë në besimin e vërtetë musliman. Shqiptarët nëpër historinë e tyre tejet të dhimbshme, kanë luftuar gjithmonë për të gjetur vetveten në funksion të besimit fetar, apo edhe në shërbim të çështjes kombëtare. Shpeshherë të krishterët, për të na fyer sadopak, na thonë ne, muslimanëve: "Mos harroni se dikur, para sundimit turk, kini qenë edhe ju të krishterë si ne." Ata me këtë arsyetim, jo vetëm që fyejnë veten, por edhe fenë e tyre, e cila nuk mundi të kishte dimensionet e nevojshme shpirtërore, nga e cila të mos mund të divorcohej me kaq lehtësi një popull i tërë...

Mendoj se është një e drejtë njerëzore që kushdo të ketë mundësinë të përzgjedhë më të mirën e mundësive që na paraqitet. Prej këtej mund të dalim me konkluzionin: Përqafimi i asaj feje që gjithsesi kënaq dëshirat morale të një njeriu apo të një populli të tërë, pavarësisht nga koha e shpalljes së kësaj feje, provon bindshëm, qytetarinë individuale apo kolektive në atë çka u realizua. Pra populli shqiptar, në përpjekje për të krijuar një fizionomi kombëtare në besimin te Zoti, kur u ballafaqua edhe me Islamin, konstatoi me kënaqësi se pikërisht Islami ishte feja ku mund të mbështetej dinjiteti i tij. Dinjitet i cili karakterizohet nga trimëria, besnikëria, zgjuarësia si dhe dashuria për njëri – tjetrin, elemente të domosdoshme këto që konvergohen edhe me moralin e fesë muslimane...

Le të prezantohemi edhe më tej me ardhjen e Islamit në Shqipëri. 

Kontaktet e para të fesë Islame me gadishullin e Ballkanit i gjejmë më përpara se Perandoria Osmane të pushtojë këto treva. Rrugët me anën e të cilave kjo fe arriti edhe në trojet etnike shqiptare, janë disa syresh: nëpërmjet Andaluzisë Spanjolle. Siç dihet muslimanët sunduan në tetë shekuj të lavdishëm, ku Spanja u bë një nga kryeqendrat kulturore, politike dhe ekonomike të Evropës. 

Në qoftëse sot flitet për ndonjë kohë të rilindjes Evropiane, ishte pikërisht ajo kohë ku muslimanët qëndruan në Spanjë dhe nga ku Europa mori shkëlqim nga shkëlqimi i tyre, në shkencë, në kulturë etj., pa përmendur këtu edhe moralin, të cilin Europa me kohë e ka hedhur në koshin e plehrave të historisë së saj. Gjatë sundimit arab në Spanjë, nga viti 711 deri në vitin 1492 pas Krishtit, Islami shkëlqeu me të gjithë madhështinë e tij.

Rrugë tjetër me anën e të cilës Islami arriti në Shqipëri, është ajo nëpërmjet Siçilisë, kur Arabët u gjendën të pranishëm nga gjysma e dytë e shekullit të dhjetë, si dhe nga shekujt XII dhe XIV, gjatë luftrave të kryqëzatave etj. Kontaktet e para të Islamit me Shqipërinë, janë rrugët e rëndësishme nëpërmjet misionarëve fetarë të Islamit, si dhe të tregtarëve të ndryshëm që tregtonin nga Lindja në Perëndim. Por përhapja e organizuar e Islamit në trojet shqiptare, do të mund të realizohej normalisht, vetëm nën sundimin osman. Është rasti të konstatojmë këtu, se edhe fatkeqësitë (siç mund të quhet pushtimi osman) kanë mënyrat e tyre për të rregulluar gjërat... Pra nga fundi i shekullit të XIV, në dhjetëvjeçarin e fundit të sundimit të sulltan Muratit I, turqit osmanë kontaktohen ushtarakisht, politikisht, si dhe në të gjitha nivelet e tjera me shqiptarët. Islamizmi si një fe e re, që të mund të përhapej, duhej patjetër të kalonte nga Lindja për në Perëndim, pra kërkohej detyrimisht të shtrihej edhe në Ballkan ku vendasit kishin mbështetur kristianizmin lindor dhe atë perëndimor. Të ardhmen e saj në Ballkan, Perandoria Osmane e shikonte pikërisht në këtë pikë delikate, pra në ndryshmërinë e besimeve ndërmjet tyre dhe ballkanasve. Perandoria Osmane e pushtoi Ballkanin ushtarakisht, por duke i lënë një hapësirë tepër tolerante në ushtrimin e fesë së tyre, pa ndonjë pengesë të veçantë. Kontakti i turqve osmanë me shqiptarët, realizohet përfundimisht në vitin 1385, kur Karl Topia, sundues në jugun e Shqipërisë etnike, kërkon ndihmën e turqve në luftën kundër Balshës së dytë, sundimtar edhe ky, në veri të Shqipërisë. Në këtë mënyrë shumë sundimtarë shqiptarë njohën vasalitetin e sulltanit. Me ardhjen e turqve në Shqipëri u krijuan rrethanat e favorshme për njohjen si dhe për përhapjen e Islamit në mënyrë të organizuar. Kalimin në fenë Islame të shqiptarëve, përveç seriozitetit dhe vërtetësisë që mbart më vete kjo fe, e favorizoi në njëfarë mënyre, veçanërisht edhe shthurja masive e institucionit, e moralit të klerit në përgjithësi, duke zbehur kështu, besimin popullor te kisha dhe priftërinjtë e saj. Shpejtësia me të cilën shqiptarët përqafuan Islamin, shënonte gjithmonë rritje, duke u realizuar me ndërgjegje të plotë e mbi baza vullnetare. Statistikat zyrtare të kohës, na mësojnë se nga fundi i shekullit XVII, 90 % të popullsisë u konvertua në besimin Islam. Shqiptarët jo vetëm që gjetën më në fund prehjen shpirtërore në fenë islame, por nga ana tjetër, me anën e të qenurit islam, i bënë ballë me sukses rrezikut të asimilimit gjithëkombëtar nga fqinjët ortodoksë sllavogrek. Merret kollaj me mend se sa lehtë do ta kishin shovenët serbo-grekë realizimin e ëndrrave të tyre historike për aneksimin e Shqipërisë, në se shqiptarët nuk do të mbështeteshin moralisht e politikisht te besimi islam. Prej këtej mund të nxjerrim përfundimin e saktë, se në qoftëse sot është ruajtur për mrekullit identiteti kombëtar i shqiptarëve, një meritë të padiskutueshme ka edhe përqafimi me fenë islame.

Gjejmë rastin këtu të falënderojmë Zotin e gjithëfuqishëm, që duke mundësuar ardhjen e Islamit në Shqipëri, jo vetëm që na krijoi kushtet për përsosjen morale, por nga ana tjetër, na krijoi kushte tepër të favorshme për ruajtjen e identitetit tonë kombëtar si një faktor i rëndësishëm i besimit tonë.

Afërsisht 3,5 milionë banorë ka sot Shqipëria e kufijve artificialë të 1913-tës. Nuk e dimë përse Zoti e vendosi këtë popull të vogël në mes malesh e me pak tokë pjellore! Kjo sipërfaqe që sot quhet Republikë e Shqipërisë është 28.748 km katror. Bën pjesë në gadishullin e Ballkanit, duke qenë pjestare e Europës Juglindore. Prej vitit 1485 pas Krishtit, e deri në vitin 1912, rreth 500 vjet, Shqipëria ka qenë pjesë e Perandorisë Osmane. Nga fundi i shekullit të kaluar, në mjediset e viteve 1876-1880, në luftën ruso-turke, ku turqit dolën tepër të dobësuar prej saj, u vendos paqja e Shën Stefanit dhe turqit pranuan disa lëshime. Me këtë rast, fuqitë e mëdha të kohës, nën ndikimin e Rusisë, vendosën që një pjesë e Shqipërisë veri-perëndimore, Ulqini, Tivari etj, t’i aneksoheshin Malit të Zi. Ndonëse Shqipëria mbeti prapë në sundimin turk copëtimi eventual i saj do të arrihej si rezultat i shkatërrimit të Perandorisë Osmane në vitin 1912. Serbia përsëri pas 500 vjetësh, me ndihmën e Rusisë e pushtoi Kosovën. Me këtë rast edhe Greqia mori pjesën e saj të majme nga trojet etnike shqiptare. Në këtë mënyrë u vendosën kufijtë artificialë të Shqipërisë ku gjysma e saj u la jashtë kufijve, për të kënaqur grykësitë Serbo-Greke. S’kishte si të ndodhte ndryshe, Evropa e krishterë nuk mund të linte në kufijtë e saj etnikë një shtet që quhej Shqipëri e që kishte rreth 90% të popullsisë muslimane... Megjithëse siç thamë më lart, popullsia ishte me shumicë dërmuese muslimane, përsëri Evropa e krishterë nuk lejoi që Islami të shpallej fe shtetërore. Megjithatë muslimanët me përpjekjet e shumta, arritën të organizohen vetë në dy bashkësi, Sunite dhe Bektashiane. Shkolla kryesore e Islamit ishte fillimisht medreseja e Beratit. Jeta fetare megjithë vështirësitë e kohës, mori një zhvillim të madh ndonëse kishte një mungesë të theksuar në literaturën islame. Në vitin 1921 për fat të keq duhet thënë, lidhja me Stambollin u ndërpre.

Pas shumë vështirësishë, në vitin 1923, Bashkësia Islame organizoi kongresin e saj të parë dhe po për herë të parë u zgjodh Myftiu i parë, me selinë e tij në Tiranë. Me këtë rast u themelua edhe Këshilli i Lartë i Sheriatit. Gjatë periudhës 1921-1924, në Shqipëri u zhvillua një aktivitet i dendur islam. Në këto vite u bënë përkthime të pjesshme të Kur’anit famëlartë nga Hafiz Ali Korça, Ibrahim Dalliu, Abdulla Zemblaku etj. Ndërsa përkthimi i plotë i Kur’anit famëlartë u realizua vetëm në vitin 1985 në Prishtinë, nga përkthyesi Feti Mediu. Në gusht të vitit 1929, Bashkësia Islame, organizoi në Tiranë kongresin e dytë të saj. Në atë periudhë në Shqipëri numëroheshin 1048 xhami, me një personel të përgjithshëm prej 1315 vetësh.

Gjatë mbretërimit të Ahmet Zogut, 1928-1939, u ndërtuan edhe disa xhami si dhe u regjistruan disa medrese të reja, u krijuan mundësi të shohin dritën e botimit libra dhe revista të Komunitetit Musliman, që megjithatë, mbeten të pamjaftueshme për të përballuar dëshirën e madhe të muslimanëve shqiptarë, për ta njohur Islamin në brendësi dhe në thellësi, me baza të shëndosha teorike e praktike.

Në pranverën e vitit 1939, Italia fashiste sulmoi dhe pushtoi Shqipërinë. Gjatë katër viteve të këtij pushtimi, nuk pati ndonjë pengesë serioze në veprimtarinë e Komunitetit Musliman, ai vazhdoi aktivitetin e tij edhe në kushtet e pushtimit, duke u shtrirë edhe në Kosovë, Maqedoni apo në Mal të Zi ku banonin shqiptarë në trevat e tyre.

