From olsi at rocketmail.com Fri Feb 4 01:26:19 2000 From: olsi at rocketmail.com (Olsi) Date: Thu, 3 Feb 2000 22:26:19 -0800 (PST) Subject: [Alb-Islam] Kontribut (liber nga Bujar Shehu, Shkoder, 1999) Message-ID: <20000204062619.442.qmail@web2904.mail.yahoo.com> Kontribut (P?rmbledhje publicistike) --"E kush ?sht? n? rrug? m? t? mir? se ai q? th?rret n? rrug? t? Allahut, q? b?n vepra t? mira dhe q? thot? ?Un? jam prej mysliman?ve??" KUR?AN - FUSSILET, 33 "Kush nga ju shikon nj? t? keqe, le ta ndryshoj? k?t? me dor?n e tij, e n?se nuk mundet ta b?j? k?t?, at?her? le ta b?j? me gjuh?n e tij, e n?se p?rs?ri nuk mundet, at?her? le ta b?j? me zemr?n e tij, por ky ?sht? besimi m? i dob?t." Muhamet a.s. Babait t? gjyshit tim, Mulla Muharrem Shkodra, gjysh?rve t? mi, Sheh Ahmet Shkodra dhe Sheh Veliut, babait tim t? paharruar, Sheh Muhametit. Puna dhe p?rkushtimi i tyre n? rrug?n e Islamit, qoft? e pranuar dhe Zoti, inshalla, qoft? i k?naqur me pun?n e tyre. Autori Bujar Shehu P?rmbajtja: ? Parath?nie nga zot?ri Abdi Baleta ? Feja Islame n? jet?n e shqiptar?ve ? Gjendja e Islamit n? Shqip?ri pas sh?mbjes s? komunizmit ? Shkodra, pron? e moralit islam dhe atij katolik ? Bastard?t ? Ju nuk duhej ta botonit ? Kutis? postare 103 ? Leksion i shkurt?r p?r nj? aktor t? d?shtuar ? Replik? e detyruar me z. Arben Imami ? Rinia ?sht? shpres? e s? ardhmes ? Islamin e sulmojn? vet?m armiqt? e Shqip?ris? ? Libri q? ka munguar n? bibliotekat tona ? Rreth flamurit t? p?rbashkuar ? Shqip?ria nuk ka qen? kurr? "tmerr pa fund" ? N? kujtim t? brezave ? Sida, nd?shkim hyjnor i degradimit moral ? Provokimet antiislame gjithmon? do t? d?shtojn? ? Nuk mund t? b?het polemik? fisnike me njer?zit pa fisnik?ri ? Terrorizmi islamik nj? iluzion n? kokat e terrorist?ve origjinal? ? Vet?m me besimin te Allahu, me pushk?n p?r pen?, me gjakun p?r boj?, kombi shqiptar mund t? firmos? lirin? ? Iftari, konkluzion i agj?rimit ? Fjala e hapjes n? prezantimin e librit "N? rrug?n e ngush?llimit e t? shpres?s" ? Koha dhe njeriu ? Kosova e kryq?zuar ? Pas leximit t? librit ? After the reading Parath?nie nga zot?ri Abdi Baleta Shkrimet e zot?ri Bujar Shehu, bashk?pun?torit t? zellsh?m t? gazet?s "Rim?k?mbja" , n? shum? raste kam pasur k?naq?sin? t?i shijoj para se t? b?hen pron? e lexuesve. Por tani q? disa nga k?to shkrime i rishijoj t? ngjitura n? nj? zinxhir si perla t? vogla, ato m? lan? edhe m? shum? mbresa t? reja q? po p?rpiqem t?i rreshtoj n? k?t? parath?nie, p?r t?i q?ndruar besnik zakonit se dikush duhet t?ua prezantoj? lexuesit librin q? botohet. T? botuara k?shtu s? bashku k?to shkrime krijojn? nj? harmoni t? re m? t? gj?r? t? aspekteve t? ngjashme t? problemeve q? trajtohen n? to. Tema q?ndrore e shkrimeve t? Bujar Shehut ?sht? lidhja e besimit dhe e fes? me politik?n, nd?rthurja e atdhetares me shpirt?roren. Bujari nuk ?sht? i pari q? me p?rkushtim p?rpiqet t? zbuloj? lidhjet e logjikshme dhe t? natyrshme n? k?to raporte. Por ai dallohet p?r m?nyr?n e vet origjinale n? k?t? fush?, pa i b?r? l?shim fanatizmit fetar, por duke theksuar konceptimin e gj?rave nga k?ndv?shtrimi i rrept? besimtar. Ai q?ndron larg p?rdorimit t? besimit p?r politikaniz?m, sikurse ndodh me disa, por as nuk e fsheh se nuk ka fe pa politik? dhe se besimi ?sht? kusht i par? p?r t?i sh?rbyer atdheut, nacionalizmit. K?shtu Bujari ka zgjedhur si rrug? t? p?rfshirjes s? tij n? publicistik? ndri?imin e dobis? s? madhe q? i sjell kombit dhe atdheut, rritja e fuqis? s? besimt n? vlerat hyjnore dhe praktikat fetare. Bujar Shehu nuk p?rpiqet t? fsheh?, t? zbukuroj? apo t? fryj? ndjenjat apo mendimet e tij. Ai shpreh me t? nj?jt?n ?ilt?rsi edhe admirimin edhe zhg?njimin edhe protest?n. Shkrimi i tij "Rreth flamurit t? p?rbashkuar" ?sht? m? shum? protest? se sa zhg?njim. ai e ka t? qart? se ?ka ndodhur dhe pse ka ndodhur q? nga ankimet e Tv "Rozafa, rezulton se shum? shqiptar? nuk din? fjal?t e Himnit t? Flamurit. Prandaj proteston si mospajtim me ngatht?sin? e ngjarjeve p?r t?u larguar nga kjo gj?ndje. Kurse n? letr?n q? i d?rgon Qemal Morin?s n? Amerik? me titullin "Vet?m me besim te Allahu, me pushk?n p?r pen? dhe gjakun p?r boj?, kombi shqiptar mund t? firmos? lirin?", protesta ?sht? larguar dhe ka dal? n? plan t? par? detyrim shpirt?ror, moral, fetar e politik n? nj? m?nyr? gati urdh?ruese p?r frym?n shqiptare. Mjaft jan? dy shkrime t? shkruara si k?to p?r t? dh?n? mesazhe t? plota e t? qarta edhe p?r t? zhvilluar qenien e brendshme t? atij q? shkruan dhe p?r t? k?rkuar nga lexuesit. Por k?to mesazhe jan? ngjeshur edhe n? shkrime t? tjera t? k?saj p?rmbledhjeje. Idet? nga nj?ri shkrim tek tjetri kan? m? shum? frym?marrje e diapazon. Vend q?ndror n? k?t? p?rmbledhje z? sigurisht shkrimi me titull "Feja Islame n? jet?n e shqiptar?ve". ?sht? nj? histori e shkurt?r (aspak skematike) e p?rhapjes s? Islamit n? Shqip?ri q? p?rb?n nj? ndihmes? me shum? vlera shoq?rore e fetare n? l?min e edukimit moral-fetar dhe politiko-ardhetar t? atyre q? e lexojn? dhe e asimilojn?. Duke shpjeguar p?r lexuesit se si mb?rriti, si u shtri, p?rse u rr?njos Islami n? Shqip?ri, p?rse ai arriti t? b?hej besimi i pjes?s d?rrmuese t? popullsis? s? trojeve etnike shqiptare, Bujar Shehu jo vet?m q? zbulon e mbron disa t? v?rteta t? mjegulluara, por i kund?rvihet edhe politikisht nj? pune t? mbrapsht? q? ka vite q? b?het n? Shqip?ri p?r t? sulmuar Islamin si fe dhe si tipar i fizionomis? komb?tare t? shqiptar?ve. N? k?t? shkrim problemet nuk jan? trajtuar nga k?ndv?shtrimi i ngusht? teologjik ose predikues fetar. Ai vendos mendimet n? sfondin e historis? s? interesave shoq?rore t? problemeve komb?tare. ?sht? trajtuar posa??risht fatkeq?sia q? feja islame u godit r?nd? gjat? diktatur?s komuniste. Por nj?koh?sisht ?sht? pasqyruar forca e pamposhtur q? tregoi Islami edhe n? kushtet q? u krijuan n? Shqip?ri. Bujar Shehu u b?n t? qart? lexuesve t? pam?suar mir? me shum? ??shtje, se "n? Islam p?rkushtimi ?sht? individual, personal", por nj?koh?sisht ky lloj p?rkushtimi shnd?rrohet n? funksion kolektiv sepse i sh?rben nj? jete politiko - shoq?rore n? suaza komb?tare dhe nd?rkomb?tare, p?r aq sa ?sht? e domosdoshme t? mbahet parasysh karakteri universal i Islamit. Bujar Shehu i k?rkon lexuesit q? t? mos neglizhoj? e t? mos sakrifikoj? asnj?r?n nga k?to role e vlera. Idet? e tij ai i ka nd?rtuar mbi at? p?rvoj? dhe realitet q? edhe e njeh m? mir?, mbi p?rvoj?n e Shkodr?s. P?r shume arsye kjo ?sht? e p?rligjur. Vet?m k?shtu ai mund t? gjente argumente krejt t? ve?anta, si poezit? e At Gjergj Fisht?s, p?r t? nxjerr? m? n? pah vlerat e Islamit. Pra nuk duhet marr? thjesht si rast?si q? problemet e p?rhapjes dhe t? gjall?rimit t? Islamit n? Shqip?ri, t? nd?rthurjes s? shk?lqyer t? fetares me komb?taren, t? harmonis? midis besimeve t? ndryshme i trajton me v?rtet?si e sakt?si nje qytetar i Shkodr?s duke u mb?shtetur ne terrenin e Shkodr?s. N? k?t? p?rmbledhje lexuesi gjen disa fjalime ose p?rsh?ndetje q? ka b?r? Bujar Shehu n? raste ngjarjesh t? ve?anta, kryesisht me karakter fetaro-kulturor, si promovime librash mbi edukimin qytetar e fetar, p?rkujtime veprimtarish e datash nga jeta e njer?zve t? shquar n? fush?n e forcimit t? besimit islam n? Shkod?r etj. Edhe k?to shkrime e zbukurojn? mjaft tablon e p?rgjithshme q? jep libri. Fjala e hapjes n? ceremonin? e paraqitjes s? librit "N? rrug?n e ngush?llimit e t? shpres?s" z? nj? vend krejt t? ve?ant?, sepse pasqyron shkurt dhe thjesht nj? veprimtari t? t?r? t? dobishme t? zhvilluar n? qytetitn e Shkodr?s p?r edukim fetar dhe atdhetar. Me shkrimin "Libri q? na ka munguar" autori e ndihmon lexuesin t? m?soj? p?r dobin? q? sjell studimi i librit "Mrekullit? shkencore t? Kur?anit". Autori sikur ka dashur t? theksoj? se ndjen lumturi q? at? q? e ka shijuar vet? t?ua rekomandoj? edhe t? tjer?ve. Bujar Shehu ?sht? shfaqur edhe si propagandist, sidomos p?r t? nxitur t? rinjt? t? shkojn? n? at? rrug? ku ec?n ai vet?. ?sht? gj?ja m? e pranueshme kur njer?zit i fton n? rrug?n t?nde dhe nuk u rekomandon rrug? q? p?r vete nuk t? p?lqejn?. Kur shkruan "Rinia ?sht? shpresa e t? ardhmes", dhe k?t? shpres? d?shiron ta shoh? t? ndri?uar me drit?n e Islamit, Bujar Shehu del m? s? miri n? at? pozicion t? pandryshuar q? e njohin si lexuesit e t? tjer?t q? jan? n? kontakt me t?. ?sht? pozicioni i nj? njeriu shum? k?mb?ngul?s p?r t? ftuar njer?zit n? rrug?n e Islamit. Edhe kur merr pen?n p?r t? shkruar ndonj? njoftim p?r veprimtari t? zhvilluara, ai me shkatht?si b?n edhe ndonj? pun? tjet?r. N? shkrimin "SIDA nd?shkim hyjnor i degradimit moral" ai ka gjetur nj? rast t? b?j? edhe qortime t? shfaqjeve njer?zore q? prishin ekuilibrat morale. Por dinamizmin intelektual m? t? spikatur dhe "shpirtin sulmues" qytetar, Bujar Shehu i shfaq n? shkrimin polemizues dhe n? replikat q? b?n. Fushbetejat e tij jan?: politika dhe feja, por gjithmon? n? sh?rbim t? nacionalizmit, atdheut. N? k?t? p?rmbledhje lexuesi do t? gjej? disa shkrime t? k?saj natyre q? e b?jn? librin edhe m? t?rheq?s. N? fjal?n e rastit t? paraqitjes s? librit "Rreth p?rhapjes s? Islamit nd?r shqiptar?t", Bujar Shehu nuk ka ngurruar t? p?rdor? shpat?n e replik?s e polemik?s p?r t? p?rballuar sfidat e l?shuara nga autori i librit "Papa Vojtila n? Shqip?ri" David Xhuxha, i cili "me q?llim t? p?rcaktuar mir?, me qitje t? larg?t, tenton nj? krahmarrje p?r t? realizuar m? von? nj? sulm frontal kund?r Islamit". Pastaj radha i vjen "nj? far? Nikolle" i cili nga Parisi akuzon shqiptar?t musliman? se "kan? kryer nj? akt t? turpsh?m q? p?rqafuan Islamin" dhe u jep nj? lloj ultimatumi pasardh?sve t? tyre t? sot?m "t? korigjohen q? t? mos akuzohen p?r tradh?ti komb?tare". Se cili qenka ky njeri q? nga Parisi kryen "vepra" t? tilla, Bujar Shehu ua ka shpjeguar lexuesve q? n? shkrimin "Ju nuk duhej ta botonit" (botuar n? "E Djathta Komb?tare") ku protestohej ndaj gazet?s "E Djathta" q? vuri n? faqet e saj pllakatin e nxir? t? d?rguar nga franko-shqiptari Nikoll? Gjok? Dakaj. Ky shkrim i Bujar Shehut tani ka m? tep?r vlera se paralajm?ron lexuesin se ??fshihej n? at? gazet?n "E Djathta" q? i hapte rrug? "diversionit politiko-fetar" Dakaj. Vet?m nj? vit pas k?tij shkrimi ata q? qortonte Bujar Shehu ishin n?p?r tribunat me prij?sit e "tregishtave serbe" dhe n? veprimtarit? e komiteteve t? rebelimit n? Jug. Bujar Shehu n? k?to dy shkrime polemizuese ka ditur t? p?rdor mir? edhe mburoj?n p?r t? neutralizuar shigjetat e helmuara edhe topuzin p?r t? sjell? disi n? vete t? ?ak?rdisurit q? l?shojn? k?si shigjetash, q? nga vend strehimet q? kan? siguruar n? kampin e fundamentalizmit t? krishter? ose t? antikomb?tarizmit. Kam p?rshtypjen se shkrime si k?to kan? b?r? pun? m? t? madhe se sa mendojm?, e do t? b?jn? p?rs?ri. Tashm? ka nj?far? tulatjeje t? atyre q? nis?n para disa vitesh ofensiv?n e madhe p?r kthimin e musliman?ve shqiptar? n? fen? e t? par?ve, krisht?rimin, n? latinizmin e koh?s s? Sk?nderbeut, t? cilin ata ia rekomandojn? Kombit Shqiptar vet?m si "Atlet t? Krisht?rimit". Natyrisht ende nuk mund t? themi se jan? realizuar ato q? rekomandon Bujar Shehu n? k?to shkrime p?r t?ua ftilluar mendjen atyre q? jan? ndikuar nga parulla djall?zore si: "Shqip?ria depo e municionit islamik", "Shqip?ria ?erdhe e terrorizmit islamik", "Shqip?ria vendi q? po e mbulon pluhuri islamik nga vendet arabe"etj. Bujar Shehu nuk ka nguruar t? jet? nj?ri nd?r ata shkrues jo t? shumt? n?p?r gazeta q? i kan? trajtuar k?to ??shtje. Titulli i nj? shkrimi t? tij ?sht? shum? godit?s n? shenj?: "Terrorizmi islamik nj? tullumbace e shp?rthiqur n? duart e qeveris? s? Jugut". Bukur shum? autori i thot? lexuesit se "Kabineti Jugor i Shqip?ris? i kryesuar nga Nano, k?t? tullumbace t? antishqiptarizmit e ka psonisur n? Athin? dhe e ka fryr? n? Beograd". Plot e plot ngjarje duke p?rfshir? edhe disa deklarata t? ministrit t? jasht?m t? Serbis? e kan? v?rtetuar se pik?risht k?shtu ?sht?. Edhe m? me r?nd?si ?sht? ajo kur autori i drejtohet lexuesit me k?to fjal?: "fundamentalizmi dhe terrorizmi i kan? rr?nj?t t? thella, nga mesjeta e qelive t? err?ta t? murg?ris? ortodokse q? jan? edhe materniteti ku lindi komunizmi. Islami si nj? fe me shumic? t? theksuar midis besimtar?v? shqiptar?, ka patur dhe ka nj? detyr? par?sore n? drejtim t? harmonis? fetare. Nga pozita e m? t? madhit, atij i takon t? shp?rndaj? toleranc? n? mes t? besimtar?ve, por asnj?her? n? kurriz t? drejt?sis?. K?t? detyr? Islami n? Shqip?ri e ka realizuar dhe po e realizon n? m?nyr? sh?mbullore, shpesh duke d?mtuar edhe veten e tij. At?here, ku ?sht? fundamentalizmi islamik n? Shqip?ri"?