Pushtimi i mëvonshëm i Shqipërisë ishte ai i fundvitit 1944 nga komunistët, me në krye stalinistin Enver Hoxha. Ky regjim ishte dhe mbetet armiku më i rrezikshëm i Islamit si dhe i të gjitha feve të tjera, përveç fesë së tyre, marksizmit. Komunizmi që mori pushtetin me dhunë përfaqësohej nga njerëz identitet humbur, që nocioni fe dhe atdhe, nuk kishte asnjë kuptim në pseudomoralin e tyre. Që në fillimet e tij komunizmi, punën e parë që mundi të bëjë, ishte dërgimi i klerikëve muslimanë e të krishterë përpara togës së pushkatimit. Në këto skuadra të pushkatimit panë fundin e tyre tragjik, shumë nacionalistë të mëdhenj të popullit tonë. Në këtë mënyrë, Shqipëria e mjerë iu nënshtrua dhunës dhe terrorit më të egër 50 vjeçar.

Strategjia afatgjatë e këtij rregjimi kriminal konsistonte në eleminimin institucional të besimeve fetare në Shqipëri. Këtë qëllim e realizoi në vitin 1967, kur shkatërroi me zjarr e me hekur, të gjithë trashëgiminë e brezave në institucionet fetare. 2169 objekte kulti u mbyllën apo u shkatërruan. Ato që shpëtuan nga furtuna antifetare e komunistëve, u shndërruan në depo, shtëpi kulturore, apo edhe nevojtore publike, si ajo që ndodhi me rastin e xhamisë së qytetit të Kavajës. Në këtë mënyrë, regjimi komunist duke u bërë shteti i parë ateist, arriti një rekord botëror, që prej tij mori si shpërblim, urrejtjen dhe përbuzjen mbarëpopullore...

Pas këtyre që thamë, vetëkuptohet se aktivitetet fetare në Shqipëri u ndaluan me ligj, ndërsa ushtrimi i këtyre aktiviteteve në mënyre klandestine të hapte dyert e burgut me një lehtësi të çuditshme. Fëmijët tanë nuk mund të trashëgonin në asnjë mënyrë emrat e paraardhësve të tyre. Për këtë qëllim Komiteti i Partisë, kishte aprovuar një listë me emra, ku na detyronte të merrnim nga ajo emra për fëmijët tanë. Nuk është i rastësishëm fakti që në Shqipëri do të gjeje jo pak emra të listës si: Stalin, Molotov, Kirov, Pushtet, Partizan, Çlirim, Marenglen (shkurtim i emrave Marks, Engels, Lenin), etj.

Me gjithë këtë represion të madh nga ana e shtetit komunist, muslimanët shqiptarë nuk e shuan asnjëherë flakën e zjarrit që kishin të ndezur në zemrat e tyre, për fenë islame. Në kushte tepër të vështira, besimtarët mbanin Ramazanin. Shpeshherë namazët organizonin bashkarisht nëpër shtëpitë e tyre, por edhe individualisht. Edhe festat e Bajramit i organizonin me kujdes e përkushtim. Por vjen një kohë dhe çdo gjë në të ka fundin e vet. Edhe komunizmi e përjetoi fundin e tij. Në Shqipëri pas shembjes së pritshme të komunizmit, u krijuan mundësitë që populli të kthehet me besim në rrugën e Zotit.



Botuar te "Rimëkëmbja", maj 1997

"Dituria islame", Prishtinë, gusht 1997



 

 

Gjendja e Islamit në Shqipëri 

pas shembjes së komunizmit



Islami përballë rezistencës antiislame



Komunizmi e "plagosi" për vdekje Islamin në Shqipëri, vdekje për të cilën ai mendoi se e realizoi përfundimisht, por u gabua rëndë, ashtu siç mund të gabohet kushdo që nuk e njeh forcën mahnitëse që mbart në vetvete Islami. 

Islami, pra, mundi të jetojë në shpirtin e muslimanëve shqiptarë, për arsyen e thjeshtë se ai përfaqëson në çdo kohë, shpresën dhe jetën. Fundviti i 1990-ës shënoi rënien e komunizmit, në të njëjtën kohë, edhe rigjallërimin e Islamit në Shqipëri. Si pasojë e qëndrimit absurd të regjimit komunist, përveç inventarit shpirtëror, inventari fizin nuk ekzistonte në asnjë cep të Shqipërisë. Brutaliteti komunist shkatërroi çdo gjë, përveç xhamisë së Ethem Beut në qendër të Tiranës, që nuk e dimë për çfarë arsyeje diktatori e kurseu. Sidoqoftë, besimtarët me punën dhe përkushtimin e tyre, me sakrifica nga më të ndryshmet, arritën më në fund të krijojnë ambjente ku muslimanët të kryenin detyrimet e përditëshme fetare. Është mjaft interesant që këto xhami të improvizuara, jo vetëm që filluan të frekuentoheshin nga të rriturit, por edhe nga fëmijë e të rinj, që lindën dhe u rritën në shtetin ateist komunist. Megjithëse ai brez të rinjsh nuk kishte asnjë përfytyrim real për xhaminë, Zoti mëshirëplotë, me anë të familjeve të tyre, i udhëzoi në besim. 

Në këto hapa të parë të rigjallërimit të Islamit në Shqipërinë paskomuniste, u krijua edhe Komuniteti Musliman. Veçanërisht, gëzim i madh për besimtarët ishte edhe shkuarja për herë të parë në mënyrë të organizuar e haxhijve shqiptarë në vendin e shenjtë për muslimanët, në Mekën e madhërishme. 

Një ndihmesë të madhe për rigjallërimin e Islamit në Shqipëri dhanë edhe vëllezërit tanë muslimanë kudo në botë, e në mënyrë të veçantë ata të vendeve arabe. Shoqata të ndryshme, individë të shumtë dhanë kontributin e tyre për ndërtimin e xhamive, në drejtim të përgatitjes së teologëve si dhe të imamëve të rinj. U dërguan studentët e parë në vendet arabe për t’u aftësuar si kuadro të teologjisë islame, etj. U organizuan dhe u bashkërenduan punët. Sot, falë ndihmave të vëllezërve tanë muslimanë, janë krijuar kushte normale për të realizuar të gjitha shërbesat fetare. Një ndihmë shumë të madhe e tepër të domosdoshme do të konsideronim edhe pajisjen me literaturë islame që gjithmonë në Shqipëri ka munguar. 

Në këtë botë të trazuar moralisht e shpirtërisht, vetëm hiçgjëja nuk paska armiq. I parë në këtë vështrim, Islami ka armiqtë e tij potencialë, të cilët punojnë në çdo kohë e me çdo mënyrë ta pengojnë atë. Këta armiq janë në dy grupime të rëndësishme. Jashtë Islamit i pari dhe brenda tij i dyti. Duke patur në konsideratë qëllimet djallëzore antishqiptare të shtetit si dhe të kishës greke për aneksimin e Shqipërisë së Jugut, s’kemi si të mos mendojmë se pengesë kryesore për realizimin e kësaj ëndrre të tyre të vjetër është prezenca e faktorit musliman në 70% të popullsisë shqiptare. Rrjedhimisht, ortodoksia greke apo edhe serbe, që kanë për qëllim copëtimin e Shqipërisë, Islamin e shikojnë si një armik eventual të tyre. Në këtë mënyrë, edhe Islami nga ana e tij nuk mund t’i konsiderojë miq këta armiq të deklaruar. Kjo ëndërr e tyre e vjetër nuk mund të realizohet aq kollaj me një raport të disfavorshëm të përqindjes së besimeve. Për këtë qëllim djallëzor, Greqia ka pranuar një shumë të konsiderueshme emigrantësh nga Shqipëria. Kjo shifër arrin në 300 mijë refugjatë, të cilët, jo vetëm keqtrajtohen sistematikisht, por nga ana tjetër, nëpërmjet tyre, luan me shtetin e dobët shqiptar, si macja me miun. Çdo herë që grekëve nuk u shkon për shtat politika e shtetit tonë, aq herë ata luajnë kartën e emigrantit. Në këtë mënyrë, shteti ynë i varfër, duke u frikësuar nga një dëbim i mundshëm i emigrantëve, të cilët nuk mundet t’i sistemojë me punë etj., bën lëshime të dënueshme në favor të grekëve. Një nga shembujt konkret të këtyre lëshimeve të paprecedent është edhe fronëzimi i grekut Janullatos si Kryepeshkop i Kishës Ortodokse Shqiptare. Prania e tij në krye të Kishës Shqiptare është një "dhuratë" greke që na kujton kalin e vjetër të Trojës, i ngarkuar me misionin e ri të kohës... Janullatosi me forma të ndryshme ka aktivizuar persona të veçantë, një mekanizëm të tërë, shtëpi botuese, redaksi gazetash, gjithçka tjetër që vjell helm kundër Shqipërisë dhe Islamit në veçanti, te i cili ata shikojnë barrierën e pakapërcyeshme për realizimin e qëllimeve të tyre të errëta ndaj Shqipërisë. Një industri e tërë propagandistike financohet nga ana e tyre; që vjell vrer e dizinformon mendjen e popullit të thjeshtë ndaj figurës dhe moralit islam. Janë disa antiislamë, mercenarë shqipfolës, pseudointelektualë që lehtësisht tradhëtojnë interesat kombëtare si Kiço Blushi, Frrok Çupi, Ben Blushi, Neshat Tozaj, Ismail Kadare, Neritan Ceka, Maks Velo, e ndonjë tjetër, që janë në ballë të luftës kundër Islamit. Më poshtë po japim disa tituj në shtypin shqiptar që drejtohet nga personat e sipërcituar: "Rreziku i Shqipërisë nga fundamentalizmi islamik" (Lajmëtari, 9. 09. 1993); "Përhapja e Islamizmit në Shqipëri me forcë e dhunë" (Koha Jonë, 10.12.1994); "Shqipëria nuk do të jetë kurrë islamike (Koha e Jonë, 10.12. 1994); "Shqipëria depo municioni islamik" (Zëri i Popullit, 10.01.1995); "Shqiptarët muslimanë pasardhës të haremeve të Sulltanit" (Koha Jonë, 28.08.1993); "Islami dhe militantët islamikë"; "Fanatizmi dhe primitivizmi turko - aziatik"; "Shqiptarët muslimanë tradhëtuan fenë e të parëve, ndaj duhet të konvertohen në të krishterë"; "Stina anti islame"; "Allahu shkatërron kishat" etj. etj. Janë këto pra, disa nga titujt e artikujve të gazetave antiislame që në çdo ditë i bëjnë presion psikologjik lexuesit shqiptar.