(!) Bujar Shehu mesazhet e tij disave ua ka nisur edhe me adres? konkrete. K?shtu ka vepruar ndaj Vasil Melos apo Maks Velos n? shkrimet: "Provokimet antishqiptare gjithmon? do t? d?shtojn?". Bujari e shpartallon provokimin e ndyr? t? grekomanit Vasil Melo, kryetar i PBDNJ-s? se n? Shqip?ri 50% e popullsis? qenkan t? besimit t? krishter?. Fatkeq?sisht k?t? t? pav?rtet? para Vasil Melos e kan? th?n? n? shtyp edhe intelektual? shqiptar?, madje edhe Ismail Kadare. Bujar Shehu nuk ?sht? stepur para emrit t? Ismail Kadares? dhe p?r hir t? t? v?rtet?s, atdheut, kombit, nd?rgjegjes qytetare, i ka dh?n? edhe k?tij at? q? i takon. Autori e shpreh qart? mendimin e tij se "n? rastin kur koha n? periudha kritike p?r kombin ton? pjell qenie t? tilla si Ismail Kadare apo Zef Bushati p?r t? fyer e denigruar Islamin, ajo nuk harron t? lind edhe burra t? tjer?, shqiptar? t? ndersh?m, t? cil?t duke patur respekt edhe p?r krishr?rimin, din? t? mbrojn? me kompetenc? e drejt?si Islamin, duke e konsideruar at? si nj? nga dhuratat e Zotit t? Plotfuqish?m n? funksion t? p?rsosuris? universale t? njeriut". ?sht? d?shp?ruese dhe trishtuese q? shqiptari t? detyrohet t? shkruaj? n? k?t? m?nyr? p?r shqiptarin, por me antikomb?tar?t nuk b?het kompromis e toleranc?. Bujar Shehu nuk trembet se mos duket "intolerant" n? rastet kur duhet reaguar ashp?r si n? shkrimin replik? me nj? intervist? t? Arben Imamit ku shprehet: "?sht? m? se e v?rtet? se qent? rruga?? lehin kot dhe m? n? fund, ngordhin kot, por nga ana tjet?r nuk ?sht? aspak e v?rtet? se k?to veprime i b?jn? tek dera e xhamis?". I referohet p?rdorimit abuziv nga Arben Imami t? nj? th?nie anonime: "Qeni para se t? ngordh?, shkon e pshurr n? der? t? xhamis?". Tre vite pas k?saj polemike, dim? q? Arben Imami lehu si qaraman p?r dajakun e padrejt? q? h?ngri m? 28 maj 1996, pak m? von? lehu sa mundi si gjeneral grek i rebelimit n? Shqip?ri, pastaj si tellall i Janullatosit dhe i avokatit grek, Likurezos, p?r t? b?r? kushtetut?n greke te Shqip?ris?. Tani Imami ka shpallur "ngordhjen e tij politike" duke u larguar nga posti i nj? ministri pa ministri p?r t? vajtur p?r kurse kualifikimi n? Sh.B.A. Para se t? mb?rrij? n? k?t? fund t? mjeruar politik, pasi ka bredhur n?p?r dyert e strehat e kishave greke, tashti po shkon t? falet n? kishat e lobit grek n? Amerik?. Kishte plot?sisht t? drejt? Bujar Shehu ku i thoshte se po m?katonte kur e lidhte "ngordhjen e qen?ve n? dyert e xhamis?". Bujar Shehu di t? p?rdor? mir? edhe sarkazm?n kur lipset, si? d?shmon n? "Kutia postare 103" ku vihet n? loj? puna e keqe e anonim?ve q? n?p?rmjet transmetimeve televizive fallsifikojn? historin? e Shqip?ris?, duke arritur deri n? absurditete se "rr?njt? e jet?s p?r shqiptar?t lidhen me ardhjen Palit apo t? ndonj? emisari tjet?r t? krishter?" (!) Shkrimi "Nuk mund t? b?het polemik? fisnike me njer?z pa fisnik?ri", e ka plot?suar mozaikun e kritereve nga t? cilat udh?hiqet autori kur hyn n? dyluftimin e pen?s p?r parime e p?r ??shtje serioze. Bujar Shehu n? shkrimet e veta, nuk bie asnj?her? n? d?shp?rim dhe nuk d?rgon mesazhe ?mobilizuese. K?t? na e tregon m? mir? shkrimi nme titull: "Shqip?ria nuk ka qen? kurr? tmerr pa fund", n? t? cil?n ai hedh posht? pjes?n e par? t? epitafit "ik?n nga nj? tmerr pa fund, shkuan n? nj? fund t? tmerrsh?m", shkruar nga nj? epitafolog n? nj? gazet? shqiptare me rastin e nj? vjetorit t? tragjedis? s? t? mbyturve n? Otranto. Bujari ka b?r? nj? gj? t? mrekullueshme nga pik?pamja e fes?, politik?s, nd?rgjegjes komb?tare q? nuk pranon se Shqip?ria dhe shqiptar?t kan? jetuar ndonj?her? n? tmerr pa fund, madje as gjat? diktatur?s komuniste, e cila p?r vete p?soi fundin e tmerrsh?m. Interpretimi i Bujar Shehut p?r epitafin e sip?rp?rmendur ?sht? me shum? vlera edhe tani, sepse tregon se edhe gj?ndja e tmerrshme ku e ka zhytur Shqip?rin? revanshizmi komunist, nuk mund t? jet? tmerr pa fund dhe nuk mbyllet vet?m me fund t? tmerrsh?m. Grekomani Vasil Melo para pak koh?s deklaron se Shqip?ria ?sht? e t?ra e zhytur ne kriminalitet, korrupsion, e paraqet Shqip?rin? si ferrin vet? dhe pastaj de-klaron se askush tjet?r nuk ka kush e qeveris ve? atyre q? jan? n? fuqi. Pra k?ta jan? njer?zit q? duan t?i thon? shqiptar?ve: zgjidhni e merrni midis tmerrit pa fund ose fundit t? tmerrsh?m. K?t? ua than? serb?t kosovar?ve p?r shum? vite, por d?shtuan pik?risht at?here kur menduan se psikologjia "m? mir? tmerr pa fund" i kishte b?r? shqiptar?t e Kosov?s t? mos i rezistonin as tmerrit m? t? fundit. Kur i rilexon shkrimet e Bujarit t? nxisin edhe m? shum? p?r reflektim, sidomos kur i ke n? dor? n? form? libri t? varg?zuar si ide, si tema, si q?ndrime dhe si shprehje figurative. Kronologjia e ngjarjeve kalendari kohor i zhvillimeve, grafiku i ritmeve t? ndryshimeve, katalogu i ideve, fjalorthi i figuracionit letrar dhe albumi i personazheve q? krijon ky lib?r jo voluminoz, d?shmojn? p?r vlerat e pun?s s? autorit. ?sht? lib?r q? pasqyron koh?n t? analizuar sipas rrjedh?s s? saj jo retrospektive. ?sht? lib?r d?shmi analitike. Tiran? m? 30.08.1999 Abdi BALETA Feja islame n? jet?n e shqiptar?ve Pa pretenduar se do t?i themi t? gjitha, duhet patjet?r t? deklarojm? se kjo histori e shkurt?r e p?rhapjes s? Islamit n? Shqip?ri, mbetet n? kufijt? e modestis?. Vlera e ve?ant? e k?tij shkrimi, lidhet posa??risht me iniciativ?n p?r t? ndihmuar sado pak n? njohjen e gjendjes aktuale t? Islamit n? vendin ton?, pa harruar k?tu ecurin? historike deri n? k?to momente, ku tri t? kat?rtat e popullsis? n? Shqip?ri, ndjehen ve?an?risht t? k?naqur n? mjediset e besimit musliman. ?sht? me mjaft interes t? sh?nojm? k?tu, q? kjo shif?r, po t? kemi parasysh edhe trojet e tjera shqiptare, q? sot padrejt?sisht, po jetojn? n?n pushtimin serb, maqedon, grek apo malazez, kjo shif?r pra, do t? sh?nonte me siguri mbi 90% t? popullsis? n? besimin e v?rtet? musliman. Shqiptar?t n?p?r historin? e tyre tejet t? dhimbshme, kan? luftuar gjithmon? p?r t? gjetur vetveten n? funksion t? besimit fetar, apo edhe n? sh?rbim t? ??shtjes komb?tare. Shpeshher? t? krishter?t, p?r t? na fyer sadopak, na thon? ne, musliman?ve: "Mos harroni se dikur, para sundimit turk, kini qen? edhe ju t? krishter? si ne." Ata me k?t? arsyetim, jo vet?m q? fyejn? veten, por edhe fen? e tyre, e cila nuk mundi t? kishte dimensionet e nevojshme shpirt?rore, nga e cila t? mos mund t? divorcohej me kaq leht?si nj? popull i t?r?... Mendoj se ?sht? nj? e drejt? njer?zore q? kushdo t? ket? mund?sin? t? p?rzgjedh? m? t? mir?n e mund?sive q? na paraqitet. Prej k?tej mund t? dalim me konkluzionin: P?rqafimi i asaj feje q? gjithsesi k?naq d?shirat morale t? nj? njeriu apo t? nj? populli t? t?r?, pavar?sisht nga koha e shpalljes s? k?saj feje, provon bindsh?m, qytetarin? individuale apo kolektive n? at? ?ka u realizua. Pra populli shqiptar, n? p?rpjekje p?r t? krijuar nj? fizionomi komb?tare n? besimin te Zoti, kur u ballafaqua edhe me Islamin, konstatoi me k?naq?si se pik?risht Islami ishte feja ku mund t? mb?shtetej dinjiteti i tij. Dinjitet i cili karakterizohet nga trim?ria, besnik?ria, zgjuar?sia si dhe dashuria p?r nj?ri ? tjetrin, elemente t? domosdoshme k?to q? konvergohen edhe me moralin e fes? muslimane... Le t? prezantohemi edhe m? tej me ardhjen e Islamit n? Shqip?ri. Kontaktet e para t? fes? Islame me gadishullin e Ballkanit i gjejm? m? p?rpara se Perandoria Osmane t? pushtoj? k?to treva. Rrug?t me an?n e t? cilave kjo fe arriti edhe n? trojet etnike shqiptare, jan? disa syresh: n?p?rmjet Andaluzis? Spanjolle. Si? dihet musliman?t sunduan n? tet? shekuj t? lavdish?m, ku Spanja u b? nj? nga kryeqendrat kulturore, politike dhe ekonomike t? Evrop?s. N? qoft?se sot flitet p?r ndonj? koh? t? rilindjes Evropiane, ishte pik?risht ajo koh? ku musliman?t q?ndruan n? Spanj? dhe nga ku Europa mori shk?lqim nga shk?lqimi i tyre, n? shkenc?, n? kultur? etj., pa p?rmendur k?tu edhe moralin, t? cilin Europa me koh? e ka hedhur n? koshin e plehrave t? historis? s? saj. Gjat? sundimit arab n? Spanj?, nga viti 711 deri n? vitin 1492 pas Krishtit, Islami shk?lqeu me t? gjith? madh?shtin? e tij. Rrug? tjet?r me an?n e t? cil?s Islami arriti n? Shqip?ri, ?sht? ajo n?p?rmjet Si?ilis?, kur Arab?t u gjend?n t? pranish?m nga gjysma e dyt? e shekullit t? dhjet?, si dhe nga shekujt XII dhe XIV, gjat? luftrave t? kryq?zatave etj. Kontaktet e para t? Islamit me Shqip?rin?, jan? rrug?t e r?nd?sishme n?p?rmjet misionar?ve fetar? t? Islamit, si dhe t? tregtar?ve t? ndrysh?m q? tregtonin nga Lindja n? Per?ndim. Por p?rhapja e organizuar e Islamit n? trojet shqiptare, do t? mund t? realizohej normalisht, vet?m n?n sundimin osman. ?sht? rasti t? konstatojm? k?tu, se edhe fatkeq?sit? (si? mund t? quhet pushtimi osman) kan? m?nyrat e tyre p?r t? rregulluar gj?rat... Pra nga fundi i shekullit t? XIV, n? dhjet?vje?arin e fundit t? sundimit t? sulltan Muratit I, turqit osman? kontaktohen ushtarakisht, politikisht, si dhe n? t? gjitha nivelet e tjera me shqiptar?t. Islamizmi si nj? fe e re, q? t? mund t? p?rhapej, duhej patjet?r t? kalonte nga Lindja p?r n? Per?ndim, pra k?rkohej detyrimisht t? shtrihej edhe n? Ballkan ku vendasit kishin mb?shtetur kristianizmin lindor dhe at? per?ndimor. T? ardhmen e saj n? Ballkan, Perandoria Osmane e shikonte pik?risht n? k?t? pik? delikate, pra n? ndryshm?rin? e besimeve nd?rmjet tyre dhe ballkanasve. Perandoria Osmane e pushtoi Ballkanin ushtarakisht, por duke i l?n? nj? hap?sir? tep?r tolerante n? ushtrimin e fes? s? tyre, pa ndonj? penges? t? ve?ant?. Kontakti i turqve osman? me shqiptar?t, realizohet p?rfundimisht n? vitin 1385, kur Karl Topia, sundues n? jugun e Shqip?ris? etnike, k?rkon ndihm?n e turqve n? luft?n kund?r Balsh?s s? dyt?, sundimtar edhe ky, n? veri t? Shqip?ris?. N? k?t? m?nyr? shum? sundimtar? shqiptar? njoh?n vasalitetin e sulltanit. Me ardhjen e turqve n? Shqip?ri u krijuan rrethanat e favorshme p?r njohjen si dhe p?r p?rhapjen e Islamit n? m?nyr? t? organizuar. Kalimin n? fen? Islame t? shqiptar?ve, p?rve? seriozitetit dhe v?rtet?sis? q? mbart m? vete kjo fe, e favorizoi n? nj?far? m?nyre, ve?an?risht edhe shthurja masive e institucionit, e moralit t? klerit n? p?rgjith?si, duke zbehur k?shtu, besimin popullor te kisha dhe prift?rinjt? e saj. Shpejt?sia me t? cil?n shqiptar?t p?rqafuan Islamin, sh?nonte gjithmon? rritje, duke u realizuar me nd?rgjegje t? plot? e mbi baza vullnetare. Statistikat zyrtare t? koh?s, na m?sojn? se nga fundi i shekullit XVII, 90 % t? popullsis? u konvertua n? besimin Islam. Shqiptar?t jo vet?m q? gjet?n m? n? fund prehjen shpirt?rore n? fen? islame, por nga ana tjet?r, me an?n e t? qenurit islam, i b?n? ball? me sukses rrezikut t? asimilimit gjith?komb?tar nga fqinj?t ortodoks? sllavogrek. Merret kollaj me mend se sa leht? do ta kishin shoven?t serbo-grek? realizimin e ?ndrrave t? tyre historike p?r aneksimin e Shqip?ris?, n? se shqiptar?t nuk do t? mb?shteteshin moralisht e politikisht te besimi islam. Prej k?tej mund t? nxjerrim p?rfundimin e sakt?, se n? qoft?se sot ?sht? ruajtur p?r mrekullit identiteti komb?tar i shqiptar?ve, nj? merit? t? padiskutueshme ka edhe p?rqafimi me fen? islame. Gjejm? rastin k?tu t? fal?nderojm? Zotin e gjith?fuqish?m, q? duke mund?suar ardhjen e Islamit n? Shqip?ri, jo vet?m q? na krijoi kushtet p?r p?rsosjen morale, por nga ana tjet?r, na krijoi kushte tep?r t? favorshme p?r ruajtjen e identitetit ton? komb?tar si nj? faktor i r?nd?sish?m i besimit ton?. Af?rsisht 3,5 milion? banor? ka sot Shqip?ria e kufijve artificial? t? 1913-t?s. Nuk e dim? p?rse Zoti e vendosi k?t? popull t? vog?l n? mes malesh e me pak tok? pjellore! Kjo sip?rfaqe q? sot quhet Republik? e Shqip?ris? ?sht? 28.748 km katror. B?n pjes? n? gadishullin e Ballkanit, duke qen? pjestare e Europ?s Juglindore. Prej vitit 1485 pas Krishtit, e deri n? vitin 1912, rreth 500 vjet, Shqip?ria ka qen? pjes? e Perandoris? Osmane. Nga fundi i shekullit t? kaluar, n? mjediset e viteve 1876-1880, n? luft?n ruso-turke, ku turqit dol?n tep?r t? dob?suar prej saj, u vendos paqja e Sh?n Stefanit dhe turqit pranuan disa l?shime. Me k?t? rast, fuqit? e m?dha t? koh?s, n?n ndikimin e Rusis?, vendos?n q? nj? pjes? e Shqip?ris? veri-per?ndimore, Ulqini, Tivari etj, t?i aneksoheshin Malit t? Zi. Ndon?se Shqip?ria mbeti prap? n? sundimin turk cop?timi eventual i saj do t? arrihej si rezultat i shkat?rrimit t? Perandoris? Osmane n? vitin 1912. Serbia p?rs?ri pas 500 vjet?sh, me ndihm?n e Rusis? e pushtoi Kosov?n. Me k?t? rast edhe Greqia mori pjes?n e saj t? majme nga trojet etnike shqiptare. N? k?t? m?nyr? u vendos?n kufijt? artificial? t? Shqip?ris? ku gjysma e saj u la jasht? kufijve, p?r t? k?naqur gryk?sit? Serbo-Greke. S?kishte si t? ndodhte ndryshe, Evropa e krishter? nuk mund t? linte n? kufijt? e saj etnik? nj? shtet q? quhej Shqip?ri e q? kishte rreth 90% t? popullsis? muslimane... Megjith?se si? tham? m? lart, popullsia ishte me shumic? d?rmuese muslimane, p?rs?ri Evropa e krishter? nuk lejoi q? Islami t? shpallej fe shtet?rore. Megjithat? musliman?t me p?rpjekjet e shumta, arrit?n t? organizohen vet? n? dy bashk?si, Sunite dhe Bektashiane. Shkolla kryesore e Islamit ishte fillimisht medreseja e Beratit. Jeta fetare megjith? v?shtir?sit? e koh?s, mori nj? zhvillim t? madh ndon?se kishte nj? munges? t? theksuar n? literatur?n islame. N? vitin 1921 p?r fat t? keq duhet th?n?, lidhja me Stambollin u nd?rpre. Pas shum? v?shtir?sish?, n? vitin 1923, Bashk?sia Islame organizoi kongresin e saj t? par? dhe po p?r her? t? par? u zgjodh Myftiu i par?, me selin? e tij n? Tiran?. Me k?t? rast u themelua edhe K?shilli i Lart? i Sheriatit. Gjat? periudh?s 1921-1924, n? Shqip?ri u zhvillua nj? aktivitet i dendur islam. N? k?to vite u b?n? p?rkthime t? pjesshme t? Kur?anit fam?lart? nga Hafiz Ali Kor?a, Ibrahim Dalliu, Abdulla Zemblaku etj. Nd?rsa p?rkthimi i plot? i Kur?anit fam?lart? u realizua vet?m n? vitin 1985 n? Prishtin?, nga p?rkthyesi Feti Mediu. N? gusht t? vitit 1929, Bashk?sia Islame, organizoi n? Tiran? kongresin e dyt? t? saj. N? at? periudh? n? Shqip?ri num?roheshin 1048 xhami, me nj? personel t? p?rgjithsh?m prej 1315 vet?sh. Gjat? mbret?rimit t? Ahmet Zogut, 1928-1939, u nd?rtuan edhe disa xhami si dhe u regjistruan disa medrese t? reja, u krijuan mund?si t? shohin drit?n e botimit libra dhe revista t? Komunitetit Musliman, q? megjithat?, mbeten t? pamjaftueshme p?r t? p?rballuar d?shir?n e madhe t? musliman?ve shqiptar?, p?r ta njohur Islamin n? brend?si dhe n? thell?si, me baza t? sh?ndosha teorike e praktike. N? pranver?n e vitit 1939, Italia fashiste sulmoi dhe pushtoi Shqip?rin?. Gjat? kat?r viteve t? k?tij pushtimi, nuk pati ndonj? penges? serioze n? veprimtarin? e Komunitetit Musliman, ai vazhdoi aktivitetin e tij edhe n? kushtet e pushtimit, duke u shtrir? edhe n? Kosov?, Maqedoni apo n? Mal t? Zi ku banonin shqiptar? n? trevat e tyre. Pushtimi i m?vonsh?m i Shqip?ris? ishte ai i fundvitit 1944 nga komunist?t, me n? krye stalinistin Enver Hoxha. Ky regjim ishte dhe mbetet armiku m? i rreziksh?m i Islamit si dhe i t? gjitha feve t? tjera, p?rve? fes? s? tyre, marksizmit. Komunizmi q? mori pushtetin me dhun? p?rfaq?sohej nga njer?z identitet humbur, q? nocioni fe dhe atdhe, nuk kishte asnj? kuptim n? pseudomoralin e tyre. Q? n? fillimet e tij komunizmi, pun?n e par? q? mundi t? b?j?, ishte d?rgimi i klerik?ve musliman? e t? krishter? p?rpara tog?s s? pushkatimit. N? k?to skuadra t? pushkatimit pan? fundin e tyre tragjik, shum? nacionalist? t? m?dhenj t? popullit ton?. N? k?t? m?nyr?, Shqip?ria e mjer? iu n?nshtrua dhun?s dhe terrorit m? t? eg?r 50 vje?ar. Strategjia afatgjat? e k?tij rregjimi kriminal konsistonte n? eleminimin institucional t? besimeve fetare n? Shqip?ri. K?t? q?llim e realizoi n? vitin 1967, kur shkat?rroi me zjarr e me hekur, t? gjith? trash?gimin? e brezave n? institucionet fetare. 2169 objekte kulti u mbyll?n apo u shkat?rruan. Ato q? shp?tuan nga furtuna antifetare e komunist?ve, u shnd?rruan n? depo, sht?pi kulturore, apo edhe nevojtore publike, si ajo q? ndodhi me rastin e xhamis? s? qytetit t? Kavaj?s. N? k?t? m?nyr?, regjimi komunist duke u b?r? shteti i par? ateist, arriti nj? rekord bot?ror, q? prej tij mori si shp?rblim, urrejtjen dhe p?rbuzjen mbar?popullore... Pas k?tyre q? tham?, vet?kuptohet se aktivitetet fetare n? Shqip?ri u ndaluan me ligj, nd?rsa ushtrimi i k?tyre aktiviteteve n? m?nyre klandestine t? hapte dyert e burgut me nj? leht?si t? ?uditshme. F?mij?t tan? nuk mund t? trash?gonin n? asnj? m?nyr? emrat e paraardh?sve t? tyre. P?r k?t? q?llim Komiteti i Partis?, kishte aprovuar nj? list? me emra, ku na detyronte t? merrnim nga ajo emra p?r f?mij?t tan?. Nuk ?sht? i rast?sish?m fakti q? n? Shqip?ri do t? gjeje jo pak emra t? list?s si: Stalin, Molotov, Kirov, Pushtet, Partizan, ?lirim, Marenglen (shkurtim i emrave Marks, Engels, Lenin), etj. Me gjith? k?t? represion t? madh nga ana e shtetit komunist, musliman?t shqiptar? nuk e shuan asnj?her? flak?n e zjarrit q? kishin t? ndezur n? zemrat e tyre, p?r fen? islame. N? kushte tep?r t? v?shtira, besimtar?t mbanin Ramazanin. Shpeshher? namaz?t organizonin bashkarisht n?p?r sht?pit? e tyre, por edhe individualisht. Edhe festat e Bajramit i organizonin me kujdes e p?rkushtim. Por vjen nj? koh? dhe ?do gj? n? t? ka fundin e vet. Edhe komunizmi e p?rjetoi fundin e tij. N? Shqip?ri pas shembjes s? pritshme t? komunizmit, u krijuan mund?sit? q? populli t? kthehet me besim n? rrug?n e Zotit. Botuar te "Rim?k?mbja", maj 1997 "Dituria islame", Prishtin?, gusht 1997 Gjendja e Islamit n? Shqip?ri pas shembjes s? komunizmit Islami p?rball? rezistenc?s antiislame Komunizmi e "plagosi" p?r vdekje Islamin n? Shqip?ri, vdekje p?r t? cil?n ai mendoi se e realizoi p?rfundimisht, por u gabua r?nd?, ashtu si? mund t? gabohet kushdo q? nuk e njeh forc?n mahnit?se q? mbart n? vetvete Islami. Islami, pra, mundi t? jetoj? n? shpirtin e musliman?ve shqiptar?, p?r arsyen e thjesht? se ai p?rfaq?son n? ?do koh?, shpres?n dhe jet?n. Fundviti i 1990-?s sh?noi r?nien e komunizmit, n? t? nj?jt?n koh?, edhe rigjall?rimin e Islamit n? Shqip?ri. Si pasoj? e q?ndrimit absurd t? regjimit komunist, p?rve? inventarit shpirt?ror, inventari fizin nuk ekzistonte n? asnj? cep t? Shqip?ris?. Brutaliteti komunist shkat?rroi ?do gj?, p?rve? xhamis? s? Ethem Beut n? qend?r t? Tiran?s, q? nuk e dim? p?r ?far? arsyeje diktatori e kurseu. Sidoqoft?, besimtar?t me pun?n dhe p?rkushtimin e tyre, me sakrifica nga m? t? ndryshmet, arrit?n m? n? fund t? krijojn? ambjente ku musliman?t t? kryenin detyrimet e p?rdit?shme fetare. ?sht? mjaft interesant q? k?to xhami t? improvizuara, jo vet?m q? filluan t? frekuentoheshin nga t? rriturit, por edhe nga f?mij? e t? rinj, q? lind?n dhe u rrit?n n? shtetin ateist komunist. Megjith?se ai brez t? rinjsh nuk kishte asnj? p?rfytyrim real p?r xhamin?, Zoti m?shir?plot?, me an? t? familjeve t? tyre, i udh?zoi n? besim. N? k?to hapa t? par? t? rigjall?rimit t? Islamit n? Shqip?rin? paskomuniste, u krijua edhe Komuniteti Musliman. Ve?an?risht, g?zim i madh p?r besimtar?t ishte edhe shkuarja p?r her? t? par? n? m?nyr? t? organizuar e haxhijve shqiptar? n? vendin e shenjt? p?r musliman?t, n? Mek?n e madh?rishme. Nj? ndihmes? t? madhe p?r rigjall?rimin e Islamit n? Shqip?ri dhan? edhe v?llez?rit tan? musliman? kudo n? bot?, e n? m?nyr? t? ve?ant? ata t? vendeve arabe. Shoqata t? ndryshme, individ? t? shumt? dhan? kontributin e tyre p?r nd?rtimin e xhamive, n? drejtim t? p?rgatitjes s? teolog?ve si dhe t? imam?ve t? rinj. U d?rguan student?t e par? n? vendet arabe p?r t?u aft?suar si kuadro t? teologjis? islame, etj. U organizuan dhe u bashk?renduan pun?t. Sot, fal? ndihmave t? v?llez?rve tan? musliman?, jan? krijuar kushte normale p?r t? realizuar t? gjitha sh?rbesat fetare. Nj? ndihm? shum? t? madhe e tep?r t? domosdoshme do t? konsideronim edhe pajisjen me literatur? islame q? gjithmon? n? Shqip?ri ka munguar. N? k?t? bot? t? trazuar moralisht e shpirt?risht, vet?m hi?gj?ja nuk paska armiq. I par? n? k?t? v?shtrim, Islami ka armiqt? e tij potencial?, t? cil?t punojn? n? ?do koh? e me ?do m?nyr? ta pengojn? at?. K?ta armiq jan? n? dy grupime t? r?nd?sishme. Jasht? Islamit i pari dhe brenda tij i dyti. Duke patur n? konsiderat? q?llimet djall?zore antishqiptare t? shtetit si dhe t? kish?s greke p?r aneksimin e Shqip?ris? s? Jugut, s?kemi si t? mos mendojm? se penges? kryesore p?r realizimin e k?saj ?ndrre t? tyre t? vjet?r ?sht? prezenca e faktorit musliman n? 70% t? popullsis? shqiptare. Rrjedhimisht, ortodoksia greke apo edhe serbe, q? kan? p?r q?llim cop?timin e Shqip?ris?, Islamin e shikojn? si nj? armik eventual t? tyre. N? k?t? m?nyr?, edhe Islami nga ana e tij nuk mund t?i konsideroj? miq k?ta armiq t? deklaruar. Kjo ?nd?rr e tyre e vjet?r nuk mund t? realizohet aq kollaj me nj? raport t? disfavorsh?m t? p?rqindjes s? besimeve. P?r k?t? q?llim djall?zor, Greqia ka pranuar nj? shum? t? konsiderueshme emigrant?sh nga Shqip?ria. Kjo shif?r arrin n? 300 mij? refugjat?, t? cil?t, jo vet?m keqtrajtohen sistematikisht, por nga ana tjet?r, n?p?rmjet tyre, luan me shtetin e dob?t shqiptar, si macja me miun. ?do her? q? grek?ve nuk u shkon p?r shtat politika e shtetit ton?, aq her? ata luajn? kart?n e emigrantit. N? k?t? m?nyr?, shteti yn? i varf?r, duke u frik?suar nga nj? d?bim i mundsh?m i emigrant?ve, t? cil?t nuk mundet t?i sistemoj? me pun? etj., b?n l?shime t? d?nueshme n? favor t? grek?ve. Nj? nga shembujt konkret t? k?tyre l?shimeve t? paprecedent ?sht? edhe fron?zimi i grekut Janullatos si Kryepeshkop i Kish?s Ortodokse Shqiptare. Prania e tij n? krye t? Kish?s Shqiptare ?sht? nj? "dhurat?" greke q? na kujton kalin e vjet?r t? Troj?s, i ngarkuar me misionin e ri t? koh?s... Janullatosi me forma t? ndryshme ka aktivizuar persona t? ve?ant?, nj? mekaniz?m t? t?r?, sht?pi botuese, redaksi gazetash, gjith?ka tjet?r q? vjell helm kund?r Shqip?ris? dhe Islamit n? ve?anti, te i cili ata shikojn? barrier?n e pakap?rcyeshme p?r realizimin e q?llimeve t? tyre t? err?ta ndaj Shqip?ris?. Nj? industri e t?r? propagandistike financohet nga ana e tyre; q? vjell vrer e dizinformon mendjen e popullit t? thjesht? ndaj figur?s dhe moralit islam. Jan? disa antiislam?, mercenar? shqipfol?s, pseudointelektual? q? leht?sisht tradh?tojn? interesat komb?tare si Ki?o Blushi, Frrok ?upi, Ben Blushi, Neshat Tozaj, Ismail Kadare, Neritan Ceka, Maks Velo, e ndonj? tjet?r, q? jan? n? ball? t? luft?s kund?r Islamit. M? posht? po japim disa tituj n? shtypin shqiptar q? drejtohet nga personat e sip?rcituar: "Rreziku i Shqip?ris? nga fundamentalizmi islamik" (Lajm?tari, 9. 09. 1993); "P?rhapja e Islamizmit n? Shqip?ri me forc? e dhun?" (Koha Jon?, 10.12.1994); "Shqip?ria nuk do t? jet? kurr? islamike (Koha e Jon?, 10.12. 1994); "Shqip?ria depo municioni islamik" (Z?ri i Popullit, 10.01.1995); "Shqiptar?t musliman? pasardh?s t? haremeve t? Sulltanit" (Koha Jon?, 28.08.1993); "Islami dhe militant?t islamik?"; "Fanatizmi dhe primitivizmi turko - aziatik"; "Shqiptar?t musliman? tradh?tuan fen? e t? par?ve, ndaj duhet t? konvertohen n? t? krishter?"; "Stina anti islame"; "Allahu shkat?rron kishat" etj. etj. Jan? k?to pra, disa nga titujt e artikujve t? gazetave antiislame q? n? ?do dit? i b?jn? presion psikologjik lexuesit shqiptar. Disa shqiptar? me pun? dhe luft? t? ndershme, disa t? tjer?, me pun? dhe luft? t? pandershme ndaj Shqip?ris?, e kan? ndihmuar historikisht Greqin?, nd?rsa nderi apo turpi, sipas rastit, le t? mbetet i tyre. Grek?t historikisht gjithmon? na kan? luftuar. Gadishm?ria p?r t? na ndihmuar n? k?to dit? t? v?shtira p?r ne, mos vall? duhet kuptuar si nj? vrasje t? nd?rgjegjes nga ana e tyre, p?r padrejt?sit? q? na kan? b?r? gjithmon?, apo fshihen djall?zi t? reja n? mentalitetin e tyre t? vjet?r? Sidoqoft? p?r k?t? q?llim ?sht? mir? q? ne t?i referohemi historis?. Ajo me siguri do t? na m?soj? se grek?t mbeten gjithmon? grek, besnik? t? dhelp?ris? s? tyre. "Merita" e kalit t? dikursh?m t? Troj?s, do t? mbetet nj? vul? turpi n? historin? e tyre t? djeshme dhe t? sotme... Politika e shtetit grek dhe atij serb, e ndihmuar fuqish?m edhe nga kisha e tyre, i bashk?rendojn? veprimet kund?r Shqip?ris? e n? m?nyr? t? ve?ant? kund?r Islamit. Serb?t padrejt?sisht e me forc? mbajn? n?n sundimin e tyre, Kosov?n shqiptare, ku 95% t? popullsis? s? saj jan? musliman?. Q?llimi i tyre i p?rbashk?t ?sht? asgj?simi i Islamit n? Shqip?ri, p?r t? hapur rrug?n k?shtu, synimeve t? tyre antishqiptare. As edhe nj? person i vet?m, nga t? 300.000 emigrant?t ekonomik? q? punojn? n? Greqi, kur jan? musliman? nuk mund t? p?rdorin emrin e tyre. Ata jan? t? detyruar t? zgjedhin nj? em?r tjet?r ortodoks, ndryshe nuk mund t? punojn? m? tej n? Greqi! Duke mos i justifikuar aspak k?ta emigrant? p?r fat t? keq duhet th?n?, se rrall? jan? ata q? nuk e pranojn? k?t? kusht. T? ndodhur n? udh?kryqe t? v?shtira ekonomike, jan? t? detyruar t? b?jn? pazarlleqe me identitetin e tyre, si nj? kusht i rrept? e i neveritsh?m i inkuizicionit grek ndaj musliman?ve shqiptar? n? fundshekullin e nj?zet?. N? p?rfundim mund t? konstatojm?, jo pa keqardhje, se jo vet?m ata q? kan? synime p?r tjet?rsimin e Islamit n? Shqip?ri, por edhe t? gjith? t? tjer?t, individ apo grupime t? ndryshme, t? cil?t jan? skllev?r t? epsheve t? tyre dhe q? nuk mund t? shk?puten dot nga veset, ndjehen m? rehat n? llumin e imoralitetit se sa n? mbret?rin? e kulluar t? moralit islam. Fenomeni i dyt? q? tenton t? pengoj? Islamin n? misionin e tij hyjnor, ?sht? edhe injoranca. D?mi i madh q? shkakton injoranca ?sht? i pa llogaritsh?m p?r Islamin. Profeti Muhatet a. s. gjithmon? e ka porositur popullin e tij p?r t? gjitha koh?rat: "K?rkojeni diturin? nga djepi deri n? varr". Kur nuk ?sht? patur parasysh kjo porosi, musliman?t kan? shkuar deri n? gjakderdhje n? mes tyre, sepse ata i ka udh?hequr injoranca dhe mendjemadh?sia. P?r shkak se nj? pjes? e madhe e musliman?ve nuk dit?n t? diferencojn? apo t? vler?sojn? mistik?t e m?dhenj islam?, p?r shkak t? munges?s s? kultur?s islame, filluan q? padrejt?sisht t?i mbivler?sojn? e t?i hyjnizojn? ata. K?shtu q? gradualisht e pa u kuptuar, e pan? veten jasht? ligj?sis? islame. N? k?t? m?nyr? keqinterpretuan Kur?anin fam?lart? si dhe nuk zbatuan porosit? dhe hadithet e profetit Muhamet a. s. "Lul?zuan" n? k?t? m?nyr?, interpretime t? reja q? keqinterpretonin. U krijuan me dhjet?ra m?veht?si n?n ?adr?n e p?rgjithshme t? Islamit, q? p?r fat t? keq m? shum? e d?mtonin at?. K?to m?veht?si huazuan nj? fjal? nga Kur?ani fam?lart?: Tarik (rrug?). Pra u vet?quajt?n tarikate, n? koh?n q? Islami ka vet?m nj? rrug? e nj? ligj?si, at? t? fam?lartit Kuran dhe hadithe t? profetit Muhamet a. s. Kjo s?mundje e p?rgjithshme e Islamit, edhe n? vendin ton? preku m? shum? Shqip?rin? e Jugut. P?rfaq?suesit e k?tyre tarikateve brenda Islamit jan? shehler?t. ?sht? b?r? tradit? e vjet?r, kur ?do nj?ri prej tyre ndahet nga kjo bot?, varret e tyre, besimtar?t i kthejn? n? tyrbe. Deri k?tu nuk ka asnj? t? keqe. E keqja vjen kur besimtar?t e tyre i adhurojn? k?to tyrbe n? at? m?nyr?, sa q? obligimet apo edhe vet? bota islame, p?r ata fillon e mbaron n? kufijt? e tyrbes s? vog?l. Megjith?se sa qen? gjall?, k?ta njer?z t? mir?, ishin mistik? t? m?dhenj e t? lavd?ruar n? adhurimin e Zotit t? vet?m e t? gjith?fuqish?m, hyjnizimet q? u b?hen nga ana e besimtar?ve jan? t? padobishme. K?ta lloj musliman?sh duke vepruar n? k?t? m?nyr?, largohen nga shtyllat kryesore t? besimit, keqinterpretojn? Islamin, duke mos respektuar n? k?t? m?nyr?, vlerat universale t? tij p?r t? gjitha koh?rat. Por edhe disa shehler? nga ana e tyre e konsiderojn? veten t? pagabuesh?m, q?ndrojn? n? m?nyr? t? gabuar, mbi ligj?sin? islame, duke i rezervuar vetes pozicionin e komandantit absolut shpirt?ror t? besimtar?ve. Kam qen? personalisht i pranish?m n? nj? drek? q? shtronte shehu i teqes n? nj? fshat nga jugu. Pasi i fal?nderoi pjes?marr?sit e shumt?, t? pranish?m n? ceremonin? e p?rurimit t? tyrbes me eshtrat e babait t? tij t? vdekur para 50 vjet?sh, ju drejtua t? pranishm?ve: ..."Un? jam nj? sheh modern, ju kam lejuar t? pini edhe pak raki, sepse kur ajo nuk u merr mendjen, ?sht? hallall nga Zoti!" K?to jan? raste t? sh?mtuara p?r moralin islam. Sikur t? mos mjaftoj? oponenca e dy feve t? tjera n? Shqip?ri ndaj Islamit, televizioni shtet?ror q?llimisht e prezanton tarikatin Bektashi, si nj? fe e re, jasht? Islamit. P?rse t? ndahen n? m?nyr? t? panevojshme musliman?t n? dy formacione? Kuptohet pa ndonj? v?shtir?si t? madhe: q?llimisht vet?m p?r ta p?r?ar? at?. Komuniteti Musliman duhet patjet?r t? jet? m? i v?mendsh?m ndaj k?tyre problemeve. Jo si n? rastin e fajdeve, q? gazeta "Drita Islame" shkroi di?ka n? m?nyr? t? p?rcipt? dhe ???sht? m? e keqja, me shum? vones?, kur flaka e shkat?rrimeve q? ndezi fajdeja, dogji t? gjith? Shqip?rin?. Tashm? ka ardhur koha q? t? rinovohen kuadrot e vjet?r me teolog? t? rinj e t? p?rkushtuar. N? Islam p?rkushtimi ?sht? personal, nuk shkohet n? xhami me abdesin e gjyshit apo t? bab?s, por vet?m me at? individual. Nuk mund t? ruhen ashtu si? duhet, vlerat e Islamit n? nj? shtet me tri fe kryesore, ku Komuniteti Musliman b?n propagand?n e tij me kat?r faqe t? gazet?s "Drita Islame", q? edhe n? k?t? gjendje del vet?m dy her? n? muaj!!! Me d?shir?n e madhe t? madhit Zot si dhe t? v?llez?rve tan? musliman? kudo n? bot?, u nd?rtuan objektet e reja t? kultit. Jo vet?m qytetet