Disa shqiptarë me punë dhe luftë të ndershme, disa të tjerë, me punë dhe luftë të pandershme ndaj Shqipërisë, e kanë ndihmuar historikisht Greqinë, ndërsa nderi apo turpi, sipas rastit, le të mbetet i tyre. Grekët historikisht gjithmonë na kanë luftuar. Gadishmëria për të na ndihmuar në këto ditë të vështira për ne, mos vallë duhet kuptuar si një vrasje të ndërgjegjes nga ana e tyre, për padrejtësitë që na kanë bërë gjithmonë, apo fshihen djallëzi të reja në mentalitetin e tyre të vjetër? Sidoqoftë për këtë qëllim është mirë që ne t’i referohemi historisë. Ajo me siguri do të na mësojë se grekët mbeten gjithmonë grek, besnikë të dhelpërisë së tyre. "Merita" e kalit të dikurshëm të Trojës, do të mbetet një vulë turpi në historinë e tyre të djeshme dhe të sotme...

Politika e shtetit grek dhe atij serb, e ndihmuar fuqishëm edhe nga kisha e tyre, i bashkërendojnë veprimet kundër Shqipërisë e në mënyrë të veçantë kundër Islamit. Serbët padrejtësisht e me forcë mbajnë nën sundimin e tyre, Kosovën shqiptare, ku 95% të popullsisë së saj janë muslimanë. Qëllimi i tyre i përbashkët është asgjësimi i Islamit në Shqipëri, për të hapur rrugën kështu, synimeve të tyre antishqiptare. As edhe një person i vetëm, nga të 300.000 emigrantët ekonomikë që punojnë në Greqi, kur janë muslimanë nuk mund të përdorin emrin e tyre. Ata janë të detyruar të zgjedhin një emër tjetër ortodoks, ndryshe nuk mund të punojnë më tej në Greqi! Duke mos i justifikuar aspak këta emigrantë për fat të keq duhet thënë, se rrallë janë ata që nuk e pranojnë këtë kusht. Të ndodhur në udhëkryqe të vështira ekonomike, janë të detyruar të bëjnë pazarlleqe me identitetin e tyre, si një kusht i rreptë e i neveritshëm i inkuizicionit grek ndaj muslimanëve shqiptarë në fundshekullin e njëzetë. Në përfundim mund të konstatojmë, jo pa keqardhje, se jo vetëm ata që kanë synime për tjetërsimin e Islamit në Shqipëri, por edhe të gjithë të tjerët, individ apo grupime të ndryshme, të cilët janë skllevër të epsheve të tyre dhe që nuk mund të shkëputen dot nga veset, ndjehen më rehat në llumin e imoralitetit se sa në mbretërinë e kulluar të moralit islam.

Fenomeni i dytë që tenton të pengojë Islamin në misionin e tij hyjnor, është edhe injoranca. Dëmi i madh që shkakton injoranca është i pa llogaritshëm për Islamin. Profeti Muhatet a. s. gjithmonë e ka porositur popullin e tij për të gjitha kohërat: "Kërkojeni diturinë nga djepi deri në varr". Kur nuk është patur parasysh kjo porosi, muslimanët kanë shkuar deri në gjakderdhje në mes tyre, sepse ata i ka udhëhequr injoranca dhe mendjemadhësia. Për shkak se një pjesë e madhe e muslimanëve nuk ditën të diferencojnë apo të vlerësojnë mistikët e mëdhenj islamë, për shkak të mungesës së kulturës islame, filluan që padrejtësisht t’i mbivlerësojnë e t’i hyjnizojnë ata. Kështu që gradualisht e pa u kuptuar, e panë veten jashtë ligjësisë islame. Në këtë mënyrë keqinterpretuan Kur’anin famëlartë si dhe nuk zbatuan porositë dhe hadithet e profetit Muhamet a. s. "Lulëzuan" në këtë mënyrë, interpretime të reja që keqinterpretonin. U krijuan me dhjetëra mëvehtësi nën çadrën e përgjithshme të Islamit, që për fat të keq më shumë e dëmtonin atë. Këto mëvehtësi huazuan një fjalë nga Kur’ani famëlartë: Tarik (rrugë). Pra u vetëquajtën tarikate, në kohën që Islami ka vetëm një rrugë e një ligjësi, atë të famëlartit Kuran dhe hadithe të profetit Muhamet a. s. Kjo sëmundje e përgjithshme e Islamit, edhe në vendin tonë preku më shumë Shqipërinë e Jugut. Përfaqësuesit e këtyre tarikateve brenda Islamit janë shehlerët. Është bërë traditë e vjetër, kur çdo njëri prej tyre ndahet nga kjo botë, varret e tyre, besimtarët i kthejnë në tyrbe. Deri këtu nuk ka asnjë të keqe. E keqja vjen kur besimtarët e tyre i adhurojnë këto tyrbe në atë mënyrë, sa që obligimet apo edhe vetë bota islame, për ata fillon e mbaron në kufijtë e tyrbes së vogël. Megjithëse sa qenë gjallë, këta njerëz të mirë, ishin mistikë të mëdhenj e të lavdëruar në adhurimin e Zotit të vetëm e të gjithëfuqishëm, hyjnizimet që u bëhen nga ana e besimtarëve janë të padobishme. Këta lloj muslimanësh duke vepruar në këtë mënyrë, largohen nga shtyllat kryesore të besimit, keqinterpretojnë Islamin, duke mos respektuar në këtë mënyrë, vlerat universale të tij për të gjitha kohërat. Por edhe disa shehlerë nga ana e tyre e konsiderojnë veten të pagabueshëm, qëndrojnë në mënyrë të gabuar, mbi ligjësinë islame, duke i rezervuar vetes pozicionin e komandantit absolut shpirtëror të besimtarëve. Kam qenë personalisht i pranishëm në një drekë që shtronte shehu i teqes në një fshat nga jugu. Pasi i falënderoi pjesëmarrësit e shumtë, të pranishëm në ceremoninë e përurimit të tyrbes me eshtrat e babait të tij të vdekur para 50 vjetësh, ju drejtua të pranishmëve: ..."Unë jam një sheh modern, ju kam lejuar të pini edhe pak raki, sepse kur ajo nuk u merr mendjen, është hallall nga Zoti!" Këto janë raste të shëmtuara për moralin islam. Sikur të mos mjaftojë oponenca e dy feve të tjera në Shqipëri ndaj Islamit, televizioni shtetëror qëllimisht e prezanton tarikatin Bektashi, si një fe e re, jashtë Islamit. Përse të ndahen në mënyrë të panevojshme muslimanët në dy formacione? Kuptohet pa ndonjë vështirësi të madhe: qëllimisht vetëm për ta përçarë atë. Komuniteti Musliman duhet patjetër të jetë më i vëmendshëm ndaj këtyre problemeve. Jo si në rastin e fajdeve, që gazeta "Drita Islame" shkroi diçka në mënyrë të përciptë dhe ç’është më e keqja, me shumë vonesë, kur flaka e shkatërrimeve që ndezi fajdeja, dogji të gjithë Shqipërinë. Tashmë ka ardhur koha që të rinovohen kuadrot e vjetër me teologë të rinj e të përkushtuar. Në Islam përkushtimi është personal, nuk shkohet në xhami me abdesin e gjyshit apo të babës, por vetëm me atë individual.

Nuk mund të ruhen ashtu siç duhet, vlerat e Islamit në një shtet me tri fe kryesore, ku Komuniteti Musliman bën propagandën e tij me katër faqe të gazetës "Drita Islame", që edhe në këtë gjendje del vetëm dy herë në muaj!!!

Me dëshirën e madhe të madhit Zot si dhe të vëllezërve tanë muslimanë kudo në botë, u ndërtuan objektet e reja të kultit. Jo vetëm qytetet e mëdha që kanë xhamitë e tyre, por edhe fshatrat dhe qendrat e tjera urbane, kanë sot xhami të bukura e të mjaftueshme për shërbesat e ndryshme fetare. Në rast se ne nuk patëm mundësitë materiale për të ndërtuar xhamitë, të paktën mundësinë morale për të frekuentuar këto xhami me besimtarë, duhet ta kërkojmë te vetja jonë. I rëndësishëm mbetet fakti se në këtë rilindje të Islamit në Shqipëri, jep kontributin e saj shumë të vlefshëm edhe rinia e cila ka për mision ta çojë më lart e ta përcjellë më tej Islamin në Shqipëri.



Botuar te "Rimëkëmbja", maj 1997

"Dituria islame", Prishtinë, shtator 1997



 

 

 

Shkodra, pronë e moralit musliman dhe atij katolik



E quajta në këtë mënyrë, pjesën e fundit të këtij shkrimi, sepse këto dy besime janë prezent dhe që dominojnë të gjithë jetën shpirtërore të këtij qyteti së bashku me rrethinat e tij. Shkodra, ky qytet me historinë më të vjetër, më aktive dhe më interesante në Shqipëri, pushon e ankoruar në juglindje me lumin Drin. Spirancën tjetër e ka hedhur në veriperëndim, pikërisht në liqenin që mbanin emrin e saj, si një simbol i përjetshëm bashkëjetese. Ndërsa Buna e shkurtër, mbyll kufijtë jugperëndimor të qytetit. Kështu që Shkodra shëmbëllen si një gadishull, ku pjesa verilindore e saj, kufizohet me malet Cukal dhe Maranaj. Mbi kokë, si një gjerdan i artë, prej qindra vjetësh, qëndron në roje kalaja e Rozafës. Nuk besoj që të ketë qytet tjetër në botë që Zoti e ka vendosur në një pozicion kaq të volitshëm për të mbijetuar. Ballkanologia angleze, zonja Edith Durham, në librin e saj, "Brenga e Ballkanit", e vlerëson në këtë mënyrë qytetin e Shkodrës: "Shkodra më mrekullon. Kur nuk jam atje, jam pothuajse gati të betohem se ai është qyteti më i mirë në botë."

Kalaja legjendare e Rozafës është ndërtuar rreth shekullit të katërt para Krishtit. Nga fundi i shekullit të 14-të, qyteti i Shkodrës u la në dorë të venedikasve prej sundimtarit të saj, Gjergj Balsha. Vetëm në vitin 1479 turqit osmanë arritën ta merrnin qytetin. Me marrjen e Shkodrës nga turqit, popullsia e krishterë u largua pothuajse totalisht për në Itali. Në qytet mbetën shumë pak familje katolike. Fillimi i shekullit të 19-të e gjeti Shkodrën me një popullsi muslimane rreth 90% të saj. Ky konvertim i shqiptarëve në fenë Islame, nuk u realizua në mënyrë spontane, por në bazë të logjikës së egzistencës të mëtejshme të Kombit Shqiptar. Dy faktorë të rëndësishëm ishin ato që e imponuan shqiptarin që të përqafojë Islamin: Lidhja shpirtërore me të, si dhe konstatimi që Islami u konsiderua një mbrojtës i sigurtë kundrejt rrezikut imediat të shpërbërjes kombëtare nga nacionalizmi shovinist serbo-grek. Prifti i lartë katolik, njëkohësisht edhe poeti i madh shqiptar Fishta, te vepra e tij e madhe "Lahuta e Malcis", duke parë rrezikun e këtij asimilimi u drejtohet shqiptarëve: "... Por, pse na të vogjël jemi/ Pse kend fis e vëlla nuk kemi/ Na sod Shkjaut s’mund t’i bajmë ballë/ Qi po do t’na përpijë gjallë/ Prandej, thom se e lyp e mara/ Qi dhe sod na, si përpara/ Të rrim njit me mbret të Stambollit/ Për me i bamun ballë Nikollit..."