e m?dha q? kan? xhamit? e tyre, por edhe fshatrat dhe qendrat e tjera urbane, kan? sot xhami t? bukura e t? mjaftueshme p?r sh?rbesat e ndryshme fetare. N? rast se ne nuk pat?m mund?sit? materiale p?r t? nd?rtuar xhamit?, t? pakt?n mund?sin? morale p?r t? frekuentuar k?to xhami me besimtar?, duhet ta k?rkojm? te vetja jon?. I r?nd?sish?m mbetet fakti se n? k?t? rilindje t? Islamit n? Shqip?ri, jep kontributin e saj shum? t? vlefsh?m edhe rinia e cila ka p?r mision ta ?oj? m? lart e ta p?rcjell? m? tej Islamin n? Shqip?ri. Botuar te "Rim?k?mbja", maj 1997 "Dituria islame", Prishtin?, shtator 1997 Shkodra, pron? e moralit musliman dhe atij katolik E quajta n? k?t? m?nyr?, pjes?n e fundit t? k?tij shkrimi, sepse k?to dy besime jan? prezent dhe q? dominojn? t? gjith? jet?n shpirt?rore t? k?tij qyteti s? bashku me rrethinat e tij. Shkodra, ky qytet me historin? m? t? vjet?r, m? aktive dhe m? interesante n? Shqip?ri, pushon e ankoruar n? juglindje me lumin Drin. Spiranc?n tjet?r e ka hedhur n? veriper?ndim, pik?risht n? liqenin q? mbanin emrin e saj, si nj? simbol i p?rjetsh?m bashk?jetese. Nd?rsa Buna e shkurt?r, mbyll kufijt? jugper?ndimor t? qytetit. K?shtu q? Shkodra sh?mb?llen si nj? gadishull, ku pjesa verilindore e saj, kufizohet me malet Cukal dhe Maranaj. Mbi kok?, si nj? gjerdan i art?, prej qindra vjet?sh, q?ndron n? roje kalaja e Rozaf?s. Nuk besoj q? t? ket? qytet tjet?r n? bot? q? Zoti e ka vendosur n? nj? pozicion kaq t? volitsh?m p?r t? mbijetuar. Ballkanologia angleze, zonja Edith Durham, n? librin e saj, "Brenga e Ballkanit", e vler?son n? k?t? m?nyr? qytetin e Shkodr?s: "Shkodra m? mrekullon. Kur nuk jam atje, jam pothuajse gati t? betohem se ai ?sht? qyteti m? i mir? n? bot?." Kalaja legjendare e Rozaf?s ?sht? nd?rtuar rreth shekullit t? kat?rt para Krishtit. Nga fundi i shekullit t? 14-t?, qyteti i Shkodr?s u la n? dor? t? venedikasve prej sundimtarit t? saj, Gjergj Balsha. Vet?m n? vitin 1479 turqit osman? arrit?n ta merrnin qytetin. Me marrjen e Shkodr?s nga turqit, popullsia e krishter? u largua pothuajse totalisht p?r n? Itali. N? qytet mbet?n shum? pak familje katolike. Fillimi i shekullit t? 19-t? e gjeti Shkodr?n me nj? popullsi muslimane rreth 90% t? saj. Ky konvertim i shqiptar?ve n? fen? Islame, nuk u realizua n? m?nyr? spontane, por n? baz? t? logjik?s s? egzistenc?s t? m?tejshme t? Kombit Shqiptar. Dy faktor? t? r?nd?sish?m ishin ato q? e imponuan shqiptarin q? t? p?rqafoj? Islamin: Lidhja shpirt?rore me t?, si dhe konstatimi q? Islami u konsiderua nj? mbrojt?s i sigurt? kundrejt rrezikut imediat t? shp?rb?rjes komb?tare nga nacionalizmi shovinist serbo-grek. Prifti i lart? katolik, nj?koh?sisht edhe poeti i madh shqiptar Fishta, te vepra e tij e madhe "Lahuta e Malcis", duke par? rrezikun e k?tij asimilimi u drejtohet shqiptar?ve: "... Por, pse na t? vogj?l jemi/ Pse kend fis e v?lla nuk kemi/ Na sod Shkjaut s?mund t?i bajm? ball?/ Qi po do t?na p?rpij? gjall?/ Prandej, thom se e lyp e mara/ Qi dhe sod na, si p?rpara/ T? rrim njit me mbret t? Stambollit/ P?r me i bamun ball? Nikollit..." Pra edhe vet? poeti i madh, fran?eskani Gjergj Fishta, e shikonte Turqin? n? at? periudh? t? v?shtir? p?r fatet e kombit, si nj? faktor i unitetit komb?tar. Ky unitet u ruajt fare mir?, ashtu si? e tregoi edhe vet? historia, kur shqiptar?t p?rqafuan Islamin, i cili u b? pjes? e pandar? e bot?s s? tyre shpirt?rore dhe nacionale. Megjith?se shqiptar?t e p?rqafuan Islamin n? m?nyr? masive, turqit nga ana e tyre, nuk treguan ndonj? interesim t? mjaftuesh?m q? institucionalizimi i k?saj feje n? Shqip?ri, t? funksiononte mbi baza t? sh?ndosha t? teoris? s? Islamit. Ndryshe nga shkatht?sia dhe p?rkushtimi i Vatikanit, p?r propagand?n e krishter? n? Shqip?ri, Turqia nuk i kushtoi ndonj? v?mendje t? ve?ant? k?saj baze t? r?nd?sishme teorike. P?r t? vertetuar sa tham? m? lart, kujtojm? se prej vitit 1991, kur u lejua ushtrimi i fes?, e deri n? vitin n? vazhdim, jan? botuar aq shum? literatur? fetare sa q? Turqia e at?hershme, jo p?r 500 por as p?r 1000 vjet, nuk do t? mund t?i realizonte k?to arritje t? viteve t? fundit. Ndryshon puna me Turqin? e sotme, ajo ka dh?n? nj? ndihmes? t? ?muar n? rikonstruksionin t?r?sor t? Islamit n? Shqip?ri. Turqia e sotme, ndryshe nga t? gjitha shtetet e tjera q? kan? interesat e tyre me Shqip?rin?, n? k?to dit? tep?r t? v?shtira p?r ne, na u gjend shum? af?r, si v?llai i madh p?r v?llan? e vog?l. Shteti shqiptar i djesh?m dhe i sot?m, me q?ndrimin e tij indiferent ndaj dashamir?sis? turke, i ka nj? borxh moral, interesimit, dashuris? dhe ndihmave v?llaz?rore pa kurrfar? interesi, q? populli v?lla turk po i jep vendit ton?. Megjith? k?to v?shtir?si, Kombi Shqiptar si n? ?do fush? tjet?r t? jet?s edhe n? fush?n e teologjis? islame, nxorri mjaft dijetar?, q? me erudicionin e tyre, me p?rkushtimin n? rrug?n e Zotit, e mbush?n n? m?nyr? t? k?naqshme at? boshll?k t? trash?guar nga mungesa e theksuar e literatur?s Islame n? gjuh?n shqipe. Nd?r k?ta teolog? musliman? nga Shkodra mund t? p?rmendim: Sheh Ahmet Shkodr?n, sheh Muhamet Shkodr?n (gjyshi dhe babai i shkruesit t? k?tyre radh?ve), Daut Bori?i, Ibrahim Kaduku, Hafiz Halit Bushati, Haxhi Hafiz Muhamet Bekteshi, Hafiz Shefqet Bori?i, Hafiz Ali Ulqinaku, sheh Qazim Hoxha etj. Kemi th?n? vet?m t? v?rtet?n kur pohojm? se Shkodra, nd?r qytetet m? t? m?dhenj t? Shqip?ris?, ka qen? dhe vazhdon t? jet?, kryeqendra e Islamit n? Shqip?ri. Pas shkat?rrimit t? institucioneve fetare n? vitin e mbrapsht? 1967, regjimi komunist nuk la asnj? xhami n? k?mb?, u rrafshuan t? gjitha nga themelet, nd?rsa p?r ?udi, kishat nuk p?suan t? nj?jtin fat, p?rkundrazi, ato u maskuan n?n hijen e modifikimit. U shfryt?zuan si teat?r p?r f?mij?, kinema, sht?pi kulture, pallat sporti, shkoll? etj. Viti 1991 q? mund?soi riaktivizimin e fes?, e gjeti Komunitetin Musliman n? Shkod?r pa as m? t? vogl?n baz? materiale. Populli i Shkodr?s i etur p?r munges?n e ushqimit t? shpirtit t? tyre, musliman? dhe katolik?, ju vun? pun?s p?r ringjalljen e fes?. Nuk mund t? l?m? pa p?rmendur k?tu edhe ndihmat e v?llez?rve tan? nga Turqia e nga vendet e tjera arabe, q? pa k?t? ndihm? do ta kishim tep?r t? v?shtir? k?t? rim?k?mbje t?r?sore t? Islamit n? Shkod?r. Mjafton t? kujtojm? me k?t? rast, ndihm?n q? na dha familja El Zamil nga Arabia Saudite p?r nd?rtimin e xhamis? m? t? madhe n? vendin ton?. Ajo ka "pushtuar" qendr?n e qytetit, nga ku me madh?shtin? e saj fton musliman?t p?r paq? dhe n?nshtrim ndaj Zotit gjith?m?shirsh?m. Kjo xhami mban emrin e Kalifit t? par? Islam, njeriut q? shkriu gjith?ka p?r Islamin, shokut m? t? ngusht? t? Muhametit a. s., Ebu Beker. Po me ndihm?n e v?llez?rve tan? nga bota arabe, n? Shkod?r jan? nd?rtuar edhe pes? xhami t? tjera, n? qytet. N? Shkod?r funksionon medreseja nga ku dalin teolog? t? rinj. Ata p?rgatiten nga pedagog? t? kualifikuar n?p?r universitete islame n? vendet arabe. Gjejm? rastin k?tu t? p?rmendim dhe t? fal?nderojm? k?ta teolog? q? me pun?n dhe p?rkushtimin e tyre, kan? fituar nj? simpati popullore t? ve?ant? te besimitar?t musliman? shkodran?. T? gjith? k?ta besimtar? kan? patur rastin t? d?gjojn? n?p?r xhamit? e Shkodr?s, ligj?ratat interesante dhe me nj? nivel tep?r t? lart? profesional t? teolog?ve, Muhidin Ahmeti, pedagog n? Medrese, Ethem Haliti, pedagog dhe Imam i xhamis? "Ebu Beker", Ajni Sinani, pedagog i porsaardhur n? Medresen? e Shkodr?s. Kemi bindjen se me k?ta kuadro dhe me t? tjer? m? t? rinj, e ardhmja e Islamit n? Shkod?r ?sht? m? se e sigurt. Por ende kemi shum? p?r t? b?r?. Duhet q? musliman?t t? nd?rgjegj?sohen akoma m? shum?, duke rritur nivelin e p?rkushtimit n? rrug?n e Zotit. Ka akoma nga ata musliman? q? mendojn? se obligimi ndaj fes? s? tyre, mbaron me ardhjen e tyre n? xhami vet?m nj? t? xhuma, ose m? keq akoma, dy her? n? vit, n? dit?t e Bajramit. P?r muslimanin e p?rkushtuar, obligimi n? rrug?n e Zotit nuk duhet t? jet? me fushata, sepse edhe vet? jeta fillon e mbaron pa nd?rprerje, dometh?n? ajo ec?n dhe konsumohet ritmikisht e pa fushata. Islami i ka t? qarta e t? mir?caktuara shtyllat e besimit, t? cilat nuk kan? mundur t?i p?rkulin as t? 1400 vjet?t q? kan? kaluar, nga koha kur Zoti na udh?zoi n? besim. P?rsa i p?rket marr?dh?nieve q? musliman?t e Shkodr?s kan? me besimtar?t katolik? n? qytetin e tyre, mund t? themi fare t? bindur, se ato jan? mjaft t? mira. Asnj?her? nuk ka ndodhur ndonj? konflikt i provokuar me q?llime t? paracaktuara p?r prishjen e harmonis? fetare. Por nga ana tjet?r, duhet t? pranojm? pa xhelozi se kleri katolik punon me nj? intensitet t? madh, investon p?r t? ardhmen e tij, ve?an?risht n? qytetin e Shkodr?s. Pak histori nga aktiviteti i Kish?s Katolike n? Shkod?r. Si? kemi theksuar edhe m? lart, kur Perandoria Osmane n? vitin 1479 mori Shkodr?n, pjesa d?rrmuese e qytetit, q? ishin t? gjith? katolik?, u larguan p?rtej detit. U larguan me mendimin e gabuar se turqit, me ardhjen e tyre, do t?i keqtrajtonin duke i kthyer me forc? n? musliman?. N? nj?far? m?nyre kishin t? drejt? k?ta katolik? q? u larguan t? frik?suar nga vendi i tyre. Duke mos e njohur Islamin dhe ligjet e tij, mendonin se edhe turqit do t? ishin misionar? t? fes?, ashtu si? ishin n? t? v?rtet? misionar?t e krishter?. K?ta misionar? me zjarr e me hekur, u impononin krisht?rimin popujve t? tjer?, si? ka ndodhur me popujt e Amerik?s s? Jugut apo t? Afrik?s e gjetk?. Por ata ishin t? gabuar, sepse n? ligj?sin? islame ?sht? rrept?sisht e ndaluar imponimi i besimit p?r k?do qoft?. K?t? fakt e vertetojn? m? s? miri edhe shum? kisha t? nd?rtuara gjat? pushtimit osman, nj? pjes? e t? cilave jetojn? edhe sot. Po ashtu mund t? p?rmendim se ishte toleranca fetare e musliman?ve t? Perandoris? Osmane, ajo q? n? vitin 1856 u nd?rtua Katedralja e Shkodr?s. Ajo vazhdon t? pozoj? edhe sot shum? e bukur, ku besimtar?t katolik? vazhdojn? t? kryejn? ritet e tyre fetare. Kush mund t?i pengonte turqit q? s? paku n? Shqip?ri, t? mos e lejonin kultivimin e fes? s? krishter?, apo aq m? tep?r, nd?rtimin e nj? katedraleje aq t? madhe si? ?sht? kjo q? u nd?rtua n? Shkod?r? Askush nuk mund t?i ndalonte p?rve? ligj?sis? islame, e cila bazohet n? lirin? e besimit individual apo kolektiv. Duke p?rfituar nga hap?sirat q? lejon ligj?sia islame, katolik?t k?tu n? Shkod?r u organizuan n? m?-nyr? t? p?rsosur. U nd?rtuan shum? objekte kulti jo vet?m n? qytet, por edhe n?p?r fshatra ku jetonin pjesa m? e madhe e besimtar?ve katolik?. N? vitin 1861 u p?rurua shkolla Fran?eskane. Megjith?se n?n sundimin turk, ajo vazhdoi normalisht pun?n e saj p?r edukimin dhe p?rgatitjen e kuadrove t? rinj t? klerit katolik fran?eskan. N? vitin 1878 u hap shkolla e par? e fret?nve jezuit e cila vazhdoi pun?n deri n? ardhjen e komunizmit n? Shqip?ri. N? vitin 1898 filloi botimin revista katolike "L?ia e zemr?s s? Jezu Krishtit". N? vitin 1899 krijohet shoq?ria letrare "Bashkimi", me drejtor t? saj abatin e Mirdit?s, klerikun Preng? Do?i. N? vitin 1907 fran?eskan?t krijojn? teatrin e par? n? Shkod?r por edhe n? t? gjith? Shqip?rin?. N? vitin 1912 doli n? qarkullim e p?rkoh?shmja "Zani Shna Ndout", drejtor i t? cil?s ishte Gjergj Fishta. E t? mendosh se t? gjitha k?to aktivitete i zhvillonte Kisha Katolike pa dijenin? e qeveris? turke n? Shqip?ri, ?sht? nj? naivitet foshnjor. Edhe pas largimit t? turqve nga Shqip?ria, kleri katolik n? Shkod?r vazhdoi pun?n e tij me nj? intensitet dhe k?mb?ngulje p?r t?u lavd?ruar, por nj?koh?sisht edhe p?r t? m?suar nga eksperienca e tyre. N? vitin 1913 doli n? qarkullim e p?rkohshmja "Hylli i Drit?s", drejtor i saj i kudondodhuri Gjergj Fishta. N? k?t? koh? Shkodra gjendej e pushtuar nga ushtria nd?rkomb?tare. N? vitin 1916 u formua "Komisia Letrare" nga personalitete t? klerit katolik. N? k?t? vit Gjergj Fishta themeloi dhe drejtoi fletoren "Posta e Shqypnis?". N? vazhdim t? vitit 1916 u krijua shtypshkronja fran?eskane. N? vitin 1921 u themelua Liceu Fran?eskan, i cili p?rgatiste klerik? t? rinj, etj. N? dit?t e sotme qyteti gum?zhin nga l?vizjet dhe puna e tyre e pand?rprer?. Me nj? disiplin? ushtarake dhe me investime t? pakursyera nga Vatikani, ata e kan? konsoliduar pozit?n e tyre n? Shkod?r si asnj?her? tjet?r n? k?to 500 vitet e fundit... M? ndiqni me v?mendje, ju lutem! Jo vet?m q? i kan? marr? pronat e tyre, por kishat e maskuara n? ambjente t? tjera, si? kemi th?n? m? lart, i kan? rind?rtuar n? m?nyr? t? shk?lqyer. Mund t? themi pa e tepruar se godinat m? t? bukura e m? estetike t? qytetit, jan? kishat dhe ambjentet e tyre t? shumta n? qytetin e Shkodr?s. Sot n? Shkod?r veprojn? fran?eskan?t, jezuit?t, stigmatin?t, Misionaret e Dashuris?, meshtar? t? ndrysh?m, si dhe Motra nga shum? kongregata. Aktualisht n? Shkod?r zhvillojn? aktivitetin e tyre fetar 7-8 kisha, 3 qendra sportive, 2 qendra kulturore, 5 seminare shkollore, 4 ose 5 kopshte e ?erdhe, dy prej tyre jan? vendosur n? lagje muslimane q? frekuentohen nga familje muslimane (!). Gjithashtu n? qytet qarkullojn? shtat? revista fetare e kulturore t? klerit katolik: "Mbas Teje", "Rrezja e Jon?", "Familja e krishter?", "Drejt Jet?s", "Kumbona e s? Diell?s", "Hylli i Drit?s", "E ardhmja", etj. Radio Shkodra transmeton ?do dit? nga 15 minuta emisione fetare t? Radio Vatikanit n? gjuh?n Shqipe. Gjithashtu, kishat katolike po b?jn? p?rpjekjet e nevojshme p?r hapjen e radiotelevizionit privat. Pas gjith? k?tyre aktiviteteve t? kish?s katolike, s?ka si t? mos mendosh mir? p?r pun?n dhe p?rkushtimin e misionit q? k?ta kan? marr? p?rsip?r p?r edukimin e besimtar?ve e ve?an?risht t? brezit t? ri, me ndjenjat e tyre fetare. Gjendja e Bashk?sis? islame ndryshon shum? nga ajo katolike n? qytetin ton?. Nga t? 36 xhamit? q? qyteti i Shkodr?s ka patur para shkat?rrimit t? tyre nga barbaria komuniste, sot ka vet?m tet?, dy prej t? cilave jan? mesxhide. Nuk b?het fjal? p?r aktivitete t? tjera kulturore e sportive p?r rinin?. Rinia, kjo pasuri e pashterrur e s? nes?rmes p?r fatet e Islamit, duhet t? trajtohet me v?mendje dhe kujdes t? ve?ant?. ?sht? p?r t? ardhur keq q? t? rinjt? tan? nuk kan? ambjente shlodh?se apo terrene sportive n? dispozicion t? tyre p?r t? kaluar koh?n e lir?. N? munges? t? k?tyre ambjenteve, ndodh q? qendra e t? rinjve katolik? "Don Bosko", frekuentohet edhe prej t? rinjve tan?