Pra edhe vetë poeti i madh, françeskani Gjergj Fishta, e shikonte Turqinë në atë periudhë të vështirë për fatet e kombit, si një faktor i unitetit kombëtar. Ky unitet u ruajt fare mirë, ashtu siç e tregoi edhe vetë historia, kur shqiptarët përqafuan Islamin, i cili u bë pjesë e pandarë e botës së tyre shpirtërore dhe nacionale.

Megjithëse shqiptarët e përqafuan Islamin në mënyrë masive, turqit nga ana e tyre, nuk treguan ndonjë interesim të mjaftueshëm që institucionalizimi i kësaj feje në Shqipëri, të funksiononte mbi baza të shëndosha të teorisë së Islamit.

Ndryshe nga shkathtësia dhe përkushtimi i Vatikanit, për propagandën e krishterë në Shqipëri, Turqia nuk i kushtoi ndonjë vëmendje të veçantë kësaj baze të rëndësishme teorike. Për të vertetuar sa thamë më lart, kujtojmë se prej vitit 1991, kur u lejua ushtrimi i fesë, e deri në vitin në vazhdim, janë botuar aq shumë literaturë fetare sa që Turqia e atëhershme, jo për 500 por as për 1000 vjet, nuk do të mund t’i realizonte këto arritje të viteve të fundit. Ndryshon puna me Turqinë e sotme, ajo ka dhënë një ndihmesë të çmuar në rikonstruksionin tërësor të Islamit në Shqipëri. Turqia e sotme, ndryshe nga të gjitha shtetet e tjera që kanë interesat e tyre me Shqipërinë, në këto ditë tepër të vështira për ne, na u gjend shumë afër, si vëllai i madh për vëllanë e vogël. Shteti shqiptar i djeshëm dhe i sotëm, me qëndrimin e tij indiferent ndaj dashamirësisë turke, i ka një borxh moral, interesimit, dashurisë dhe ndihmave vëllazërore pa kurrfarë interesi, që populli vëlla turk po i jep vendit tonë.

Megjithë këto vështirësi, Kombi Shqiptar si në çdo fushë tjetër të jetës edhe në fushën e teologjisë islame, nxorri mjaft dijetarë, që me erudicionin e tyre, me përkushtimin në rrugën e Zotit, e mbushën në mënyrë të kënaqshme atë boshllëk të trashëguar nga mungesa e theksuar e literaturës Islame në gjuhën shqipe. Ndër këta teologë muslimanë nga Shkodra mund të përmendim: Sheh Ahmet Shkodrën, sheh Muhamet Shkodrën (gjyshi dhe babai i shkruesit të këtyre radhëve), Daut Boriçi, Ibrahim Kaduku, Hafiz Halit Bushati, Haxhi Hafiz Muhamet Bekteshi, Hafiz Shefqet Boriçi, Hafiz Ali Ulqinaku, sheh Qazim Hoxha etj. Kemi thënë vetëm të vërtetën kur pohojmë se Shkodra, ndër qytetet më të mëdhenj të Shqipërisë, ka qenë dhe vazhdon të jetë, kryeqendra e Islamit në Shqipëri. Pas shkatërrimit të institucioneve fetare në vitin e mbrapshtë 1967, regjimi komunist nuk la asnjë xhami në këmbë, u rrafshuan të gjitha nga themelet, ndërsa për çudi, kishat nuk pësuan të njëjtin fat, përkundrazi, ato u maskuan nën hijen e modifikimit. U shfrytëzuan si teatër për fëmijë, kinema, shtëpi kulture, pallat sporti, shkollë etj. Viti 1991 që mundësoi riaktivizimin e fesë, e gjeti Komunitetin Musliman në Shkodër pa as më të voglën bazë materiale. Populli i Shkodrës i etur për mungesën e ushqimit të shpirtit të tyre, muslimanë dhe katolikë, ju vunë punës për ringjalljen e fesë. Nuk mund të lëmë pa përmendur këtu edhe ndihmat e vëllezërve tanë nga Turqia e nga vendet e tjera arabe, që pa këtë ndihmë do ta kishim tepër të vështirë këtë rimëkëmbje tërësore të Islamit në Shkodër. Mjafton të kujtojmë me këtë rast, ndihmën që na dha familja El Zamil nga Arabia Saudite për ndërtimin e xhamisë më të madhe në vendin tonë. Ajo ka "pushtuar" qendrën e qytetit, nga ku me madhështinë e saj fton muslimanët për paqë dhe nënshtrim ndaj Zotit gjithëmëshirshëm. Kjo xhami mban emrin e Kalifit të parë Islam, njeriut që shkriu gjithçka për Islamin, shokut më të ngushtë të Muhametit a. s., Ebu Beker. Po me ndihmën e vëllezërve tanë nga bota arabe, në Shkodër janë ndërtuar edhe pesë xhami të tjera, në qytet. Në Shkodër funksionon medreseja nga ku dalin teologë të rinj. Ata përgatiten nga pedagogë të kualifikuar nëpër universitete islame në vendet arabe. Gjejmë rastin këtu të përmendim dhe të falënderojmë këta teologë që me punën dhe përkushtimin e tyre, kanë fituar një simpati popullore të veçantë te besimitarët muslimanë shkodranë. Të gjithë këta besimtarë kanë patur rastin të dëgjojnë nëpër xhamitë e Shkodrës, ligjëratat interesante dhe me një nivel tepër të lartë profesional të teologëve, Muhidin Ahmeti, pedagog në Medrese, Ethem Haliti, pedagog dhe Imam i xhamisë "Ebu Beker", Ajni Sinani, pedagog i porsaardhur në Medresenë e Shkodrës. Kemi bindjen se me këta kuadro dhe me të tjerë më të rinj, e ardhmja e Islamit në Shkodër është më se e sigurt. Por ende kemi shumë për të bërë. Duhet që muslimanët të ndërgjegjësohen akoma më shumë, duke rritur nivelin e përkushtimit në rrugën e Zotit. Ka akoma nga ata muslimanë që mendojnë se obligimi ndaj fesë së tyre, mbaron me ardhjen e tyre në xhami vetëm një të xhuma, ose më keq akoma, dy herë në vit, në ditët e Bajramit. Për muslimanin e përkushtuar, obligimi në rrugën e Zotit nuk duhet të jetë me fushata, sepse edhe vetë jeta fillon e mbaron pa ndërprerje, domethënë ajo ecën dhe konsumohet ritmikisht e pa fushata. Islami i ka të qarta e të mirëcaktuara shtyllat e besimit, të cilat nuk kanë mundur t’i përkulin as të 1400 vjetët që kanë kaluar, nga koha kur Zoti na udhëzoi në besim.

Përsa i përket marrëdhënieve që muslimanët e Shkodrës kanë me besimtarët katolikë në qytetin e tyre, mund të themi fare të bindur, se ato janë mjaft të mira. Asnjëherë nuk ka ndodhur ndonjë konflikt i provokuar me qëllime të paracaktuara për prishjen e harmonisë fetare. Por nga ana tjetër, duhet të pranojmë pa xhelozi se kleri katolik punon me një intensitet të madh, investon për të ardhmen e tij, veçanërisht në qytetin e Shkodrës.

Pak histori nga aktiviteti i Kishës Katolike në Shkodër.

Siç kemi theksuar edhe më lart, kur Perandoria Osmane në vitin 1479 mori Shkodrën, pjesa dërrmuese e qytetit, që ishin të gjithë katolikë, u larguan përtej detit. U larguan me mendimin e gabuar se turqit, me ardhjen e tyre, do t’i keqtrajtonin duke i kthyer me forcë në muslimanë. Në njëfarë mënyre kishin të drejtë këta katolikë që u larguan të frikësuar nga vendi i tyre. Duke mos e njohur Islamin dhe ligjet e tij, mendonin se edhe turqit do të ishin misionarë të fesë, ashtu siç ishin në të vërtetë misionarët e krishterë. Këta misionarë me zjarr e me hekur, u impononin krishtërimin popujve të tjerë, siç ka ndodhur me popujt e Amerikës së Jugut apo të Afrikës e gjetkë. Por ata ishin të gabuar, sepse në ligjësinë islame është rreptësisht e ndaluar imponimi i besimit për këdo qoftë. Këtë fakt e vertetojnë më së miri edhe shumë kisha të ndërtuara gjatë pushtimit osman, një pjesë e të cilave jetojnë edhe sot. Po ashtu mund të përmendim se ishte toleranca fetare e muslimanëve të Perandorisë Osmane, ajo që në vitin 1856 u ndërtua Katedralja e Shkodrës. Ajo vazhdon të pozojë edhe sot shumë e bukur, ku besimtarët katolikë vazhdojnë të kryejnë ritet e tyre fetare. Kush mund t’i pengonte turqit që së paku në Shqipëri, të mos e lejonin kultivimin e fesë së krishterë, apo aq më tepër, ndërtimin e një katedraleje aq të madhe siç është kjo që u ndërtua në Shkodër? Askush nuk mund t’i ndalonte përveç ligjësisë islame, e cila bazohet në lirinë e besimit individual apo kolektiv. Duke përfituar nga hapësirat që lejon ligjësia islame, katolikët këtu në Shkodër u organizuan në më-nyrë të përsosur. U ndërtuan shumë objekte kulti jo vetëm në qytet, por edhe nëpër fshatra ku jetonin pjesa më e madhe e besimtarëve katolikë.

Në vitin 1861 u përurua shkolla Françeskane. Megjithëse nën sundimin turk, ajo vazhdoi normalisht punën e saj për edukimin dhe përgatitjen e kuadrove të rinj të klerit katolik françeskan. Në vitin 1878 u hap shkolla e parë e fretënve jezuit e cila vazhdoi punën deri në ardhjen e komunizmit në Shqipëri. Në vitin 1898 filloi botimin revista katolike "Lçia e zemrës së Jezu Krishtit". Në vitin 1899 krijohet shoqëria letrare "Bashkimi", me drejtor të saj abatin e Mirditës, klerikun Prengë Doçi. Në vitin 1907 françeskanët krijojnë teatrin e parë në Shkodër por edhe në të gjithë Shqipërinë. Në vitin 1912 doli në qarkullim e përkohëshmja "Zani Shna Ndout", drejtor i të cilës ishte Gjergj Fishta. E të mendosh se të gjitha këto aktivitete i zhvillonte Kisha Katolike pa dijeninë e qeverisë turke në Shqipëri, është një naivitet foshnjor. Edhe pas largimit të turqve nga Shqipëria, kleri katolik në Shkodër vazhdoi punën e tij me një intensitet dhe këmbëngulje për t’u lavdëruar, por njëkohësisht edhe për të mësuar nga eksperienca e tyre. Në vitin 1913 doli në qarkullim e përkohshmja "Hylli i Dritës", drejtor i saj i kudondodhuri Gjergj Fishta. Në këtë kohë Shkodra gjendej e pushtuar nga ushtria ndërkombëtare. Në vitin 1916 u formua "Komisia Letrare" nga personalitete të klerit katolik. Në këtë vit Gjergj Fishta themeloi dhe drejtoi fletoren "Posta e Shqypnisë". Në vazhdim të vitit 1916 u krijua shtypshkronja françeskane. Në vitin 1921 u themelua Liceu Françeskan, i cili përgatiste klerikë të rinj, etj. 

Në ditët e sotme qyteti gumëzhin nga lëvizjet dhe puna e tyre e pandërprerë. Me një disiplinë ushtarake dhe me investime të pakursyera nga Vatikani, ata e kanë konsoliduar pozitën e tyre në Shkodër si asnjëherë tjetër në këto 500 vitet e fundit... Më ndiqni me vëmendje, ju lutem! Jo vetëm që i kanë marrë pronat e tyre, por kishat e maskuara në ambjente të tjera, siç kemi thënë më lart, i kanë rindërtuar në mënyrë të shkëlqyer. Mund të themi pa e tepruar se godinat më të bukura e më estetike të qytetit, janë kishat dhe ambjentet e tyre të shumta në qytetin e Shkodrës. 

Sot në Shkodër veprojnë françeskanët, jezuitët, stigmatinët, Misionaret e Dashurisë, meshtarë të ndryshëm, si dhe Motra nga shumë kongregata. Aktualisht në Shkodër zhvillojnë aktivitetin e tyre fetar 7-8 kisha, 3 qendra sportive, 2 qendra kulturore, 5 seminare shkollore, 4 ose 5 kopshte e çerdhe, dy prej tyre janë vendosur në lagje muslimane që frekuentohen nga familje muslimane (!). 

Gjithashtu në qytet qarkullojnë shtatë revista fetare e kulturore të klerit katolik: "Mbas Teje", "Rrezja e Jonë", "Familja e krishterë", "Drejt Jetës", "Kumbona e së Diellës", "Hylli i Dritës", "E ardhmja", etj. Radio Shkodra transmeton çdo ditë nga 15 minuta emisione fetare të Radio Vatikanit në gjuhën Shqipe. Gjithashtu, kishat katolike po bëjnë përpjekjet e nevojshme për hapjen e radiotelevizionit privat. 

Pas gjithë këtyre aktiviteteve të kishës katolike, s’ka si të mos mendosh mirë për punën dhe përkushtimin e misionit që këta kanë marrë përsipër për edukimin e besimtarëve e veçanërisht të brezit të ri, me ndjenjat e tyre fetare. 

Gjendja e Bashkësisë islame ndryshon shumë nga ajo katolike në qytetin tonë. Nga të 36 xhamitë që qyteti i Shkodrës ka patur para shkatërrimit të tyre nga barbaria komuniste, sot ka vetëm tetë, dy prej të cilave janë mesxhide. Nuk bëhet fjalë për aktivitete të tjera kulturore e sportive për rininë. Rinia, kjo pasuri e pashterrur e së nesërmes për fatet e Islamit, duhet të trajtohet me vëmendje dhe kujdes të veçantë. Është për të ardhur keq që të rinjtë tanë nuk kanë ambjente shlodhëse apo terrene sportive në dispozicion të tyre për të kaluar kohën e lirë. Në mungesë të këtyre ambjenteve, ndodh që qendra e të rinjve katolikë "Don Bosko", frekuentohet edhe prej të rinjve tanë(!) 

Kanë kaluar shtatë vjet dhe për çudi nuk është organizuar akoma ndonjë Kuvend Kombëtar i Komunitetit Musliman, i cili jo vetëm që do të përmirësonte gjendjen, por njëkohësisht, do ta furnizonte me gjak të ri këtë Komunitet.

Përpjekjet e lavdërueshme të myftiut të Shkodrës, zotëri Haxhi Faik Hoxha dhe aktivitetin e tij të gjithanshëm në drejtim të rigjallërimit të Islamit në qytetin tonë, kemi përshtypjen se nuk ka gjetur mirëkuptimin e nevojshëm nga Komuniteti Musliman në Qendër, në mënyrë që Bashkësia Islame e Shkodrës të dalë nga kjo gjendje. Duhet theksuar këtu se Shkodra është një qytet i madh dhe me tradita historikisht të vjetra muslimane dhe me një përqindje mjaft të lartë të popullsisë muslimane (rreth 75%).

Është një krenari më se e ligjshme për shumicën absolute të kombit shqiptar, që i vetmi nga të gjitha shtetet e tjerë të Evropës, zgjodhi alternativën islame të besimit në masën 90% të popullsisë së tij. Kjo arritje, pa dyshim është një tregues me anë të cilit, njëherazi verteton dhe ekspozon, mençurinë kolektive të kombit tim. Duke pranuar Islamin si fenë kryesore kombëtare, u përzgjodh më e mira e mundshme, qoftë në drejtimin shpirtëror, qoftë në drejtimin e mbrojtjes së identitetit kombëtar.

Duke përfunduar, i lutem Zotit të plotfuqishëm e mëshirëmadh të na shtojë obligimet tona në rrugën e Tij, në mënyrë që me punën tonë dhe me përkushtimin tonë, të mbajmë lart flamurin e besimit islam.



Botuar te "Rimëkëmbja", shtator 1997

"Dituria islame", Prishtinë, tetor 1997



 

Bastardët



"Ka shumë njerëz në këtë botë që jetojnë e lulëzojnë pa besim, pa shpresë, pa mëshirë; le t’u vërsulemi me të gjitha fuqitë tona"

U. Theker



Padyshim që është tregues mjaft inkurajues për ne shqiptarët, fakti që në vendin tonë ekziston në një sasi tepër të kufizuar numerike, një mikrotufë shqipfolësish të lindur në Shqipëri. Që të jemi të vërtetë, duhet të pranojmë se nëpër kombe të tjera gjenden në një sasi më të madhe mutacione gjenetike të kësaj natyre. Ky fakt evidencon edhe një herë më së miri mendimin se shqiptarët janë një popull kompakt e i qytetëruar, e duan totalisht vendin e tyre, luftojnë, punojnë e sakrifikohen për të. 

Po ta analizojmë veprimtarinë e tyre politike, vetkuptohet se në mënyrë të tërthortë, këta shqipfolës, është më mirë t’i quajmë me emrin e vërtetë të tyre, pra këta matrapazë të kombit, duke u munduar të fyejnë çdo gjë kombëtare, pa dashur e lartësojnë atë. Me thënë të vërtetën, nuk do të na besonte askush që në Shqipërinë e lirisë së shfrenuar të shtypit të mos gjenden pesë apo gjashtë bastardë që të lehin në mënyrë të komanduar kundër Islamit dhe Kombit Shqiptar në përgjithësi. Për të mos u ngrënë hakun, ata kanë meritën e madhe të vetëdenoncimit, megjithatë, ne nuk mund t’i lëmë të qetë në punët e tyre të errëta. Bastardët, pra, janë shërbëtorë të zellshëm në shërbim të armikut shekullor të Shqipërisë: fundamentalizmit ortodoks serbo-grek. Është interesant fakti se këta mjeranë, që pluskojnë në politikën shqiptare, në fillimet e lëvizjeve për demokraci, ndofta që atëherë të komanduar, na mbanin "leksione të guximshme" për demokracinë. Më kujtohet fort mirë Frrok Çup-oviç, kaq shumë u angazhua në këto lëvizje, sa që kostumin e parë të jetës së tij e përdhosi me glasat e pulave të Haxhi Lleshit. Kështu, pra, "demokrati" Frrok, luftoi për demokracinë me gëlasat e pulave të presidentit komunist. 

Në këtë tufë shqipfolësish bën pjesë edhe Fatos Lubonja, i fshehur për mrekulli në antikombëtarizmin e tij pas triskës së përsekucionit. 

I biri i komunistit të devotshëm Todi Lubonja, Fatosi, ka të ngjarë të ketë marrë edhe ky honorare për veprimtarinë e tij antikombëtare. Ky mullixhi që çon ujin në mullirin serbo-grek po e fut kamën e tradhëtisë duke tentuar ta ndajë në dy pjesë Shqipërinë. Në shkrimin e tij "Ne shqiptarët dhe kosovarët", që s’është gjë tjetër, veçse një akt-akuzë për tradhëti ndaj çështjes shiptare, ka material të bollshëm për t’i dhënë mundësinë burgaxhiut Lubonja për të kaluar në burg edhe pjesën e jetës që i ka mbetur. Por, le të brohorasë: rroftë liria e shtypit shqiptar. 

Nuk ka aspak faj kombi shqiptar pse Fatosi dhe Teodori u kalben në burgjet që ata ndërtuan për të tjerët. 

Neshat Tozaj deklaroi botërisht për të vërtetë gënjeshtrën se u divorcua përfundimisht me nënën shpirtërore PPSH-në. Sa mirë. Ujku u bë qingj. Megjithëse një metamorfozë e tillë nuk ka ndodhur kurrë në botë. Por, paradokset s’paskan mbarim... 

Neritan Ceka – "demokrat i fosilizuar", shpëtoi jetën e bllokmenëve nga hakmarrja popullore, shoqëroi nëpër Europë Ramiz Alinë, natyrisht për të marrë leksionet e fundit komuniste. Po kështu, Preç Zogaj, Kiço Blushi, pa përjashtuar këtu ndonjë tjetër.

E përbashkëta e tyre mbetet fakti se ata nuk ja hipën dot kalit të magjishëm të pushtetit. Për fatin e keq të tyre, ata u rrëzuan që në provën e parë. Menjëherë pas kësaj theqafje, filluan luftën e pamoralshme kundër partisë në pushtet dhe presidentit: sepse nga të gjitha ambicjet njerëzore, ambicja për pushtet qenka më e çmendura. Kjo ambicje ka aftësi të jashtëzakonshme të zbulojë nëpër labirintet më të errta të Unit, llumin e ndyrësive politike, nga i cili shpeshherë poshtërohet aq shumë raca njerëzore.

Nuk do të kishte asgjë të keqe, megjithëse siç thamë, ishte një luftë e pamoralshme, sikur kjo betejë të mbetej në kuadrin e mësipërm, domethënë luftë opozitarësh. Por për fat të keq këta mjeranë u shndërruan në mercenarë të luftës pa princip, tashmë tradicionalë që fundamentalistët ortodoks serbo-grek bëjnë ndaj shqiptarëve që nuk janë ortodoks. Zhgënjimi që pësuan për kolltukun e magjishëm të pushtetit, aq shumë të ëndërruar, u kthye në një hakmarrje ndaj kombit që i lindi.

Kush ka patur fatin e keq të lexojë shkrimet e tyre në gazetat e tyre antikombëtare, nuk mund të mos revoltohet, e gjaku të mos i kërcejë në damarë, përveçse në rastin kur nuk ndjehemi shqiptarë... Më helmshumi, më gjuhëshfrenuari kundër shqiptarëve është Frroku. Ai në rolin e një fundamentalisti të ndyrë antimusliman, jep një sinjal sa të pavërtetë aq edhe të pamoralshëm "u dyndën Kosovarët". Atdhemohuesi Frrok paska frikën instinktive se duke u bashkuar me krahinën shqiptare të Kosovës, mos i ndërrojnë emrin, nga Frrok në Qamil. Shkurt muhabeti, Frroku na e dashka Kosovën, por mundësisht pa popullsinë e saj që është pothuajse e gjitha e besimit musliman. O i shkreti Frrok, Allahu të marroftë. Sikur ti të ishe Qamil, do të mbeteshe tamam një shqiptar i vërtetë, por medet... je një Frrok!... 