(!) Kan? kaluar shtat? vjet dhe p?r ?udi nuk ?sht? organizuar akoma ndonj? Kuvend Komb?tar i Komunitetit Musliman, i cili jo vet?m q? do t? p?rmir?sonte gjendjen, por nj?koh?sisht, do ta furnizonte me gjak t? ri k?t? Komunitet. P?rpjekjet e lavd?rueshme t? myftiut t? Shkodr?s, zot?ri Haxhi Faik Hoxha dhe aktivitetin e tij t? gjithansh?m n? drejtim t? rigjall?rimit t? Islamit n? qytetin ton?, kemi p?rshtypjen se nuk ka gjetur mir?kuptimin e nevojsh?m nga Komuniteti Musliman n? Qend?r, n? m?nyr? q? Bashk?sia Islame e Shkodr?s t? dal? nga kjo gjendje. Duhet theksuar k?tu se Shkodra ?sht? nj? qytet i madh dhe me tradita historikisht t? vjetra muslimane dhe me nj? p?rqindje mjaft t? lart? t? popullsis? muslimane (rreth 75%). ?sht? nj? krenari m? se e ligjshme p?r shumic?n absolute t? kombit shqiptar, q? i vetmi nga t? gjitha shtetet e tjer? t? Evrop?s, zgjodhi alternativ?n islame t? besimit n? mas?n 90% t? popullsis? s? tij. Kjo arritje, pa dyshim ?sht? nj? tregues me an? t? cilit, nj?herazi verteton dhe ekspozon, men?urin? kolektive t? kombit tim. Duke pranuar Islamin si fen? kryesore komb?tare, u p?rzgjodh m? e mira e mundshme, qoft? n? drejtimin shpirt?ror, qoft? n? drejtimin e mbrojtjes s? identitetit komb?tar. Duke p?rfunduar, i lutem Zotit t? plotfuqish?m e m?shir?madh t? na shtoj? obligimet tona n? rrug?n e Tij, n? m?nyr? q? me pun?n ton? dhe me p?rkushtimin ton?, t? mbajm? lart flamurin e besimit islam. Botuar te "Rim?k?mbja", shtator 1997 "Dituria islame", Prishtin?, tetor 1997 Bastard?t "Ka shum? njer?z n? k?t? bot? q? jetojn? e lul?zojn? pa besim, pa shpres?, pa m?shir?; le t?u v?rsulemi me t? gjitha fuqit? tona" U. Theker Padyshim q? ?sht? tregues mjaft inkurajues p?r ne shqiptar?t, fakti q? n? vendin ton? ekziston n? nj? sasi tep?r t? kufizuar numerike, nj? mikrotuf? shqipfol?sish t? lindur n? Shqip?ri. Q? t? jemi t? v?rtet?, duhet t? pranojm? se n?p?r kombe t? tjera gjenden n? nj? sasi m? t? madhe mutacione gjenetike t? k?saj natyre. Ky fakt evidencon edhe nj? her? m? s? miri mendimin se shqiptar?t jan? nj? popull kompakt e i qytet?ruar, e duan totalisht vendin e tyre, luftojn?, punojn? e sakrifikohen p?r t?. Po ta analizojm? veprimtarin? e tyre politike, vetkuptohet se n? m?nyr? t? t?rthort?, k?ta shqipfol?s, ?sht? m? mir? t?i quajm? me emrin e v?rtet? t? tyre, pra k?ta matrapaz? t? kombit, duke u munduar t? fyejn? ?do gj? komb?tare, pa dashur e lart?sojn? at?. Me th?n? t? v?rtet?n, nuk do t? na besonte askush q? n? Shqip?rin? e liris? s? shfrenuar t? shtypit t? mos gjenden pes? apo gjasht? bastard? q? t? lehin n? m?nyr? t? komanduar kund?r Islamit dhe Kombit Shqiptar n? p?rgjith?si. P?r t? mos u ngr?n? hakun, ata kan? merit?n e madhe t? vet?denoncimit, megjithat?, ne nuk mund t?i l?m? t? qet? n? pun?t e tyre t? err?ta. Bastard?t, pra, jan? sh?rb?tor? t? zellsh?m n? sh?rbim t? armikut shekullor t? Shqip?ris?: fundamentalizmit ortodoks serbo-grek. ?sht? interesant fakti se k?ta mjeran?, q? pluskojn? n? politik?n shqiptare, n? fillimet e l?vizjeve p?r demokraci, ndofta q? at?her? t? komanduar, na mbanin "leksione t? guximshme" p?r demokracin?. M? kujtohet fort mir? Frrok ?up-ovi?, kaq shum? u angazhua n? k?to l?vizje, sa q? kostumin e par? t? jet?s s? tij e p?rdhosi me glasat e pulave t? Haxhi Lleshit. K?shtu, pra, "demokrati" Frrok, luftoi p?r demokracin? me g?lasat e pulave t? presidentit komunist. N? k?t? tuf? shqipfol?sish b?n pjes? edhe Fatos Lubonja, i fshehur p?r mrekulli n? antikomb?tarizmin e tij pas trisk?s s? p?rsekucionit. I biri i komunistit t? devotsh?m Todi Lubonja, Fatosi, ka t? ngjar? t? ket? marr? edhe ky honorare p?r veprimtarin? e tij antikomb?tare. Ky mullixhi q? ?on ujin n? mullirin serbo-grek po e fut kam?n e tradh?tis? duke tentuar ta ndaj? n? dy pjes? Shqip?rin?. N? shkrimin e tij "Ne shqiptar?t dhe kosovar?t", q? s??sht? gj? tjet?r, ve?se nj? akt-akuz? p?r tradh?ti ndaj ??shtjes shiptare, ka material t? bollsh?m p?r t?i dh?n? mund?sin? burgaxhiut Lubonja p?r t? kaluar n? burg edhe pjes?n e jet?s q? i ka mbetur. Por, le t? brohoras?: rroft? liria e shtypit shqiptar. Nuk ka aspak faj kombi shqiptar pse Fatosi dhe Teodori u kalben n? burgjet q? ata nd?rtuan p?r t? tjer?t. Neshat Tozaj deklaroi bot?risht p?r t? v?rtet? g?njeshtr?n se u divorcua p?rfundimisht me n?n?n shpirt?rore PPSH-n?. Sa mir?. Ujku u b? qingj. Megjith?se nj? metamorfoz? e till? nuk ka ndodhur kurr? n? bot?. Por, paradokset s?paskan mbarim... Neritan Ceka ? "demokrat i fosilizuar", shp?toi jet?n e bllokmen?ve nga hakmarrja popullore, shoq?roi n?p?r Europ? Ramiz Alin?, natyrisht p?r t? marr? leksionet e fundit komuniste. Po k?shtu, Pre? Zogaj, Ki?o Blushi, pa p?rjashtuar k?tu ndonj? tjet?r. E p?rbashk?ta e tyre mbetet fakti se ata nuk ja hip?n dot kalit t? magjish?m t? pushtetit. P?r fatin e keq t? tyre, ata u rr?zuan q? n? prov?n e par?. Menj?her? pas k?saj theqafje, filluan luft?n e pamoralshme kund?r partis? n? pushtet dhe presidentit: sepse nga t? gjitha ambicjet njer?zore, ambicja p?r pushtet qenka m? e ?mendura. Kjo ambicje ka aft?si t? jasht?zakonshme t? zbuloj? n?p?r labirintet m? t? errta t? Unit, llumin e ndyr?sive politike, nga i cili shpeshher? posht?rohet aq shum? raca njer?zore. Nuk do t? kishte asgj? t? keqe, megjith?se si? tham?, ishte nj? luft? e pamoralshme, sikur kjo betej? t? mbetej n? kuadrin e m?sip?rm, dometh?n? luft? opozitar?sh. Por p?r fat t? keq k?ta mjeran? u shnd?rruan n? mercenar? t? luft?s pa princip, tashm? tradicional? q? fundamentalist?t ortodoks serbo-grek b?jn? ndaj shqiptar?ve q? nuk jan? ortodoks. Zhg?njimi q? p?suan p?r kolltukun e magjish?m t? pushtetit, aq shum? t? ?nd?rruar, u kthye n? nj? hakmarrje ndaj kombit q? i lindi. Kush ka patur fatin e keq t? lexoj? shkrimet e tyre n? gazetat e tyre antikomb?tare, nuk mund t? mos revoltohet, e gjaku t? mos i k?rcej? n? damar?, p?rve?se n? rastin kur nuk ndjehemi shqiptar?... M? helmshumi, m? gjuh?shfrenuari kund?r shqiptar?ve ?sht? Frroku. Ai n? rolin e nj? fundamentalisti t? ndyr? antimusliman, jep nj? sinjal sa t? pav?rtet? aq edhe t? pamoralsh?m "u dynd?n Kosovar?t". Atdhemohuesi Frrok paska frik?n instinktive se duke u bashkuar me krahin?n shqiptare t? Kosov?s, mos i nd?rrojn? emrin, nga Frrok n? Qamil. Shkurt muhabeti, Frroku na e dashka Kosov?n, por mund?sisht pa popullsin? e saj q? ?sht? pothuajse e gjitha e besimit musliman. O i shkreti Frrok, Allahu t? marroft?. Sikur ti t? ishe Qamil, do t? mbeteshe tamam nj? shqiptar i v?rtet?, por medet... je nj? Frrok!... Kosova ?sht? Shqip?ri, kosovar?t jan? v?llez?rit tan?. Nuk do t? jet? e larg?t dita kur Shkodra do t? quhet Shqip?ri e Mesme, kjo, shoku Frrok, edhe p?r inatin tuaj... M? finoku nga politikan?t e sot?m t? "brezit t? humbur" ?sht? pa dyshim thinjoshi Ceka, Neroni, q? me ur?n e zjarrit n? dor?, tenton, p?r t? ndezur luft?n nd?rfetare. ... dhe ashtu i djegur, i fyer, Arkeolog, me shiun vjeshtor, Mesazhe sjell nga lasht?sia, Se bota s?ka ve? nj? Neron... Ky Neron i koh?ve moderne, p?r t? treguar sadopak devotshm?rin? e tij antikomb?tare, jo vet?m q? shqiptar?t nuk i honeps dot, por as p?r djalin e tij refugjat nuk po p?rjeton ndonj? boshll?k t? madh shpirt?ror, p?r vet? faktin se k?t? vakum, do ta mbush? me prezenc?n e tij nj? serb, q? sipas deklarimeve personale, do ta srehonte n? dhom?n e djalit t? tij refugjat. Neshat Tozaj tregohet m? "diplomat". Ai i quan kosovar?t "v?llez?r". E fsheh mir? e me kujdes helmin, qerratai, e mb?shtjell me pak sheqer q? ne ta ham? p?r karamele. Jo o shoku krimin(el)alist, sido q? ju i quani kosovar?t "v?llez?rit kosovar?", nuk ju beson asnj? nga shqiptar?t e v?rtet?, sepse e njohin mjaft mir? fytyr?n tuaj, n? rast se mund t? quhej akoma e till?. As v?llez?rit kosovar? nuk e g?lltisin m? at? pilul? helmi t? sheqerosur. E k?shtu me radh?, kjo "?et? e vog?l me pes? vet?" u ngjit malit t? tradh?tis? p?rpjet?, me etjen e pashuar p?r pushtet. K?ta lepuj pa ?oban, ca i mblodhi Janullatusi e t? tjer?t Milloshi. T? dy k?ta po mundohen ta b?jn? nj? stan me lepuj shqiptar?. Po a mund t? b?het nj? stan me lepuj, "hir?si"? Nd?rto m? mir? nj? kal? t? drunjt? me ta, si ai q? paraardh?sit tuaj ua "dhuruan" trojan?ve, sepse "hir?si" kafsh? se kafsh?, m? mir? kal? p?r ta se sa lepuj, lloji i tyre ?sht? m?suar q? dikush, pavar?sisht se kush, t?ju hip? sip?r... Si ?do veprimtari njer?zore, edhe kjo e tyrja duhet "p?rsh?ndetur". Un? do t?i p?rsh?ndesja me disa vargje q? Fishta i madh i ka krijuar enkas p?r llojin e tyre, q? poeti i ka "dashur aq shum?": "Ju rruga?a e sallahana Vakabonda, shakllabana, Rriqna t?ndyt?, mikrob t? kqi, Q? t? mjer?s, moj, Shqipni, Kthellt hi i keni n? mushkni, Pa dhimb? gjakun tuj ia pi, Po der kur, bre batak?i? Bre coftina, kalbun mbi dhe? Der kur ju, t?u tall? nder ne, Do t?na qelbni fis e atdhe?..." Botuar n? "E Djathta Komb?tare", shtator 1995 Reagim Ju nuk duhej ta botonit... Z. Kalakula, n? pamund?si q? p?r k?t? reagim t?i drejtohem kryeredaktorit t? gazet?s "E djathta", sepse p?r ?udi mbahet tep?r sekret nga ana e juaj, u drejtohem juve me cil?sin? e pronarit t? vet?m t? saj. N? gazet?n "E djathta" t? 10 N?ntorit 1995, keni botuar nj? "homeriad?" t? ardhur nga Parisi, q? mbase rast?sisht mban dat?n 7 n?ntor t? revolucionit bolshevik. "Sot t? gjith? shqiptar?t jan? t? k?rc?nuar", ?sht? titulli i saj, e shkruar nga nj? far? Nikoll? Gjok? Dakaj. Me siguri i lartp?rmenduri duke bredhur n?p?r rrug?t e bukura t? Parisit, duhet t? ket? par? t? afishuara (n? mos i ka afishuar vet?) n?p?r kioskat e k?tij qyteti afishen antishqiptare: "Shqip?ria, nj? depo municioni islamik". Parisi p?rve? dukurive mjaft t? mira q? grumbullon rreth vetes, ka patur dhe vazhdon t? ket? nj? t? keqe t? madhe p?r ne shqiptar?t, n? mjediset e tij vegjetojn? mjaft antishqiptar?, viktim? e t? cil?ve mund t? jet? edhe pelegrini Nikoll?. Un? nuk mund t? arrij t? kuptoj z. Kalakulla motivin q? ju shtyu t? botoni n? gazet?n tuaj, nj? vjersh? t? ardhur nga Franca, q? nuk e njeh aspak realitetin shqiptar, e t? na paralajm?roj? se ne qenkemi t? k?rc?nuar! Ai shprehet pik?risht k?shtu: "Ne nuk duam komunizmin, kurrsesi as Arabi".(!) Autori me t? drejt? nuk e honeps dot komunizmin, urrejtja p?r t? spjegohet n? nj?mij? m?nyra, por kur vazhdon mendimin, "kurrsesi as Arabi", k?tu pik?risht na duket se Nikolla, n? rastin m? t? mir?, ose ka humbur ekuilibrin mendor, ose n? rastin m? t? keq ?sht? nj? fundamentalist i pandreqsh?m. T? krahasosh komunizmin me Arabin? islamike, t? barazosh arab?t me serb?t e grek?t si armiq t? shqiptar?ve, do t? thot?, t? fus?sh q?llimisht pyka n? marr?dh?niet shum? t? mira nd?rfetare n? Shqip?ri. E theksojm? k?t? fakt se pelegrini Nikoll?, urrejtjen q? ka ai ndaj dy t? tretave t? shqiptar?ve q? jan? musliman?, e ambalazhon posht? etiket?s Arabi. Cili ?sht? rreziku q? paraqet Arabia p?r Shqip?rin?, q? pelegrini Nikoll?, e rreshton me grek?t e serb?t? Cilat jan? pretendimet territoriale t? arab?ve ndaj Shqip?ris? q? i barazvler?son me ato t? grekut e t? serbit? Q?llimkeqi Nikoll? na paraqitet tep?r i rreziksh?m n? pretendimet e tij me karakter fetar. Z. Kalakulla, ju nuk duhej t?ja botonit at? vjersh?. Mos i hiqni g?shtenjat nga zjarri me duart e t? tjer?ve. Mos amplifikoni z?ra t? mekur q? klithin n?p?r rrug?t e Evrop?s kund?r Kombit tuaj, sepse k?shtu ju b?ni nj? loj? t? rrezikshme q? do t?ju r?ndoj? si plumb n? nd?rgjegjen tuaj. L?reni rehat kultet fetare n? shejt?rin? e tyre. Nuk do t? d?shiroja t? b?ja analiz? k?tu se ?far? dobie ka patur kombi shqiptar nga pranimi i Islamit n? t?r?sin? e shqiptarve, apo ?far? d?mi ka patur e vazhdon t? ket? nga disa p?rfaq?sues t? disa feve t? tjera. Nj? analiz? t? shk?lqyer p?r k?t? fenomen e ka realizuar me kompetenc?, deputeti i nderuar zot?ri Abdi Baleta. T? sulmosh sot harmonin? fetare n? Shqip?ri, faktorin musliman n? ve?anti, q?llimi mbetet plot?sisht i qart?: t? d?rgosh uj? n? mullirin tashm? t? vjet?r serbo-grek. Shqiptar?t p?r fatin e tyre t? keq, kan? pasur n? ?do koh? ndonj? Nikoll?, q? t? larguar nga Shqip?ria dhe q? nga Franca, Italia, Belgjika apo Amerika, b?hen z?dh?n?s t? armiqve t? Shqip?ris?, n? shk?mbim t? ndonj? interesi banal t? ?astit. Por nga ana tjet?r, nuk ?sht? aspak mir? q? n? Shqip?ri t? gjendet nj? Kalakull? q? n?p?rmjet disponimit t? gazet?s s? partis? s? tij, t? b?het interpert i pun?ve t? ndyra e t? mbrapshta ndaj Kombit q? i lindi dhe t? cilin ata e braktis?n leht?sisht. Shqiptaro-fr?ngu Nikoll? Gjok? Dakaj b?n thirrje t? hapur kund?r muslimanizmit n? Shqip?ri, kur thot?: "P?rve? ata pas dere, armiq ka dhe brenda,/ q? jan? t? p?rgatitur dhe fort t? aktivizuar;/ sllav?, arab? e grek? p?r t?i propoganduar... "Gjithashtu autori pretendon t? kthehemi n? "fen? e par?", ndofta n? paganiz?m apo n? ndonj? fe tjet?r t? m?vonshme, vet?m muslimanizmin t? ardhur nga Arabia, kurrsesi nuk e d?shiron kur thot?: "Normalisht mund t? nd?rrohet vet?m e vet?m shtet?sia;/ Fort rrall? feja e par? por kurrsesi komb?sia...". Si? po e shikoni z. Kalakulla, me botimin e k?saj "homeriade", i kini lejuar vetes rolin e nj? mediatori n? prishjen e harmonis? nd?rfetare n? Shqip?ri. Nuk mund ta besoj q? nj? agronom karriere t? mos ket? n? dispozicion mjetet e nevojshme kulturore sa p?r t? kuptuar misionin e Nikoll?s s? konvertuar n? francez, kur ky i fundit b?n thirrje t? hapura kund?r muslimanizmit. Vini re: "Ne s?duam komunizmin, kurrsesi as Arabi". I fshehur pas emrit Arabi, autori d?shiron t? mbetet i paduksh?m n? misionin e tij kund?r muslimanizmit. Pelegrini Nikoll? u b?n thirrje "atdhetar?ve" t? bashkohen e t? luftojn?, p?rve? komunizmit, edhe ata q? propagandojn? Arabin?, n?nkupto Islamin n? Shqip?ri: "... atdhetar? q?ndroni/ gjeni nj?ri-tjetrin e t? gjitha forcat bashkoni/ n? se shqiptar?t e gabuar s?duan t? korrigjohen/ P?r tradh?ti komb?tare duhet t? akuzohen. "Pra Nikolla q? e ka braktisur Shqip?rin? me koh? na "m?son": q? t? jeni atdhetar?, duhet t? akuzoni musliman?t p?r tradh?ti komb?tare n? se "s?duan t? korigjohen". K?to vargje t? lyer me avuj benzine, nuk mund t?i marrim t? shk?putura nga veprimtaria e Neshat Tozaj, Frrok ?upit, Ki?o Blushit, Pre? Zogaj e ndonj? tjetri t? cil?t mund t? ken? frym?zuar n? k?t? kryq?zat? antimuslimane edhe atdhebraktisurin Nikoll? Gjok? Dakaj, natyrisht n? rast se nuk ?sht? ndonj? pseudonim i tyre... Ju z. Kalakulla, tradicionalisht n? familje, por edhe miqt? tuaj n? m?rgim, nuk e kini ndjer? veten mir? n? fen? muslimane. Duke qen? se feja muslimane ?sht? e nd?rtuar mbi bazat vullnetare t? shpirtit t? njeriut, rrjedhimisht ajo nuk njeh, as kryq?zatat, as inkuizicionin, as autodafet?, q? me an?n e tyre lin?oheshin historikisht, individ? apo popuj t? t?r? p?r t? aderuar me forc? n? fen? kristiane. K?sisoj ju mund ta braktisni me leht?si at? ?ka u ka mbetur (ndofta vet?m emri) nga feja muslimane, dhe t? p?rkulni kok?n e bardh? n? preh?rin e Janullatosit p?r konvertim t? m?tejsh?m... Keqardhja ?sht? e madhe jo pse nj? Nikoll? ka b?r? thirrje nga Parisi t? ?muslimanizohemi e t? kthehemi n? "fe t? par?", kjo ?sht? m? se normale p?r fundamentalist?t e k?tij lloji, por sepse nj? i vet?quajtur ekspert i t? djatht?s shqiptare, duke lejuar botimin e k?tyre trakteve n? gazet?n e tij, b?het p?rfaq?sues autentik i konflikteve fetare. Strategjia afatgjat? e serbogrek?ve ka qen? dhe mbetet shkomb?tarizimi i shqiptar?ve. Sipas tyre ky shkomb?tarizim realizohet me leht?si dhe n? nj? koh? t? shkurt?r n?p?rmjet ?muslimanizimit t? 75% t? shqiptar?ve. Boshllekun e krijuar pas k?tij akti do ta plot?sonte feja e krishter?, e barasvlershme me at? t? sllavogrek?ve, m?nyr? kjo tep?r e kollajt? p?r nj? konvertim t? mundsh?m t? shqiptr?ve si komb. Por k?ta armiq shekullor? t? shqiptar?ve i kan? b?r? llogarit? pa hanxhin?. Feja muslimane ?sht? pjes? e pandar? e dy t? tretave t? popullit ton?. Sot m? shum? se kurr? besimtari musliman ?sht? i nd?rgjegjsh?m p?r k?t? besim hyjnor, e njeh shum? mir?, dhe n? t? nj?jt?n koh?, e konsideron pjes? t? pandar? t? qenies s? tij fizike dhe shpirt?rore. Besimtari musliman n?p?rmjet besimeve t? Kur?anit, lib?r i Zotit t? gjith?fuqish?m, synon t? b?het model i qenies njer?zore n? tok?. Obligimet q? rrjedhin nga ky besim i v?rtet? hyjnor, vet?m se lart?sojn? dhe p?rsosin personalitetin njer?zor. N? Shqip?ri nuk ka fe t? par? apo t? dyt?. T? dyja fet? kryesore q? ushtrohen n? vendin ton?, jan? t? ardhura e t? p?rhapura nga vendi q? u shpallen, nga Lindja. Q?llimi i tyre ?sht? i shenjt? sepse nj? besimtar i v?rtet? shkon i sigurt? drejt rrug?s s? p?rsosuris? n? jet?n e tij. Ai duke qen? i till? i frik?sohet Zotit t? gjith?pushtetsh?m, si pasoj?, m? pak vret, m? pak vjedh, m? pak b?n pun? t? tjera t? k?qia, nga ana tjet?r, m? shum? kultivohet n? shpirtin e tij dashuria p?r t? tjer?t. Si kudo edhe shqiptar?t, kan? p?rqafuar at? fe q? ka z?n? vend m? tep?r n? nd?rgjegjen e tyre, pavar?sisht nga radha e hyrjes apo shpalljes s? besimit. Prandaj t? luftosh individ? t? ve?ant? apo popuj t? t?r? p?r shkak t? besimit t? tyre, do t? thot? t? zhvillosh n? koh?t moderne, inkuizicionin e mesjet?s, e t? d?shtosh me turp. Sepse shpirti i nj? populli q? ?sht? i lidhur fort me fen? dhe m? kombin ?sht? plot?sisht i pamposhtur. Meqen?se pelegrini Nikoll?, me "homeriad?n" e tij na paraqitet misionar i qarqeve t? p?rcaktuara mir? si anti shqiptare, p?r ju z. Kalakulla, nuk d?shirojm? ta besojm? nj? gj? t? till?... Megjithat?, nj? pik? pyetje e madhe del nga qenia e jon?, n? fund t? fjalis? t? ardhur nga brend?sit? e shekujve: - "Edhe ti Brut?" Botuar n? "E Djathta Komb?tare", n?ntor 1995 Replik? "Kutis? postare 103" E nderuara "Kuti postare103" ! Un? e kuptoj fare mir? se nuk mund t? jet? e nderuar apo jo nj? kuti, sepse fjala i, e, nderuar, p?rdoret si mbiem?r cil?sor p?r qenie t? gjalla q? jan? t? pajisura me sistemin e moralit. Por duke menduar se prapa "kutis?" fshihet patjet?r ndonj? frymor, e shikoj t? arsyeshme t?ju drejtohem me k?t? cil?sor, ?ka transmeton edhe d?shir?n time p?r te qenie t? till?, pavar?sisht n?se e meritoni apo jo! Pra, e nderuara "kutia postare 103" duke replikuar me ju, nga pozitat e nj? t? panjohuri, nuk p?rjashtohet fakti, se mund t?ju prishet sado pak humori i dit?s. Mjafton t? ndezim televizorin edhe n? sht?pit? tona val?t televizive hyjn? pa ndonj? penges? t? ve?ant? ndonj?her?, n? trajt?n e ndonj? programi q? na shkakton pak?naq?si revoltuese. E prap? faji nuk ?sht? i juaji. Ju keni ?elur kredi n? televizion, t? bllokoni disa or? nga jeta e tij, sa p?r t?i shpjeguar shqiptar?ve t? "paditur" se ku i kan? "rr?nj?t e jet?s". N? koh?n q? ne mendonim se Kombi yn? ?sht? nga m? flok?bardh?t e historis? s? njer?zimit, p?r ?udi ju "kutia postare 103" na kthyet rinin? e humbur n?p?r shekujt e historis?, duke e b?r? kombin ton? moshatar me Palin q? sipas jush 80 vjet pas vdekjes s? Krishtit, paska kaluar n? rrug?n "Egnatia" e me k?t? rast i b?ri edhe shqiptar?t t? krishter?! K?tu pik?risht, thoni ju, rifillojn? rr?nj?t tona! Por duhet th?n? jo pa keqardhje, se si ?do kuti e k?tij lloji e prodhuar n? vend, apo e ardhur n? tranzicion, jeni t? gabuar. Nuk mund t? fshihen as nuk mund t? trukohen aq kollaj rrudhat n? ballin e kombit ton?. Ato si nj? disk elektronik kan? t? in?izuar luftrat mij?vje?are, p?rpjekjet po kaq t? gjata, pun?n e st?rmadhe t? k?tij kombi p?r t? mbijetuar n? ballafaqim me proceset e asimilimit nga armiqt? tan? historikisht shoven?. T? b?sh historin? e v?rtet? t? krisht?rimit n? Shqip?ri apo m? gj?r?, ta transmetosh edhe n? televizor, jo vet?m q? nuk ?sht? pun? e gabuar por p?rkundrazi ?sht? nj? iniciativ? p?r t?u lavd?ruar, sepse sh?rben p?r nd?rgjegj?simin fetar t? v?llez?rve tan? t? krishter?. Por nga ana tjet?r t? b?sh propagand? n? kurriz t? historis? s? popullit ton?, t? orvatesh p?r t?i shkulur rr?nj?t nga thell?sit? e mij?ravje?ar?ve e t?i vendos?sh n? nj? koh? me Palin, p?r mendimin tim, nuk mund t? quhet ndryshe ve?se, nj? spekullim historik i q?llimsh?m... Jo vet?m q? ?sht? e papranueshme, por edhe tep?r e gabuar, ideja se rr?nj?t e jet?s p?r Shqiptar?t lidhen me ardhjen e Palit apo t? ndonj? emisari tjet?r t? krisht?rimit, n?p?rmjet rrug?s "Egnatia", apo ?do rruge tjet?r tok?sore e detare qoft? ajo. Me k?t? rast d?shiroj t?i them pakic?s s? krishter? apo edhe maxhoranc?s muslimane t? Kombit tim se shqiptar?t rr?nj?t i kan? shum? thell? vet?m n? tok?n e tyre e askund tjet?r. Nd?rsa besimi s?mund t? jet? gjithsesi rr?nj? porse nj? p?rsosuri hyjnore e shpirtit dhe e t?r?sis? njer?zore t? individit. Kjo p?rsosuri hyjnore e b?n nj? komb t? vlefsh?m, t? nderuar e t? respektuar para Zotit dhe kombeve t? tjer?. N? rast se nuk e dini, mund t?ju siguroj se bashk?kombasit e mij, kan? qen? shqiptar? edhe kur kan? qen? pagan? dhe se fen? e p?rqafuan t? nd?rgjegjsh?m, p?r devotshm?ri ndaj Krijuesit, Zotit t? gjithfuqish?m, si edhe ndaj Kombit si nj? kryekuptim i jet?s s? tyre (kjo th?nie vlen edhe p?r t? n?nshkruarin). E nderuara "kutia postare 103", duhet t?ju themi q? n? fillim se shqiptar?t kan? kujtime t? hidhura nga "kutit? postare" apo prej ?far?do kutie t? ardhur rekomande nga Evropa. Ato shpesh her? kan? qen? lajm?tare kob?zeza p?r fatet e shqiptar?ve, dhe q? natyrisht ju mund t?i dini fort mir?... P?rve? misionit kryesor, adhurimin p?r Zotin, Islami ka qen? n? fund t? fundit edhe nj? strategji e men?ur e shqiptar?ve p?r t?i shp?tuar gllab?rimit sllavo-grek n? shekuj. Nuk mund t? mbetet n? kufijt? e rast?sis? apo t? dhun?s, q? nj? shumic? kaq e madhe e popullit ton?, pothuajse e gjitha, u konvertuan n? musliman?. Nj? konkluzion i till? do t? ishte tep?r i gabuar. P?rve? faktit t? padiskutuesh?m, q? parardh?sit tan? gjet?n veten n? fen? islame, ata kishin nj? arsye m? tep?r, jo m? pak t? r?nd?sishme, p?r k?t? konvertim, frenimin e shp?rb?rjes s? kombit n?p?rmjet spekullimeve fetare, dhe q? po me an?n e fes? s? re, shqiptar?t u mbrojt?n nga ky proces i asgj?simit total. Prandaj p?r k?t? q?llim shqiptar?t shfryt?zuan me shum? men?uri momentin historik t? pushtimit turk, sepse duhet ditur, ndonj?her? edhe fatkeq?sit?, kan? m?nyrat e tyre p?r t? rregulluar gj?rat... Prej k?tej mund t? nxjerrim konkluzionin e sakt?, p?r q?ndrimin dhe luft?n e Sk?nderbeut, q? ju "kutia postare 103", padrejt?sisht i motivoni si luftra me karakter fetar, duke mohuar q?llimisht karakterin komb?tar t? tyre. Vlen t? theksojm? n? k?t? shkrim, se heroi yn? komb?tar Sk?nderbeu, nuk e quajti n? asnj? rast veten "kalor?s t? krisht?rimit", as luft?rat q? ai udh?hoqi, si luft?ra me karakter fetar. N? luft?n e pabarabart? Sk?nderbeu zbriti n? fush?n e betej?s ajk?n e burrave t? kombit ton?, pa dallime fetare, p?r t? p?rballuar n? k?t? m?nyr? fuqin? ushtarake m? t? madhe t? koh?s. Motivi i tyre ishte nj? dhe i vet?m: luft? kund?r pushtuesit. Kjo luft? q? b?ri populli shqiptar n?n drejtimin e Sk?nderbeut, ia preu hovin turqve p?r t? ngritur ?adrat e ushtris? s? tyre edhe n? Republik?n katolike t? Venedikut. ?sht? m? se normale q? venedikasit sa her? q? derdhej gjak shqiptari, t? f?rkonin duart nga g?zimi e t? em?rtonin Sk?nderbeun si "atlet t? krisht?rimit". Interesat e tyre nuk p?rputheshin me karakterin e luftrave p?r ?lirim komb?tar q? populli shqiptar realizoi n?n drejtimin e Sk?nderbeut. Natyrisht q? ishte nj? fatkeq?si komb?tare pushtimi turk, por si? tham?, shqiptar?t shfryt?zuan k?t? moment historik, q? n? aspektin politik, me an?n e konvertimit t?i b?nin ball? "armikut shkja". K?t? fakt e evidencon mjaft mir? edhe poeti i madh, fran?eskani Gjergj Fishta, kur vendos n? goj?n e trimave shqiptar? k?to vargje: "Por pse na t? vogj?l jemi/ Pse kend fis e vlla nuk kemi/ Ne sot shkjaut s?mund t?i b?jm? ball?/ Q? po don t?na p?rpij? gjall?/ Prandaj thom se e lyp e mara/ Q? edhe sot na si p?rpara/ T? rrim njit me mbret t?Stambollit/ P?r me i bamun ball? Nikollit..." Ju "kutia postare 103" me sa po shohim, jeni tep?r t? shqet?suar p?r pozicionin fetar q? kan? marr? shqiptar?t! Programi juaj "Rr?nj?t e jet?s" nxjerr n? pah me kujdes t? ve?ant?, prokupacionin tuaj t? vazhduesh?m p?r ndryshimin e ekuilibrit fetar n? Shqip?ri. - Ekuilibri n? besimtar? dhe jobesimtar? ?sht? i par?nd?sish?m. Un? p?r shembull jam fetar dhe besoj n? Zotin e vet?m, krijuesin e Gjith?sis?, jo p?r faktin se ka apo nuk ka besimtar? t? tjer?, ka apo s?ka ekuilib?r besimtar?sh, por vet?m thjesht p?r bindje dhe obligim personal. Gjithashtu ?sht? k?naq?si p?r mua kur shikoj nj? maxhoranc? absolute q? obligohet n? rrug?n hyjnore t? fes? s? v?rtet?. Puna m? e mir? e cilado "kutie postare" do t? ishte t? linte t? qet? n? shenjt?rin? e tyre besimtar?t e ?far?do feje qofshin ata. E nderuara "kutia postare 103", ju na porositni t?ju shkruajm?, dhe letr?n t?jua hedhim vet?m n? "kutin? postare...", nd?rsa un? preferova m? tep?r nj? gazet? komb?tare... Padrejt?sisht inkuizicioni, k?t? mendimin tim, mund ta quente, mend?si lindore e kthyer n? rebelim! Sa mir? duhet th?n?, q? inkuizicionin e hodhi n? koshin e pleh?rave vet? historia. Botuar n? "Rim?k?mbja" prill 1996 Leksion i shkurt?r p?r nj? aktor t? d?shtuar N? rastin kur koha, n? periudha kritike p?r Kombin ton?, pjell qenie t? tilla si Ismail Kadare apo Zef Bushat?r, p?r t? fyer e denigruar Islamin, ajo nuk harron t? lind edhe burra t? tjer?, shqiptar? t? ndersh?m, t? cil?t duke patur respekt edhe p?r Krisht?rimin, din? t? mbrojn? me dinjitet e kompetenc? Islamin, duke e konsideruar at? si nj? nga dhuratat e Zotit t? plotfuqish?m n? funksion t? p?rsosuris? universale t? njeriut. ?sht? n? interes t? Kombit ton?, q? t? gjejm? pikat q? na bashkojn? dhe jo ato q? na ndajn?, e t?ju referohemi atyre. Jan? mjeran? ata individ? q? duke pranuar rolin e sh?rb?torit, e vendosin personin e tyre n? funksionet e antikomb?tarit, duke nxitur n? k?t? m?nyr? dasit? fetare. Kadareja e braktisi Shqip?rin?. Shqip?ria ?sht? m?suar me k?to lloj braktisjesh. Por ajo d?shp?rohet kur e p?rgojojn? ve?an?risht bijt? e saj. P?rgojimi ?sht? sidomos nj? ves i shpikur nga njer?z t? dob?t... Nd?rsa ju Zef, mund t? mos ndjeheni mir? n? nj? mjedis komb?tar me 70% musliman?! Po t? jet? k?shtu, largohuni edhe ju p?r n? Franc?! N? Shqip?ri le t? mbeten musliman?t dhe t? krishter?t q? e duan Shqip?rin?, duke dashur nj?ri-tjetrin. Kam k?tu parasysh nj? k?shill? t? Muhametit a. s. e cila m? obligon dhe m? b?n tep?r t? nd?rgjegjsh?m n? q?ndrimin tim ndaj Kombit si dhe ndaj fes?: "Kush nga ju shikon nj? t? keqe, le ta ndryshoj? k?t? me dor?n e tij, e n?se nuk mundet ta b?j? k?t?, at?her? le ta b?j? me gjuh?n e tij, e n?se p?rs?ri nuk mundet, at?her? le ta b?j? me zemr?n e tij, por ky ?sht? besimi m? i dob?t. Botuar n? "Rim?k?mbja" qershor 1996 Replik? e detyruar me zotin Arben Imami ?sht? m? se e v?rtet? se qent? rruga?? lehin kot dhe m? n? fund ngordhin gjithashtu kot, por nga ana tjet?r, nuk ?sht? aspak e v?rtet?, se k?to veprime i b?jn? te dera e xhamis? (!). N? intervist?n tuaj t? dh?n? te gazeta "Intervista" kini trajtuar probleme q? me t? v?rtet? jan? tep?r shqet?suese, por aty nga fundi i saj, pa r?n? fort n? sy, kini p?rdorur nj? th?nie m? se banale dhe fare pa vend: "Qeni kur do t? ngrodh?, shkon e pshurrret n? der?n e xhamis?" (!) Kjo th?nie q? sipas jush na qenka popullore, nuk ka asnj? baz?, ve?an?risht n? popullin shqiptar. M? s? shumti, kjo th?nie ?sht? importuar q?llimisht nga fqinj?t tan? dashakeq, verior? apo jugor? qofshin, t? cil?t xhamin?, me t? drejt? e shikojn? si nj? barrier? t? pa kalueshme p?r t? realizuar ?ndrr?n e tyre t? vjet?r, shkomb?tarizimin e shqiptar?ve. P?r k?t? pyetni edhe z. Ceka apo ndonj? antimusliman tjet?r n? partin? tuaj... Z. Imami, me keqardhje m?suam se me 28 maj jeni keqtrajtuar, duke u rrahur fizikisht dhe sikur t? mos mjaftonte ky akt i sh?mtuar, u kan? rr?mbyer edhe kat?r apo pes? dh?mb?! Un? personalisht, revoltohem