Kosova është Shqipëri, kosovarët janë vëllezërit tanë. Nuk do të jetë e largët dita kur Shkodra do të quhet Shqipëri e Mesme, kjo, shoku Frrok, edhe për inatin tuaj...

Më finoku nga politikanët e sotëm të "brezit të humbur" është pa dyshim thinjoshi Ceka, Neroni, që me urën e zjarrit në dorë, tenton, për të ndezur luftën ndërfetare. 

... dhe ashtu i djegur, i fyer, 

Arkeolog, me shiun vjeshtor, 

Mesazhe sjell nga lashtësia, 

Se bota s’ka veç një Neron...

Ky Neron i kohëve moderne, për të treguar sadopak devotshmërinë e tij antikombëtare, jo vetëm që shqiptarët nuk i honeps dot, por as për djalin e tij refugjat nuk po përjeton ndonjë boshllëk të madh shpirtëror, për vetë faktin se këtë vakum, do ta mbushë me prezencën e tij një serb, që sipas deklarimeve personale, do ta srehonte në dhomën e djalit të tij refugjat. 

Neshat Tozaj tregohet më "diplomat". Ai i quan kosovarët "vëllezër". E fsheh mirë e me kujdes helmin, qerratai, e mbështjell me pak sheqer që ne ta hamë për karamele. Jo o shoku krimin(el)alist, sido që ju i quani kosovarët "vëllezërit kosovarë", nuk ju beson asnjë nga shqiptarët e vërtetë, sepse e njohin mjaft mirë fytyrën tuaj, në rast se mund të quhej akoma e tillë. As vëllezërit kosovarë nuk e gëlltisin më atë pilulë helmi të sheqerosur. 

E kështu me radhë, kjo "çetë e vogël me pesë vetë" u ngjit malit të tradhëtisë përpjetë, me etjen e pashuar për pushtet. 

Këta lepuj pa çoban, ca i mblodhi Janullatusi e të tjerët Milloshi. Të dy këta po mundohen ta bëjnë një stan me lepuj shqiptarë. Po a mund të bëhet një stan me lepuj, "hirësi"? Ndërto më mirë një kalë të drunjtë me ta, si ai që paraardhësit tuaj ua "dhuruan" trojanëve, sepse "hirësi" kafshë se kafshë, më mirë kalë për ta se sa lepuj, lloji i tyre është mësuar që dikush, pavarësisht se kush, t’ju hipë sipër... 

Si çdo veprimtari njerëzore, edhe kjo e tyrja duhet "përshëndetur". Unë do t’i përshëndesja me disa vargje që Fishta i madh i ka krijuar enkas për llojin e tyre, që poeti i ka "dashur aq shumë": 

"Ju rrugaça e sallahana

Vakabonda, shakllabana, 

Rriqna t’ndytë, mikrob të kqi, 

Që të mjerës, moj, Shqipni, 

Kthellt hi i keni në mushkni, 

Pa dhimbë gjakun tuj ia pi, 

Po der kur, bre batakçi?

Bre coftina, kalbun mbi dhe?

Der kur ju, t’u tallë nder ne, 

Do t’na qelbni fis e atdhe?..."



Botuar në "E Djathta Kombëtare", shtator 1995



Reagim



Ju nuk duhej ta botonit...



Z. Kalakula, në pamundësi që për këtë reagim t’i drejtohem kryeredaktorit të gazetës "E djathta", sepse për çudi mbahet tepër sekret nga ana e juaj, u drejtohem juve me cilësinë e pronarit të vetëm të saj.

Në gazetën "E djathta" të 10 Nëntorit 1995, keni botuar një "homeriadë" të ardhur nga Parisi, që mbase rastësisht mban datën 7 nëntor të revolucionit bolshevik. "Sot të gjithë shqiptarët janë të kërcënuar", është titulli i saj, e shkruar nga një farë Nikollë Gjokë Dakaj. Me siguri i lartpërmenduri duke bredhur nëpër rrugët e bukura të Parisit, duhet të ketë parë të afishuara (në mos i ka afishuar vetë) nëpër kioskat e këtij qyteti afishen antishqiptare: "Shqipëria, një depo municioni islamik".

Parisi përveç dukurive mjaft të mira që grumbullon rreth vetes, ka patur dhe vazhdon të ketë një të keqe të madhe për ne shqiptarët, në mjediset e tij vegjetojnë mjaft antishqiptarë, viktimë e të cilëve mund të jetë edhe pelegrini Nikollë. Unë nuk mund të arrij të kuptoj z. Kalakulla motivin që ju shtyu të botoni në gazetën tuaj, një vjershë të ardhur nga Franca, që nuk e njeh aspak realitetin shqiptar, e të na paralajmërojë se ne qenkemi të kërcënuar! Ai shprehet pikërisht kështu: "Ne nuk duam komunizmin, kurrsesi as Arabi".(!) Autori me të drejtë nuk e honeps dot komunizmin, urrejtja për të spjegohet në njëmijë mënyra, por kur vazhdon mendimin, "kurrsesi as Arabi", këtu pikërisht na duket se Nikolla, në rastin më të mirë, ose ka humbur ekuilibrin mendor, ose në rastin më të keq është një fundamentalist i pandreqshëm. Të krahasosh komunizmin me Arabinë islamike, të barazosh arabët me serbët e grekët si armiq të shqiptarëve, do të thotë, të fusësh qëllimisht pyka në marrëdhëniet shumë të mira ndërfetare në Shqipëri. E theksojmë këtë fakt se pelegrini Nikollë, urrejtjen që ka ai ndaj dy të tretave të shqiptarëve që janë muslimanë, e ambalazhon poshtë etiketës Arabi. Cili është rreziku që paraqet Arabia për Shqipërinë, që pelegrini Nikollë, e rreshton me grekët e serbët? Cilat janë pretendimet territoriale të arabëve ndaj Shqipërisë që i barazvlerëson me ato të grekut e të serbit? Qëllimkeqi Nikollë na paraqitet tepër i rrezikshëm në pretendimet e tij me karakter fetar. Z. Kalakulla, ju nuk duhej t’ja botonit atë vjershë. Mos i hiqni gështenjat nga zjarri me duart e të tjerëve. Mos amplifikoni zëra të mekur që klithin nëpër rrugët e Evropës kundër Kombit tuaj, sepse kështu ju bëni një lojë të rrezikshme që do t’ju rëndojë si plumb në ndërgjegjen tuaj. Lëreni rehat kultet fetare në shejtërinë e tyre. Nuk do të dëshiroja të bëja analizë këtu se çfarë dobie ka patur kombi shqiptar nga pranimi i Islamit në tërësinë e shqiptarve, apo çfarë dëmi ka patur e vazhdon të ketë nga disa përfaqësues të disa feve të tjera. Një analizë të shkëlqyer për këtë fenomen e ka realizuar me kompetencë, deputeti i nderuar zotëri Abdi Baleta. Të sulmosh sot harmoninë fetare në Shqipëri, faktorin musliman në veçanti, qëllimi mbetet plotësisht i qartë: të dërgosh ujë në mullirin tashmë të vjetër serbo-grek.

Shqiptarët për fatin e tyre të keq, kanë pasur në çdo kohë ndonjë Nikollë, që të larguar nga Shqipëria dhe që nga Franca, Italia, Belgjika apo Amerika, bëhen zëdhënës të armiqve të Shqipërisë, në shkëmbim të ndonjë interesi banal të çastit. Por nga ana tjetër, nuk është aspak mirë që në Shqipëri të gjendet një Kalakullë që nëpërmjet disponimit të gazetës së partisë së tij, të bëhet interpert i punëve të ndyra e të mbrapshta ndaj Kombit që i lindi dhe të cilin ata e braktisën lehtësisht.

Shqiptaro-frëngu Nikollë Gjokë Dakaj bën thirrje të hapur kundër muslimanizmit në Shqipëri, kur thotë: "Përveç ata pas dere, armiq ka dhe brenda,/ që janë të përgatitur dhe fort të aktivizuar;/ sllavë, arabë e grekë për t’i propoganduar... "Gjithashtu autori pretendon të kthehemi në "fenë e parë", ndofta në paganizëm apo në ndonjë fe tjetër të mëvonshme, vetëm muslimanizmin të ardhur nga Arabia, kurrsesi nuk e dëshiron kur thotë: "Normalisht mund të ndërrohet vetëm e vetëm shtetësia;/ Fort rrallë feja e parë por kurrsesi kombësia...". Siç po e shikoni z. Kalakulla, me botimin e kësaj "homeriade", i kini lejuar vetes rolin e një mediatori në prishjen e harmonisë ndërfetare në Shqipëri. Nuk mund ta besoj që një agronom karriere të mos ketë në dispozicion mjetet e nevojshme kulturore sa për të kuptuar misionin e Nikollës së konvertuar në francez, kur ky i fundit bën thirrje të hapura kundër muslimanizmit. Vini re: "Ne s’duam komunizmin, kurrsesi as Arabi". I fshehur pas emrit Arabi, autori dëshiron të mbetet i padukshëm në misionin e tij kundër muslimanizmit. Pelegrini Nikollë u bën thirrje "atdhetarëve" të bashkohen e të luftojnë, përveç komunizmit, edhe ata që propagandojnë Arabinë, nënkupto Islamin në Shqipëri: "... atdhetarë qëndroni/ gjeni njëri-tjetrin e të gjitha forcat bashkoni/ në se shqiptarët e gabuar s’duan të korrigjohen/ Për tradhëti kombëtare duhet të akuzohen. "Pra Nikolla që e ka braktisur Shqipërinë me kohë na "mëson": që të jeni atdhetarë, duhet të akuzoni muslimanët për tradhëti kombëtare në se "s’duan të korigjohen".

Këto vargje të lyer me avuj benzine, nuk mund t’i marrim të shkëputura nga veprimtaria e Neshat Tozaj, Frrok Çupit, Kiço Blushit, Preç Zogaj e ndonjë tjetri të cilët mund të kenë frymëzuar në këtë kryqëzatë antimuslimane edhe atdhebraktisurin Nikollë Gjokë Dakaj, natyrisht në rast se nuk është ndonjë pseudonim i tyre...

Ju z. Kalakulla, tradicionalisht në familje, por edhe miqtë tuaj në mërgim, nuk e kini ndjerë veten mirë në fenë muslimane. Duke qenë se feja muslimane është e ndërtuar mbi bazat vullnetare të shpirtit të njeriut, rrjedhimisht ajo nuk njeh, as kryqëzatat, as inkuizicionin, as autodafetë, që me anën e tyre linçoheshin historikisht, individë apo popuj të tërë për të aderuar me forcë në fenë kristiane. Kësisoj ju mund ta braktisni me lehtësi atë çka u ka mbetur (ndofta vetëm emri) nga feja muslimane, dhe të përkulni kokën e bardhë në prehërin e Janullatosit për konvertim të mëtejshëm...