nga ushtrimi i dhun?s p?r k?do qoft?, duke e konsideruar at? sidomos nj? ves t? harbut?ris? s? shpellave, ashtu si? shqet?sohem n? t? nj?jt?n m?nyr?, kur ushtrimi i k?saj dhune shkakton pasoja n? ekuilibrin mendor t? viktim?s. Normalisht, revolta e juaj p?r k?t? keqtrajtim, nuk duhet t? ket? asnj? lidhje me objektin m? t? r?nd?sish?m t? besimit musliman, xhamin?! Duhet t? kini nj? gj? parasysh: qent? e keqtrajtuar para se t? ngordhin, nuk kan? asnj? arsye, apo motiv instiktiv, t? shurrojn? te dera e xhamis?, p?r faktin e thjesht?, sepse n? fund t? fundit, megjith?se ata lehin padrejt?sisht rreth e rrotull saj, nuk ?sht? pik?risht ajo q? i keqtrajton. Po t? kihet parasysh se qent? kan? nj? nuhatje t? shk?lqyer, ata fare leht? me an?n e saj, mund t? zbulojn? se kush pik?risht i katandisi n? nj? pragngordhje ndofta ta pa merituar, dhe se shurr?n e frik?s mund ta konsumojn? atje dhe jo n? xhamin? q? thoni ju... Puna m? e mir? dhe m? se e domosdoshme ?sht? q? t?i shmangemi dhun?s, sepse pasojat e saj mbeten akoma p?r nj? koh? t? gjat? dhe ?sht? tep?r e v?shtir? p?r t?u kuruar, ve?an?risht kur ato prekin koshienc?n. Shpresojm? se at? shprehjen tuaj t? sh?mtuar dhe fare t? pakuptimt?, t? vendosur artificialisht n? intervist?n tuaj, duhet ta kini th?n? n? momente specifike, natyrisht pa u thelluar. Duke patur parasysh pra k?to rrethana n? t? cilat u ndodh?t, veprimin tuaj t? pap?rgjegjsh?m, nuk e marrim plot?sisht p?r t? keq. Por th?nien q? ju keni p?rdorur si rast?sisht, botuesi duke e vendosur q?llimisht n? kok? t? intervist?s, me t? ka realizuar nj? d?shir?n e tij p?rverse p?r t? fyer ca m? tep?r k?t? objekt t? r?nd?sish?m t? besimit musliman. Xhamia, z. Islami, ?sht? nj? objekt me nj? r?nd?si t? jasht?zakonshme n? moralin e muslimanit, sepse n? qen?sin? e saj, ai demonstron shkall?n m? t? lart? t? obligimit, Namazin, me an?n e t? cilit, besimtari transmeton paq? dhe n?nshtrim ndaj Krijuesit t? plotfuqish?m. ?sht? e k?shillueshme jo vet?m p?r ju, q? t? mos shkaktoni plag? n? nd?rgjegjen e Kombit. Duhet t? kini parasysh se plag?t fizike q? kini marr? n? 28 maj, kan? ep?rsi ndaj atyre plag?ve morale q? ju mund t?i shkaktoni besimtar?ve musliman?. Plag?t fizike me kalimin e koh?s, z?n? kore dhe sh?rohen plot?sisht duke u harruar p?rfundimisht. Nd?rsa plag?t morale sa her? q? t? kujtohen shkaktojn? dhimbje, ato nuk z?n? kore kurse sado koh? t? ket? kaluar... Nuk ?sht? asnj?her? von? t? kthesh pasqyr?n nga vetvetja, ?sht? shum? e leht? t? jesh i mir?, por ?sht? tep?r e v?shtir? t? jesh i drejt? ndaj vetes dhe t? tjer?ve. Botuar n? "Rim?k?mbja" korrik 1996 Rinia ?sht? shpresa e s? ardhmes T? nderuar v?llez?r musliman?! ?sht? e madhe k?naq?si p?r mua q? n? em?r t? Klubit Kulturor "Drita", t? p?rsh?ndes k?t? tubim, i cili, nga m?nyra e organizimit ?sht? disi i ve?ant?, e q? e organizon Bashkimi i Rinis? Islame, dega Shkod?r. Them disi i ve?ant?, p?r vet? faktin sepse pjes?marrja nuk ?sht? vet?m me t? rinj t? k?saj organizate, por edhe me m? t? moshuar. Kjo ?sht? arsyeja pra q? un? konstatoj t? ve?ant?n e d?shiruar. N? k?t? m?nyr? na jepet rasti t? ballafaqojm? e t? bashk?rendojm? n? nj? t? vetme t? dy alternativat q? karakterizojn? k?to dy breza; vrullin dhe dinamik?n rinore, si dhe munges?n e d?mshme t? pasioneve dhe t? iluzioneve, q? portretizon brezin ton? m? t? vjet?r. N? duhet t? shkojm? rrug?ve t? k?saj jete duke ushqyer nj?ri brez tjetrin me k?t? pasuri shpirt?rore, ju me dinamizmin tuaj, nd?rsa ne me thell?sin? e mendimit ton?, t? realizuar n? vitet e shumt? q? lam? pas. Ky bashk?rendim i aft?sive tona le t? sh?rbej? p?r lart?simin dhe lul?zimin e Islamit n? nd?rgjegjen individuale dhe kolektive t? v?llez?rve tan? musliman?. Shkodra historiksht ?sht? njohur si nj? qytet i dimensioneve t? m?dha n? t? gjtha fushat e jet?s, aq m? tep?r n? konceptimin dhe n? p?rqafimin e Islamit. Nuk mbetet n? kufijt? e rast?sis? fakti q? ?sht? pik?risht Shkodra, ajo q? e njohu dhe e p?rqafoi fillimisht Islamin n? mas?n 100%, n? koh?n kur n? qytete t? tjer?, n? trevat shqiptare, kjo dukuri rezultonte akoma larg nga kjo shif?r. Brezat q? lam? pas, me pun?n dhe p?rkushtimin e tyre, jo vet?m q? treguan nj? devocion t? ve?ant? n? rrug?n e Allahut dhe n? porosit? e Muhametit a. s., jo vet?m q? me k?t? obligim lart?suan personalitetin e tyre islam, por nga ana tjet?r, edhe neve, nipnis? s? tyre, na ngarkuan me p?rgjegj?sin? morale, p?r ta ?uar m? tej, p?r ta ngritur m? lart, k?t? ideal t? mrekulluesh?m islam. N? m?nyr? t? ve?ant? ?sht? rinia ajo q? n? k?t? bot? t? v?shtir? e t? trazuar, duhet t? marr? p?rsip?r k?t? mision sa t? shenjt? aq edhe t? v?shtir?. Sepse duhet ditur, q? Islami p?rmbante n? vetvete nj? sasi t? paracaktuar obligimesh n? rrug?n e Allahut. Nuk mund t? ket? besim pa obligim. ?sht? pik?risht kjo arsyeja q? musliman?t i kryejn? me nd?rgjegje obligimet q? rrjedhin nga besimi i tyre. ?sht? gjithashtu domosdoshm?ri e koh?s n? t? cil?n jetojm?, q? rinia islame s? bashku edhe me ne, t? punojm? pa u lodhur n? drejtim t? nd?rgjegj?simit t? koshienc?s islame t? rinis?. Islami nuk synon globalen, nuk synon sasin? artificiale t? besimtar?ve. Islami ka synuar gjithmon? dhe vazhdon t? synoj? nd?rgjegj?simin cil?sor t? musliman?ve. Muslimani i mir? nuk duhet t? shkoj? n? xhami me abdesin e gjyshit apo t? bab?s. N? Islam obligimi ?sht? personal, pavar?sisht nga origjina apo ambienti ku jetojm?. Klubi Kulturor "Drita", n? nj? nga pikat kryesore t? programit t? tij, ka edhe pun?n me rinin?. P?r k?t? arsye edhe n? programin ton?, puna me rinin? ?sht? nj? nga prioritetet e klubit. Ne ju sigurojm? se do t? na kini gjithmon? af?r n? m?nyr?n m? aktive. Ne gjithashtu kemi bindjen se Bashkimi i Rinis? Islame n? qytetin ton?, pas zgjedhjes s? kryesis? s? re, do t? punoj? akoma m? mir? si misionar? t? devotsh?m n? rrug?n e Allahut dhe n? porosit? e Pejgamberit a. s. Nj? popull q? jeton e punon n? rrug?n e Allahut, me siguri q? shpreson edhe n? begatin? e tij. Shkod?r, me 29. 08. 1997 Islamin e sulmojn? armiqt? e Shqip?ris? (Fjal? e mbajtur me rastin e prezantimit t? librit, "Rreth p?rhapjes s? Islamit nd?r shqiptar?t") T? nderuar miq, pjes?marr?s n? k?t? promovim! ?sht? nder i madh q? prania e juaj i b?n Klubit Kulturor "Drita", drejtorit t? saj z. Muhidin Ahmetit, q? sot, p?r arsye sh?rbimi nuk mundi t? ndodhej midis nesh. Nj?herazi ?sht? k?naq?si edhe p?r mua q? m? jepet rasti t? kuvendojm? s? bashku dhe t?i japim udh? librit q? klubi yn? mund?soi botimin e tij. T?i japim udh? pra p?r te lexuesi shqiptar e ve?an?risht te ai musliman q? aq shum? ka nevoj? p?r t?. Ky lib?r do t? sh?rbej? n? m?nyr? t? ve?ant? p?r njohjen e m?nyr?s paq?sore, se si u p?rhap Islami dhe si shqiptar?t gjet?n veten e tyre n? bot?n e mrekullueshme islame. Un? nuk kam nd?rmend k?tu t?ju shuaj kuriozitetin duke paraqitur aspekte t? p?rmbajtjes s? tij, k?t? do ta b?ni ju vet?. Un? do t? theksoj n? fjal?n time vlerat e ve?anta q? merr botimi i k?tij libri, n? k?t? koh? pasigurie p?r fatet e Islamit tek ne dhe t? kombit ton? n? p?rgjith?si. "Papa Vojtila n? Shqip?ri", titullohet libri i autorit Dom David Xhuxha, q? i kushtohet vizit?s n? Shqip?ri t? kreut t? Kish?s Katolike, polakut Vojtila, n? pranver? t? vitit 1993. Autori me q?llim t? paracaktuar mir?, tregohet mjaft i kujdessh?m, me qitje t? larg?t, tenton nj? krahmarrje, p?r t? realizuar m? von? nj? sulm frontal kund?r Islamit. Citojm? nga libri: "Shqip?ria e pasur me tradita e thesare kulturore, duhet t? p?rpiqet t? b?j? rind?rtimin moral e material... duke mbajtur t? gjall? tradit?n antike t? saj t? krishter?, me bindjen se kjo p?rfaq?son nj? vler? t? p?rhershme t? identitetit antik shqiptar (identiteti antik i shqiptar?ve ?sht? paganizmi e jo krisht?rimi. Sh?n. yn?.) Kisha Katolike si p?rher? do t? mb?shtes?, aspiratat q? synojn? realizimin e progresit t? plot?, duke afruar ndihmes?n e saj t? domosdoshme p?r inserimin aktiv t? Shqip?ris? n? kontekstin evropian, ku rr?nj?t e saj antike dhe historike e th?rrasin t? kthehet n? m?nyr? t? natyr?shme..." "Kur nuk turp?rohesh, (na m?son Muhamedi a. s.) at?her? mund t? veprosh si t? duash." Fill pas k?saj direktive t? marr? nga qendra, nj? atdhebraktisur shqiptar tashm? me banim n? Franc?, nj? far? Nikolle, shkruan nj? "homeriad?" q? p?r ?udi botohet n? nj? gazet? t? djatht? shqiptare e q? n? p?rgjith?si kjo gazet?, ka p?r q?llim t? realizoj? kapri?iot personale t? pronarit t? saj Petrit Kalakul?s. "Nuk e duam Komunizmin kurrsesi as Arabin?" shkruan atdhebraktisuri Nikoll?. Ai deklaron se shqiptar?t kan? kryer nj? akt t? turpsh?m q? p?rqafuan Islamin: "N?se shqiptar?t e gabuar s?duan t? korigjohen p?r tradh?ti komb?tare duhet t? akuzohen..." ? vazhdon atdhebraktisuri. Po ne vazhdim t? direktivave t? Dom David Xhuxh?s q? thot? se: "Tradita e krishter? mban gjall? tradit?n antike shqiptare", po n? Franc?, n?p?r kioskat e Parisit, u afishuan parulla antishqiptare me p?rmbajtje: "Shqip?ria depo e municionit islamik"(!) Pik?risht n? at? koh?, z. Abdi Baleta, reagoi fuqish?m me nj? cik?l artikujsh t? titulluar: "Shqip?ria as ishull, as depo municioni islamik, por kopsht i harmonis? fetare", q? m? von? u botua si lib?r m? vete nga Komuniteti Musliman i SHBA-s? dhe Kanadas?, n?n p?rkujdesjen e Imam Vehbi Ismailit. Jo pa keqardhje duhet t? pranojm? se shqiptar?t historikisht, n? ?do koh? kan? patur ndonj? Nikoll?, q? jan? b?r? e vazhdojn? t? b?hen altoparlante t? prishur, q? p?r interesa banale ?irren pa pushim n? d?m t? kombit t? tyre. Jan? pik?risht ata pseudointelektual? q? duke u sh?rbyer armiqve t? kombit n? k?t? m?nyr? tradh?tojn? interesat komb?tare. P?r ne shqiptar?t, duhet ditur e duhet mbajtur n? mend mir?, se ?do ?ekuilibrim fetar n? m?nyr? artificiale, ?do prishje raportesh nd?rfetare n? Shqip?ri, e ve?an?risht me an? t? diktatit, do t? sjell? d?me t? pariparueshme si dhe do t? rrezikonte qen?sin? ton? komb?tare. Ky akt do t? ishte nj?koh?sisht fundi yn? dhe nga ana tjet?r fillimi i zbatimit t? planeve antishqiptare n? nj? nivel m? t? lart?. Piktori Maks Velo, shkrimtar?t Kadare dhe Neshat Tozaj, publicist?t Ki?o Blushi, Ben Blushi, Blendi Fevziu, Pirro Misha etj. jan? n? ball? t? luft?s kund?r Islamit. Ja disa nga titujt e artikujve denigrues t? botuara n? gazetat e tyre me origjin? t? dyshimt?: "Rreziku i Shqip?ris? nga fundamentalizmi islamik". (Lajm?tari, 9. 09. 1993); "P?rhapja e Islamit n? Shqip?ri me forc? e dhun?" (Koha jon?, 10.12.1994); "Shqip?ria, depo e municionit islamik" (Z?ri i Popullit, 10.01.1995); "Shqiptar?t musliman?, pasardh?s t? haremeve t? Sulltanit" (Koha Jon?, 28.08.1993); "Islami dhe militant?t islamik?"; "Shqiptar?t musliman? tradh?tuan fen? e t? par?ve, ndaj duhet t? konvertohen n? t? krishter?"; "Stina antiislame"; "Allahu shkat?rroi kishat", etj. Jan? k?to pra, disa nga titujt e artikujve antiislam?, q? p?r ?do dit? b?jn? presion psikologjik te lexuesi shqiptar, ve?an?risht tek muslimani. N? k?to kushte pra, b?het tep?r i domosdosh?m botimi i librave me karakter historik, ku lexuesi t? lexoj? e t? gjykoj? vet? p?r m?nyr?n e p?rhapjes s? Islamit dhe vendin q? z? ai n? moralin e musliman?ve. ?sht? kjo nj? nga arsyet q? Klubi Kulturor "Drita" mori p?rsip?r t? botoj? k?t? lib?r, "Rreth p?rhapjes s? Islamit nd?r shqiptar?". Ne musliman?t jemi t? urdh?ruar q? urrejtjen, k?t? dukuri njer?zore, ta ?ojm? drejt nivelit zero ndaj njeri-tjetrit. Musliman?t kan? p?r q?llim p?rsosjen e moralit fetar e komb?tar, bashkekzistenc?n v?llaz?rore me v?llez?rit shqiptar? t? besimeve t? tjera. Musliman?t nuk e shikojn? t? arsyeshme t? merren me fyerjen e fes? s? tjetrit, sepse at? e konsiderojn? pjes? t? dinjitetit moral t? tij. Ne musliman?t nuk merremi me histori divorci apo dashurie t? popujve p?r fen?, tek e cila ata kan? gjetur veten e tyre. Ne e dim? se as Krishti, as Muhamedi a.s. nuk kan? qen? shqiptar? dhe as i krishteri, as muslimani nuk kan? kryer ndonj? akt tradh?tie, kur secili prej tyre mund t? shkoj? pas Krishtit apo besimit Islam. P?rfundimisht, Islamin dhe ligjet e tij nuk i preferojn? dy kategori njer?zish: t? par?t jan? skllev?rit e vesit, ata t? cil?t nuk mund t? p?rballojn? realizimin e moralit islam n?p?rmjet obligimit personal apo kolektiv. Vesi dhe imoraliteti n? p?rgjith?si atyre u ka pushtuar qenien dhe syve e vesh?ve t? tyre Zoti u ka v?n? perde; t? dyt?t jan? antishqiptar?t, q? duke k?rkuar me ngulm konvertimin e musliman?ve, do ta ken? m? t? leht? coptimin e Shqip?ris?, p?r t? realizuar n? k?t? m?nyr? ?ndrr?n e tyre shum?shekullore. Libri q? ne sot po i japim udh? p?r tek lexuesi, ka brenda tij punime t? p?rzgjedhura nga autor? t? d?gjuar e me kompetenc?, q? i b?jn? nj? analiz? t? thell? e t? gjithan?shme p?rhapjes s? Islamit tek shqiptar?t. dhe, s? fundi, ky lib?r, nga ana e tij, ka nj? k?rkes? m? se t? ligjshme. Ai k?rkon q?, nga ana jon?, t? lexohet, t? p?rvet?sohet q?llimi dhe t? behet objekt diskutimi n? ambjentet tona, q? kan? aq shum? nevoj? p?r pranin? e tij. Ju faleminderit! Botuar n? "Rim?k?mbja", dhjetor 1997 Promovim Libri q? ka munguar n? bibliotekat tona Doli nga "furra" dhe, ashtu t? nxeht?, lexuesi e "g?lltiti" duke shuar n? k?t? m?nyr? at? "uri" q? e mundonte prej koh?sh, si dhe sqarimin e shum? dilemave q? jan? krijuar p?r lidhjet e Kur?anit me shkenc?n. Kurioziteti ka qen? gjithmon? i pranish?m edhe p?r faktin se asnj? nga librat e shenjt? p?rpara Kur?anit, si Zeburi, Teurati apo Ungjilli, nuk kan? patur ndonj? lidhje t? drejt?p?rdrejt? me shkenc?n dhe hopin cil?sor q? p?son ajo n? ?do koh?. K?t? mision hyjnor me urdh?r t? Gjith?fuqishmit e ka marr? p?rsip?r vet?m Kur?ani fam?lart?. ?sht? fjala p?r librin e shum?pritur, "Mrekullit? shkencore t? Kur?anit", t? shkruar prej doktor Abdyl Mexhit Ez Zendanit, t? p?rkthyer nga arabishtja, prej zot?ri Ajni Sinanit, teolog dhe pedagog n? Medresen? "Haxhi Sheh Shamia" n? Shkod?r. Botimin e k?tij libri, n?p?rmjet sponsorizimit, e b?ri t? mundur shoqata "Munnazamat Da?a El Islamie" me drejtorin e saj, zot?ri Imad Othman. Libri u botua