Keqardhja është e madhe jo pse një Nikollë ka bërë thirrje nga Parisi të çmuslimanizohemi e të kthehemi në "fe të parë", kjo është më se normale për fundamentalistët e këtij lloji, por sepse një i vetëquajtur ekspert i të djathtës shqiptare, duke lejuar botimin e këtyre trakteve në gazetën e tij, bëhet përfaqësues autentik i konflikteve fetare.

Strategjia afatgjatë e serbogrekëve ka qenë dhe mbetet shkombëtarizimi i shqiptarëve. Sipas tyre ky shkombëtarizim realizohet me lehtësi dhe në një kohë të shkurtër nëpërmjet çmuslimanizimit të 75% të shqiptarëve. Boshllekun e krijuar pas këtij akti do ta plotësonte feja e krishterë, e barasvlershme me atë të sllavogrekëve, mënyrë kjo tepër e kollajtë për një konvertim të mundshëm të shqiptrëve si komb. Por këta armiq shekullorë të shqiptarëve i kanë bërë llogaritë pa hanxhinë. Feja muslimane është pjesë e pandarë e dy të tretave të popullit tonë. Sot më shumë se kurrë besimtari musliman është i ndërgjegjshëm për këtë besim hyjnor, e njeh shumë mirë, dhe në të njëjtën kohë, e konsideron pjesë të pandarë të qenies së tij fizike dhe shpirtërore. Besimtari musliman nëpërmjet besimeve të Kur’anit, libër i Zotit të gjithëfuqishëm, synon të bëhet model i qenies njerëzore në tokë. Obligimet që rrjedhin nga ky besim i vërtetë hyjnor, vetëm se lartësojnë dhe përsosin personalitetin njerëzor.

Në Shqipëri nuk ka fe të parë apo të dytë. Të dyja fetë kryesore që ushtrohen në vendin tonë, janë të ardhura e të përhapura nga vendi që u shpallen, nga Lindja. Qëllimi i tyre është i shenjtë sepse një besimtar i vërtetë shkon i sigurtë drejt rrugës së përsosurisë në jetën e tij. Ai duke qenë i tillë i frikësohet Zotit të gjithëpushtetshëm, si pasojë, më pak vret, më pak vjedh, më pak bën punë të tjera të këqia, nga ana tjetër, më shumë kultivohet në shpirtin e tij dashuria për të tjerët.

Si kudo edhe shqiptarët, kanë përqafuar atë fe që ka zënë vend më tepër në ndërgjegjen e tyre, pavarësisht nga radha e hyrjes apo shpalljes së besimit. Prandaj të luftosh individë të veçantë apo popuj të tërë për shkak të besimit të tyre, do të thotë të zhvillosh në kohët moderne, inkuizicionin e mesjetës, e të dështosh me turp. Sepse shpirti i një populli që është i lidhur fort me fenë dhe më kombin është plotësisht i pamposhtur.

Meqenëse pelegrini Nikollë, me "homeriadën" e tij na paraqitet misionar i qarqeve të përcaktuara mirë si anti shqiptare, për ju z. Kalakulla, nuk dëshirojmë ta besojmë një gjë të tillë... Megjithatë, një pikë pyetje e madhe del nga qenia e jonë, në fund të fjalisë të ardhur nga brendësitë e shekujve: - "Edhe ti Brut?"



Botuar në "E Djathta Kombëtare", nëntor 1995



 

 

 

Replikë 



"Kutisë postare 103"



E nderuara "Kuti postare103" !

Unë e kuptoj fare mirë se nuk mund të jetë e nderuar apo jo një kuti, sepse fjala i, e, nderuar, përdoret si mbiemër cilësor për qenie të gjalla që janë të pajisura me sistemin e moralit. Por duke menduar se prapa "kutisë" fshihet patjetër ndonjë frymor, e shikoj të arsyeshme t’ju drejtohem me këtë cilësor, çka transmeton edhe dëshirën time për te qenie të tillë, pavarësisht nëse e meritoni apo jo! Pra, e nderuara "kutia postare 103" duke replikuar me ju, nga pozitat e një të panjohuri, nuk përjashtohet fakti, se mund t’ju prishet sado pak humori i ditës. Mjafton të ndezim televizorin edhe në shtëpitë tona valët televizive hyjnë pa ndonjë pengesë të veçantë ndonjëherë, në trajtën e ndonjë programi që na shkakton pakënaqësi revoltuese. E prapë faji nuk është i juaji. 

Ju keni çelur kredi në televizion, të bllokoni disa orë nga jeta e tij, sa për t’i shpjeguar shqiptarëve të "paditur" se ku i kanë "rrënjët e jetës". Në kohën që ne mendonim se Kombi ynë është nga më flokëbardhët e historisë së njerëzimit, për çudi ju "kutia postare 103" na kthyet rininë e humbur nëpër shekujt e historisë, duke e bërë kombin tonë moshatar me Palin që sipas jush 80 vjet pas vdekjes së Krishtit, paska kaluar në rrugën "Egnatia" e me këtë rast i bëri edhe shqiptarët të krishterë! Këtu pikërisht, thoni ju, rifillojnë rrënjët tona! Por duhet thënë jo pa keqardhje, se si çdo kuti e këtij lloji e prodhuar në vend, apo e ardhur në tranzicion, jeni të gabuar.

Nuk mund të fshihen as nuk mund të trukohen aq kollaj rrudhat në ballin e kombit tonë. Ato si një disk elektronik kanë të inçizuar luftrat mijëvjeçare, përpjekjet po kaq të gjata, punën e stërmadhe të këtij kombi për të mbijetuar në ballafaqim me proceset e asimilimit nga armiqtë tanë historikisht shovenë.

Të bësh historinë e vërtetë të krishtërimit në Shqipëri apo më gjërë, ta transmetosh edhe në televizor, jo vetëm që nuk është punë e gabuar por përkundrazi është një iniciativë për t’u lavdëruar, sepse shërben për ndërgjegjësimin fetar të vëllezërve tanë të krishterë. Por nga ana tjetër të bësh propagandë në kurriz të historisë së popullit tonë, të orvatesh për t’i shkulur rrënjët nga thellësitë e mijëravjeçarëve e t’i vendosësh në një kohë me Palin, për mendimin tim, nuk mund të quhet ndryshe veçse, një spekullim historik i qëllimshëm...

Jo vetëm që është e papranueshme, por edhe tepër e gabuar, ideja se rrënjët e jetës për Shqiptarët lidhen me ardhjen e Palit apo të ndonjë emisari tjetër të krishtërimit, nëpërmjet rrugës "Egnatia", apo çdo rruge tjetër tokësore e detare qoftë ajo. Me këtë rast dëshiroj t’i them pakicës së krishterë apo edhe maxhorancës muslimane të Kombit tim se shqiptarët rrënjët i kanë shumë thellë vetëm në tokën e tyre e askund tjetër. Ndërsa besimi s’mund të jetë gjithsesi rrënjë porse një përsosuri hyjnore e shpirtit dhe e tërësisë njerëzore të individit. Kjo përsosuri hyjnore e bën një komb të vlefshëm, të nderuar e të respektuar para Zotit dhe kombeve të tjerë.

Në rast se nuk e dini, mund t’ju siguroj se bashkëkombasit e mij, kanë qenë shqiptarë edhe kur kanë qenë paganë dhe se fenë e përqafuan të ndërgjegjshëm, për devotshmëri ndaj Krijuesit, Zotit të gjithfuqishëm, si edhe ndaj Kombit si një kryekuptim i jetës së tyre (kjo thënie vlen edhe për të nënshkruarin).

E nderuara "kutia postare 103", duhet t’ju themi që në fillim se shqiptarët kanë kujtime të hidhura nga "kutitë postare" apo prej çfarëdo kutie të ardhur rekomande nga Evropa. Ato shpesh herë kanë qenë lajmëtare kobëzeza për fatet e shqiptarëve, dhe që natyrisht ju mund t’i dini fort mirë...

Përveç misionit kryesor, adhurimin për Zotin, Islami ka qenë në fund të fundit edhe një strategji e mençur e shqiptarëve për t’i shpëtuar gllabërimit sllavo-grek në shekuj. Nuk mund të mbetet në kufijtë e rastësisë apo të dhunës, që një shumicë kaq e madhe e popullit tonë, pothuajse e gjitha, u konvertuan në muslimanë. Një konkluzion i tillë do të ishte tepër i gabuar. Përveç faktit të padiskutueshëm, që parardhësit tanë gjetën veten në fenë islame, ata kishin një arsye më tepër, jo më pak të rëndësishme, për këtë konvertim, frenimin e shpërbërjes së kombit nëpërmjet spekullimeve fetare, dhe që po me anën e fesë së re, shqiptarët u mbrojtën nga ky proces i asgjësimit total. Prandaj për këtë qëllim shqiptarët shfrytëzuan me shumë mençuri momentin historik të pushtimit turk, sepse duhet ditur, ndonjëherë edhe fatkeqësitë, kanë mënyrat e tyre për të rregulluar gjërat...

Prej këtej mund të nxjerrim konkluzionin e saktë, për qëndrimin dhe luftën e Skënderbeut, që ju "kutia postare 103", padrejtësisht i motivoni si luftra me karakter fetar, duke mohuar qëllimisht karakterin kombëtar të tyre. Vlen të theksojmë në këtë shkrim, se heroi ynë kombëtar Skënderbeu, nuk e quajti në asnjë rast veten "kalorës të krishtërimit", as luftërat që ai udhëhoqi, si luftëra me karakter fetar. Në luftën e pabarabartë Skënderbeu zbriti në fushën e betejës ajkën e burrave të kombit tonë, pa dallime fetare, për të përballuar në këtë mënyrë fuqinë ushtarake më të madhe të kohës. Motivi i tyre ishte një dhe i vetëm: luftë kundër pushtuesit. Kjo luftë që bëri populli shqiptar nën drejtimin e Skënderbeut, ia preu hovin turqve për të ngritur çadrat e ushtrisë së tyre edhe në Republikën katolike të Venedikut. Është më se normale që venedikasit sa herë që derdhej gjak shqiptari, të fërkonin duart nga gëzimi e të emërtonin Skënderbeun si "atlet të krishtërimit". Interesat e tyre nuk përputheshin me karakterin e luftrave për çlirim kombëtar që populli shqiptar realizoi nën drejtimin e Skënderbeut. 

Natyrisht që ishte një fatkeqësi kombëtare pushtimi turk, por siç thamë, shqiptarët shfrytëzuan këtë moment historik, që në aspektin politik, me anën e konvertimit t’i bënin ballë "armikut shkja". Këtë fakt e evidencon mjaft mirë edhe poeti i madh, françeskani Gjergj Fishta, kur vendos në gojën e trimave shqiptarë këto vargje:

"Por pse na të vogjël jemi/ Pse kend fis e vlla nuk kemi/ Ne sot shkjaut s’mund t’i bëjmë ballë/ Që po don t’na përpijë gjallë/ Prandaj thom se e lyp e mara/ Që edhe sot na si përpara/ Të rrim njit me mbret t’Stambollit/ Për me i bamun ballë Nikollit..."

Ju "kutia postare 103" me sa po shohim, jeni tepër të shqetësuar për pozicionin fetar që kanë marrë shqiptarët! Programi juaj "Rrënjët e jetës" nxjerr në pah me kujdes të veçantë, prokupacionin tuaj të vazhdueshëm për ndryshimin e ekuilibrit fetar në Shqipëri.

- Ekuilibri në besimtarë dhe jobesimtarë është i parëndësishëm. Unë për shembull jam fetar dhe besoj në Zotin e vetëm, krijuesin e Gjithësisë, jo për faktin se ka apo nuk ka besimtarë të tjerë, ka apo s’ka ekuilibër besimtarësh, por vetëm thjesht për bindje dhe obligim personal. Gjithashtu është kënaqësi për mua kur shikoj një maxhorancë absolute që obligohet në rrugën hyjnore të fesë së vërtetë. Puna më e mirë e cilado "kutie postare" do të ishte të linte të qetë në shenjtërinë e tyre besimtarët e çfarëdo feje qofshin ata.

E nderuara "kutia postare 103", ju na porositni t’ju shkruajmë, dhe letrën t’jua hedhim vetëm në "kutinë postare...", ndërsa unë preferova më tepër një gazetë kombëtare...

Padrejtësisht inkuizicioni, këtë mendimin tim, mund ta quente, mendësi lindore e kthyer në rebelim!

Sa mirë duhet thënë, që inkuizicionin e hodhi në koshin e plehërave vetë historia.



Botuar në "Rimëkëmbja" prill 1996



 

Leksion i shkurtër për një aktor 

të dështuar



Në rastin kur koha, në periudha kritike për Kombin tonë, pjell qenie të tilla si Ismail Kadare apo Zef Bushatër, për të fyer e denigruar Islamin, ajo nuk harron të lind edhe burra të tjerë, shqiptarë të ndershëm, të cilët duke patur respekt edhe për Krishtërimin, dinë të mbrojnë me dinjitet e kompetencë Islamin, duke e konsideruar atë si një nga dhuratat e Zotit të plotfuqishëm në funksion të përsosurisë universale të njeriut.

Është në interes të Kombit tonë, që të gjejmë pikat që na bashkojnë dhe jo ato që na ndajnë, e t’ju referohemi atyre. Janë mjeranë ata individë që duke pranuar rolin e shërbëtorit, e vendosin personin e tyre në funksionet e antikombëtarit, duke nxitur në këtë mënyrë dasitë fetare.

Kadareja e braktisi Shqipërinë. Shqipëria është mësuar me këto lloj braktisjesh. Por ajo dëshpërohet kur e përgojojnë veçanërisht bijtë e saj. Përgojimi është sidomos një ves i shpikur nga njerëz të dobët...

Ndërsa ju Zef, mund të mos ndjeheni mirë në një mjedis kombëtar me 70% muslimanë! Po të jetë kështu, largohuni edhe ju për në Francë! Në Shqipëri le të mbeten muslimanët dhe të krishterët që e duan Shqipërinë, duke dashur njëri-tjetrin.

Kam këtu parasysh një këshillë të Muhametit a. s. e cila më obligon dhe më bën tepër të ndërgjegjshëm në qëndrimin tim ndaj Kombit si dhe ndaj fesë: "Kush nga ju shikon një të keqe, le ta ndryshojë këtë me dorën e tij, e nëse nuk mundet ta bëjë këtë, atëherë le ta bëjë me gjuhën e tij, e nëse përsëri nuk mundet, atëherë le ta bëjë me zemrën e tij, por ky është besimi më i dobët.



Botuar në "Rimëkëmbja" qershor 1996



 

Replikë e detyruar me zotin 

Arben Imami



Është më se e vërtetë se qentë rrugaçë lehin kot dhe më në fund ngordhin gjithashtu kot, por nga ana tjetër, nuk është aspak e vërtetë, se këto veprime i bëjnë te dera e xhamisë (!).

Në intervistën tuaj të dhënë te gazeta "Intervista" kini trajtuar probleme që me të vërtetë janë tepër shqetësuese, por aty nga fundi i saj, pa rënë fort në sy, kini përdorur një thënie më se banale dhe fare pa vend: "Qeni kur do të ngrodhë, shkon e pshurrret në derën e xhamisë" (!) Kjo thënie që sipas jush na qenka popullore, nuk ka asnjë bazë, veçanërisht në popullin shqiptar. Më së shumti, kjo thënie është importuar qëllimisht nga fqinjët tanë dashakeq, veriorë apo jugorë qofshin, të cilët xhaminë, me të drejtë e shikojnë si një barrierë të pa kalueshme për të realizuar ëndrrën e tyre të vjetër, shkombëtarizimin e shqiptarëve. Për këtë pyetni edhe z. Ceka apo ndonjë antimusliman tjetër në partinë tuaj...

Z. Imami, me keqardhje mësuam se me 28 maj jeni keqtrajtuar, duke u rrahur fizikisht dhe sikur të mos mjaftonte ky akt i shëmtuar, u kanë rrëmbyer edhe katër apo pesë dhëmbë! Unë personalisht, revoltohem nga ushtrimi i dhunës për këdo qoftë, duke e konsideruar atë sidomos një ves të harbutërisë së shpellave, ashtu siç shqetësohem në të njëjtën mënyrë, kur ushtrimi i kësaj dhune shkakton pasoja në ekuilibrin mendor të viktimës. Normalisht, revolta e juaj për këtë keqtrajtim, nuk duhet të ketë asnjë lidhje me objektin më të rëndësishëm të besimit musliman, xhaminë! Duhet të kini një gjë parasysh: qentë e keqtrajtuar para se të ngordhin, nuk kanë asnjë arsye, apo motiv instiktiv, të shurrojnë te dera e xhamisë, për faktin e thjeshtë, sepse në fund të fundit, megjithëse ata lehin padrejtësisht rreth e rrotull saj, nuk është pikërisht ajo që i keqtrajton. Po të kihet parasysh se qentë kanë një nuhatje të shkëlqyer, ata fare lehtë me anën e saj, mund të zbulojnë se kush pikërisht i katandisi në një pragngordhje ndofta ta pa merituar, dhe se shurrën e frikës mund ta konsumojnë atje dhe jo në xhaminë që thoni ju...

Puna më e mirë dhe më se e domosdoshme është që t’i shmangemi dhunës, sepse pasojat e saj mbeten akoma për një kohë të gjatë dhe është tepër e vështirë për t’u kuruar, veçanërisht kur ato prekin koshiencën.

Shpresojmë se atë shprehjen tuaj të shëmtuar dhe fare të pakuptimtë, të vendosur artificialisht në intervistën tuaj, duhet ta kini thënë në momente specifike, natyrisht pa u thelluar. Duke patur parasysh pra këto rrethana në të cilat u ndodhët, veprimin tuaj të papërgjegjshëm, nuk e marrim plotësisht për të keq. Por thënien që ju keni përdorur si rastësisht, botuesi duke e vendosur qëllimisht në kokë të intervistës, me të ka realizuar një dëshirën e tij përverse për të fyer ca më tepër këtë objekt të rëndësishëm të besimit musliman.

Xhamia, z. Islami, është një objekt me një rëndësi të jashtëzakonshme në moralin e muslimanit, sepse në qenësinë e saj, ai demonstron shkallën më të lartë të obligimit, Namazin, me anën e të cilit, besimtari transmeton paqë dhe nënshtrim ndaj Krijuesit të plotfuqishëm.

Është e këshillueshme jo vetëm për ju, që të mos shkaktoni plagë në ndërgjegjen e Kombit. Duhet të kini parasysh se plagët fizike që kini marrë në 28 maj, kanë epërsi ndaj atyre plagëve morale që ju mund t’i shkaktoni besimtarëve muslimanë. Plagët fizike me kalimin e kohës, zënë kore dhe shërohen plotësisht duke u harruar përfundimisht. Ndërsa plagët morale sa herë që të kujtohen shkaktojnë dhimbje, ato nuk zënë kore kurse sado kohë të ketë kaluar...

Nuk është asnjëherë vonë të kthesh pasqyrën nga vetvetja, është shumë e lehtë të jesh i mirë, por është tepër e vështirë të jesh i drejtë ndaj vetes dhe të tjerëve.



Botuar në "Rimëkëmbja" korrik 1996



 

Rinia është shpresa e së ardhmes



Të nderuar vëllezër muslimanë! 

Është e madhe kënaqësi për mua që në emër të Klubit Kulturor "Drita", të përshëndes këtë tubim, i cili, nga mënyra e organizimit është disi i veçantë, e që e organizon Bashkimi i Rinisë Islame, dega Shkodër. Them disi i veçantë, për vetë faktin sepse pjesëmarrja nuk është vetëm me të rinj të kësaj organizate, por edhe me më të moshuar. Kjo është arsyeja pra që unë konstatoj të veçantën e dëshiruar. Në këtë mënyrë na jepet rasti të ballafaqojmë e të bashkërendojmë në një të vetme të dy alternativat që karakterizojnë këto dy breza; vrullin dhe dinamikën rinore, si dhe mungesën e dëmshme të pasioneve dhe të iluzioneve, që portretizon brezin tonë më të vjetër. Në duhet të shkojmë rrugëve të kësaj jete duke ushqyer njëri brez tjetrin me këtë pasuri shpirtërore, ju me dinamizmin tuaj, ndërsa ne me thellësinë e mendimit tonë, të realizuar në vitet e shumtë që lamë pas.

Ky bashkërendim i aftësive tona le të shërbejë për lartësimin dhe lulëzimin e Islamit në ndërgjegjen individuale dhe kolektive të vëllezërve tanë muslimanë.

Shkodra historiksht është njohur si një qytet i dimensioneve të mëdha në të gjtha fushat e jetës, aq më tepër në konceptimin dhe në përqafimin e Islamit. Nuk mbetet në kufijtë e rastësisë fakti që është pikërisht Shkodra, ajo që e njohu dhe e përqafoi fillimisht Islamin në masën 100%, në kohën kur në qytete të tjerë, në trevat shqiptare, kjo dukuri rezultonte akoma larg nga kjo shifër.

Brezat që lamë pas, me punën dhe përkushtimin e tyre, jo vetëm që treguan një devocion të veçantë në rrugën e Allahut dhe në porositë e Muhametit a. s., jo vetëm që me këtë obligim lartësuan personalitetin e tyre islam, por nga ana tjetër, edhe neve, nipnisë së tyre, na ngarkuan me përgjegjësinë morale, për ta çuar më tej, për ta ngritur më lart, këtë ideal të mrekullueshëm islam. Në mënyrë të veçantë është rinia ajo që në këtë botë të vështirë e të trazuar, duhet të marrë përsipër këtë mision sa të shenjtë aq edhe të vështirë. Sepse duhet ditur, që Islami përmbante në vetvete një sasi të paracaktuar obligimesh në rrugën e Allahut. Nuk mund