n? Shkod?r n?n p?rkujdesjen e Klubit Kulturor "Drita". Promovimi i k?tij libri u realizua n? nj? nga ambientet e hotel "Rozafa" t? qytetit. Salla e mbushur plot e p?rplot me intelektual? t? fushave t? ndryshme si dhe me p?rfaq?sues t? pushtetit lokal, si Prefekti i Shkodr?s, zot?ri Ali La?ej, Kryetari i Bashkis?, zot?ri Bahri Bori?i, n?nkryetari i Bashkis?, zot?ri Mexhit Cungu, deputeti Ferit Hoti etj. Promovimi i tejkaloi detyrat e tij fillestare, sepse me an? t? diskutimeve t? shumta dhe mjaft cil?sore t? intelektual?ve, u kthye n? nj? simpozium shkencor. Shpeshher? d?gjojm? se jo vet?m naiv?t, por edhe ateist?t, harmonin?, p?rpikm?rin?, p?rsosurin? e gj?rave n? k?t? bot?, ja delegojn? nj? force q? edhe ata vet? nuk e njohin, por e th?rrasin natyr?, pra nj? forc? e verb?r q? me verb?rin? e saj paska sajuar k?t? unitet, k?t? harmoni dhe p?rsosuri, n? m?nyr? krejt t? rast?sishme!!! Antivlera s?ka ku t? shtyhet m? tutje...! Disa t? tjer?, shkenc?n e konsiderojn? nj? objekt apo nj? mekaniz?m i pavarur, t? shk?putur dhe t? ngritur nga ?do vart?si, nga ku komandoni n? koh? dhe n? hap?sir?, duke rivalizuar me madh?shtin? e t? Gjith?fuqishmit! Edhe ky grupim q? lundron n?p?r ujrat e cek?ta t? logjik?s s? tyre, gabon koordinatat dhe del n? zall. Por n? t? v?rtet? ???sht? shkenca, produkt apo mekaniz?m, prej nga vjen dhe ku m? n? fund shkon? Po t? thellohemi pak n? arsyetim, leht?sisht do t? p?rballemi me konkluzionin: Shkenca p?rfaq?son sistemin e dijeve njer?zore. Shkenca ?sht? nj? mekaniz?m q? me an?n e saj njeriu transformon dijet empirike (sip?rfaq?sore), n? dije racionale (thell?sisht t? njohura). E th?n? ndryshe ajo qenka nj? produkt i pavar?sis? relative i t? menduarit, q? Zoti ja dhuroi vet?m njeriut n? k?t? jet?. Pra shkenca qenka vet?m njeriu dhe askush tjet?r, z?vend?si i Zotit n? tok?, brenda asaj pavar?sis? relative q? sapo p?rmend?m. Historikisht njeriu ka udh?tuar n?p?r shekuj duke e p?rsosur por edhe duke e shkat?rruar veten si pasoj? e keqp?rdorimit t? asaj pavar?sie relative q? Zoti ia dhuroi me mjaft bujari. B?het pyetja: Cilat jan? lidhjet e Kur?anit me shkenc?n? Sot po kuptohet m? shum? se kurr? se lidhjet e Kur?anit me shkenc?n, n? t? v?rtet?, jan? lidhjet e njeriut me ligjet hyjnore t? Zotit t? gjithfuqish?m. Libri "Mrekullit? shkencore t? Kur?anit", sqaron shum? probleme e dilema, sjell para lexuesit fakte shum? interesante e t? padiskutueshme se Kur?ani ?sht? nj? burim i pa shteruesh?m i orientimeve dhe i dijeve hyjnore, p?r ta drejtuar njeriun dhe n?p?rmjet tij, shkenc?n q? ai b?n, n? rrug?n e zhvillimit t? suksessh?m t? saj. Kur?ani ?sht? nj? lib?r q? flet p?r t? gjitha llojet e shkencave, megjithat? nuk mund ta quajm? nj? lib?r shkencor. Kur?ani ?sht? m? shum? se nj? lib?r shkencor apo gjith? librat e bot?s s? bashku. Le ta quajm? pra, Lib?r i P?rsosuris? Njer?zore, q? ka vlera vet?m p?r njer?zit e gjall? e jo p?r t? vdekurit. Kur?ani, si? tham? predikon p?rsosurin? e njeriut n? k?t? bot?, q? arrihet n?p?rmjet ekuilibrave shpirt?ror? e material?, n?p?rmjet paq?s e mir?kuptimit midis njer?zve. Duke qen? nj? lib?r hyjnor me fuqi t? jasht?zakonshme, kund?rshtar?t e Islamit shohin tek ai armikun kryesor q? i pengon n? luft?n e tyre t? pamoralshme ndaj musliman?ve. Po japim k?tu posht? 2-3 shembuj nga deklaratat e k?tyre kund?rshtar?ve t? Islamit q? luftojn? Kur?anin e Madh?ruesh?m, t? marr? nga libri i Xhehlal El Alimit: "Q?ndrimi i Per?ndimit ndaj Islamit dhe musliman?ve" faqe 53, botuar n? Tetov? m? 1994: Glatston thot?: "Derisa Kur?ani t? jet? n? qenien e musliman?ve, Evropa kurr? nuk do t? sundoj? Lindjen e Mesme, dhe as q? do t? ket? siguri p?r vehte." Misionari Takli shprehet: "Ne Kur?anin duhet ta p?rdorim si nj? veg?l q? do t? na sh?rbej? p?r t? shkat?rruar Islamin." Me rastin e 100-vjetorit t? pushtimit t? Algjeris? nga Franca, nj? udh?heq?s francez i pushtimit shprehet: "P?r t? sunduar algjerian?t, ne duhet medoemos t?ju heqim Kur?anin nga goja..." Megjithat?, libri "Mrekullit? shkencore t? Kur?anit" me siguri do t?ju jap? mund?si edhe skeptik?ve, ateist?ve, armiqve fanatik? t? Islamit, politikan?ve q? mb?shtesin fundamentalizmin ortodoks, apo ?do lloj fundamentalizmi tjet?r, t? rivler?sojn? q?ndrimin e tyre ndaj Islamit. Urrejtja kur nuk ka nj? baz? logjike, me siguri ?sht? elementi i injoranc?s s? atyre q? e praktikojn?. Kur?ani ?sht? nj? prov? e gjall? e toleranc?s, dashuris? e p?rparimit, e p?rsosuris? njer?zore n? jet?n ton? t? p?rditshme. Botuar n? "Rim?k?mbja", mars 1998 "Rreth flamurit t? p?rbashkuar..." Para disa dit?sh TV "Rozafa" n? Shkod?r u kujtua t? realizoj? nj? pun? mjaft t? dobishme. N? k?to dit? t? mbushura plot me tensione politike, kur v?llez?rit tan? n? Drenic?n heroike t? Republik?s s? Kosov?s, po vriten e masakrohen p?rdit? nga pushteti serb, sepse k?rkojn? t? drejt?n hyjnore p?r t? jetuar t? lir?, nd?rkoh?, populli i Shqip?ris? br?nda kufijve artificial?, duhet edhe ky t? aktivizoj? ndjenj?n komb?tare n? m?nyr? t? ve?ant? n? k?to dit? t? v?shtira. Ndoshta TV "Rozafa" e konsideroi detyr? t? jap? nj? ndihmes? sado t? vog?l, t? testoj? por edhe t? zgjoj? me m?nyrat e saj k?t? ndjenj? komb?tare tek qytetar?t e Shkodr?s. Gazetarja e televizionit, pasi u afron mikrofonin te goja e qytetar?ve, u drejton pyetjen: "A e dini ju himnin komb?tar? Kush e ka shkruar, n?se e dini a mund t? na e thoni?" Me keqardhje duhet th?n? se t? gjith? qytetar?t q? u pyet?n dhe q? u ndodh?n aty rast?sisht, jo vet?m q? nuk e dinin himnin komb?tar, por nga ana tjet?r, mbanin nj? q?ndrim tep?r qesharak e mosp?rfill?s, nj?lloj si t?i detyroje t? b?nin nj? pun? t? bezdisshme! Si ka mund?si, q? n? t? gjitha ato p?rgjigje nuk doli asnj? q? t? thoshte s? paku strof?n e par? t? himnit komb?tar?! Ose n? rastin m? t? pranuesh?m, t? mbanin nj? q?ndrim serioz kur k?rkohej t? thonin di?ka nga vargjet e k?tij himni... Himni komb?tar ?sht? pjes? e r?nd?sishme dhe e pandar? e moralit komb?tar, ?sht? n? raport t? drejt? me vet?dijen komb?tare. Kur morali komb?tar ?sht? n? nj? shkall? t? ul?t, nuk ka si t? jet? n? lart?sin? e duhur koncepti mbi himnin komb?tar, q? n? fund t? fundit, ?sht? simboli i nj?sis? s? kombit apo shtetit. Por e ?uditshmja vazhdon rrug?n e saj: T? nes?rmen e dit?s s? transmentimit t? programit n? fjal?, po bisedonim n? mes koleg?sh k?t? fenomen, nd?rkoh? nj?ri prej t? pranishm?ve q? nuk e kishte par? emisionin e mbr?msh?m n? TV "Rozafa", i shqet?suar u shpreh: "Si ka mund?si q? n? nj? grup njer?zish t? mos ndodhej asnj?ri prej atyre q? e dinte himnin komb?tar?!" P?r t? dh?n? nj? shembull personal, q? jo vet?m i dinte p?rmend?sh vargjet, por dinte edhe t?i k?ndonte, kolegu filloi t?i k?ndoj? me z? k?to vargje: "?sht? lufta finale/ Vendimtare p?r ne/ Internacionale/ Do t? jet? bota e re..."(!) E kapi shpejt defektin, i turp?ruar k?rkoi t? falur p?r k?t? ngat?rres? t? pafalshme t? himnit komb?tar me himnin komunist t? internacionales... Kjo ngat?rres? e kurrfar?q?llimshme e kolegut ton?, jo vet?m q? na krijoi nj? atmosfer? humori, por edhe trishtimi nj?koh?sisht. Trishtim i cili na b?ri t? mendojm? se sa pun? dhe rezultate ka pasur propaganda antikomb?tare e internacionalizmit komunist n? Shqip?ri duke na veshur moralin komb?tar me kostumin laraman internacional. N? Fjalorin Enciklopedik Shqiptar, dal? nga inkubatori komunist i vitit 1985, nuk jepet as edhe nj? shpjegim fare i vog?l p?r fjal?n nacionaliz?m. Vendin e k?saj fjale n? fjalor e ka z?n? padrejt?sisht fjala Na?ertanie! Shqiptar?t u dashka t? m?sojn? para fjal?s nacionaliz?m, fjal?n sllave na?ertania, q? shpreh strategjin? e politik?s serbe, sipas Garashaninit, p?r Serbin? e madhe. Dometh?n?, shqiptar?t fillimisht duhet t? m?sojn? p?r nacionalizmin shoven serb, p?rpara nacionalizmit t? past?r t? kulluar t? tyre. Nj? udh?heq?s i pushtetit t? djesh?m (m? vjen keq q? tashm? u detyruam ta quajm? t? djesh?m), n? nj? mjedis konfidencial vite m? par? kur po celebronte "dashurin?" me Godon dhe partin? e tij, do t? deklaronte: "Dy armiq ka Shqip?ria, komunizmin dhe nacionalizmin!" Si? po duket lideri demokrat ose pranoi si m? pak t? rreziksh?m komunizmin, q? ia dor?zoi "?el?sat" e Shqip?ris? pik?risht atij, ose e ndihmoi p?r t? ardhur n? pushtet, p?r t? luftuar s? bashku nacionalizmin. N? qoft? se p?r udh?heq?sin e djesh?m nacionalizmi qenka armik me t? cilin edhe mund t? merresh vesh, p?r komunizmin, nacionalizmi ?sht? i papajtuesh?m dhe nuk mund t? jetojn? nj?koh?sisht, ashtu si dita me nat?n, p?rjet?sisht t? papajtuar. Duke qen? n? nj? regjim t? territ komunist 50-vje?ar, kjo err?sir? pra, i pengoi shqiptar?t p?r ta par? m? qart? nacionalizmin dhe sot nj? pjes? e madhe prej tyre, nacionalizmin e quajn? nj? pun? boshe, rrjedhimisht edhe himni komb?tar nuk ka ndonj? r?nd?si t? madhe p?r k?to njer?z q? nuk e din? se ?far? peshe ka identiteti komb?tar n? moralin e tyre. Sidoqoft? un? fal?nderoj TV "Rozaf?n" p?r dy arsye; e para se ngriti nj? problem n? koh?n m? optimale t? periudh?s q? po kalon kombi shqiptar p?r ekzistenc?n e m?tejshme t? tij, s? dyti se n?p?rmjet atij emisioni na tregoi se ndjenj?n e nacionalizmit q? na e dogji komunizmi, s?kan? mundur akoma ta rikuperojn? plot?sisht n? nd?rgjegjen e tyre. N? p?rfundim mund t? themi se kombe quhen nj? bashk?si njer?zish q? p?rve? t? tjerash mb?shteten n? moralin dhe identitetin e tyre komb?tar. Kombet nuk jan? formuar t? jetojn? n? hava. Zoti u ka dh?n? atyre edhe pjes?n q? u takon n? k?t? bot? tranzitore. Ne duhet ta mbrojm? kombin ton? jo p?r egoiz?m, por thjesht p?r faktin se Zoti, e ka rezervuar p?r shqiptar?t p?r t? zhvilluar identitetin e tyre komb?tar. "Zoti nuk e ndryshon gjendjen e nj? populli, p?rderisa ata ta ndryshojn? vetvehten." (Err ? Rrad: 11 Kur?an). Un? ndoshta nuk k?ndoj bukur, por himni komb?tar, m? ting?llon i k?ndsh?m kur detyrohem ta ul?rij n? mes "ujq?rve". Dhe ujq?r ka shum? n? k?t? xhung?l t? rrezikshme t? politik?s antishqiptare. Botuar n? "Rim?k?mbja", mars 1998 Reagim Shqip?ria nuk ka q?n? kurr? "tmerr pa fund" Televizioni Qeveritar Shqiptar, para disa dit?sh, dhe njoftimin se u p?rkujtua nj? vjetori i viktimave t? Otrantos. M? b?ri nj? p?rshtypje t? keqe dhe m? la nj? shije t? hidhur, epitafi i p?rbashk?t i vendosur n? varret e tyre n? qytetin e Vlor?s: "Ik?n nga nj? tmerr pa fund, shkuan n? nj? fund t? tmerrsh?m" (!) Sofiz?m i kulluar i mjesht?rve t? m?n?uris? s? rrem?! Epitafologu sofist, me siguri do t? jet? nj?ri prej atyre q? shtyn? k?ta t? mjer? drejt honit t? "fundit t? tmerrsh?m". Nuk kam ndonj? v?rejtje p?r pjes?n e dyt? t? k?tij epitafi, ("shkuan n? nj? fund t? tmerrsh?m"). ?sht? m? se e v?rtet? se viktimat, t? mashtruar e t? fyer, symbyllur, shkuan drejt nj? fundi t? tmerrsh?m. Personalisht, keqardhjen time p?r k?t? mbytje tragjike n? thell?sit? e tmerrshme t? Otrantos, e mb?shtes n? faktin se k?ta fatkeq?, u b?n? loj? e makinacioneve t? politik?s antishqiptare. Pik?risht p?r k?t? fakt, nuk mund t?i konsiderojm? ata heroj, apo di?ka tjet?r q? ka barasvler?n e heroizmit. Ata mbeten vet?m viktima q? u mashtruan posht?rsisht , e q? me gishtin drejt... gjithmon? do t? akuzojn? e gjithmon? do t? k?rkojn? drejt?si. Ndjej nj? dhimbje t? thell? si njeri dhe si bashk?kombas i tyre. Epitafologu, n? pjes?n e par? t? epitafit, kushtuar k?tyre fatkeq?ve, vazhdon t? motivoj? talljen e tij edhe pas vdekjes s? tyre: "Ik?n nga nj? tmerr pa fund... " (!) Nuk kam hasur ndonj? epitaf m? antikomb?tar p?rpara tij. Ky antishqiptar i konvertuar, i maskuar brenda mjegull?s, tymit dhe barutit t? rebelimit ?97, vazhdon t?i thot? bot?s se Shqip?ria, ky vend i shqiptar?ve, qenka nj? "tmerr pa fund" dhe shqiptar?t duhet ta braktisin at? sa m? shpejt, qoft? edhe me ?mimin tep?r t? lart? e t? pa kuptimt?, si? ?sht? ai i "fundit t? tmerrsh?m". Shqiptar?t e v?rtet?, ata q? e kan? dashur vendin e tyre, gjithmon? kan? punuar e luftuar m? shpres?n se "P?r Shqip?rin?/ Dit?t e mira pask?taj vijn?/ Lum kush t? rroj?/ Do ta shoh? zonj?." Edhe n? regjimin e eg?r komunist, ku njeriu nuk g?zonte asnj? liri qytetare, p?rve? t? drejt?s s? pakufishme p?r t? bindur veten dhe t? tjer?t se "partia ?sht? truri dhe zemra e popullit", pra edhe at?her? kur shqiptar?t nuk kishin nevoj? p?r tru edhe p?r zem?r, (se k?to i dispononte partia me shumic?) edhe at?her? pra, nuk e humb?n shpres?n e tyre p?r nj? Shqip?ri m? t? mir?. Shqiptar?t e ndersh?m, t? ndodhur n? k?to rrethana tranzitore, asnj?her? nuk e konsideruan vendin e tyre, nj? "tmerr pa fund", por nj? vend ku tmerrit komunist q? e kishte pushtuar, nj? dit? patjet?r do t?i vinte fundi, ashtu si i erdhi m? 22 Mars 1991. T? konsiderosh Qeverin? Demokratike pas komuniste, me gjith? pa aft?sin? dhe munges?n e p?rvoj?s n? luft?n kund?r komunizmit dhe mentalitetit t? tij, nj? "tmerr pa fund", dhe m? n? fund t? mashtrosh shqiptar?t se ky "tmerr pa fund", q?nka m? i r?nd? se fundi i tmerrsh?m n? thell?sit? e Otrantos, do t? thot? t? marr?sh p?rsip?r detyr?n e kasnecit q? lajm?ron shqiptar?t, ta braktisin k?t? vend, "tmerr pa fund". Ta braktisin mund?sisht, deri n? lumin Shkumbin, ku edhe aty ngopen plot?sisht orekset e shovenist?ve grek, padron?ve t? llojit t? k?tyre kasnec?ve antishqiptar?. A ka q?n? ndonj?her? Shqip?ria nj? "tmerr pa fund"? As edhe nj?her? jo! As n? koh?n e tmerrshme t? komunizmit, as n? koh?n e qeverisjes s? PD-s?, nuk do t? kishte fare kuptim kjo lehje, as n? koh?n e sotme t? pushtetit t? socialist?ve t? konvertuar. Tmerret, si ?do fenomen tjet?r e kan? me doemos nj? fund. P?r armiqt? e Kombit ton? dhe klysh?t e tyre shqipt?r?, sa koh? q? Shqip?ria do t? jet? e fort?, ?sht? m? se normale ta quajn?, "tmerr pa fund". P?r shqiptar?t e v?rtet?, Shqip?ria p?r asnj? rast nuk mund t? jet? nj? tmerr, aq m? tep?r, i pa fund! Por p?r fat t? keq duhet th?n?; shum? shqiptar? u verbuan nga drita e fort? e liris?, e pa m?suar prej 50 vjet?sh p?r syt? e tyre, u deh?n nga avujt marramend?s t? saj, sepse logjika e tyre rezultoi e pa aft? p?r ta administruar mir? at?. P?r rrjedhoj?, u krijua bindja se pa ndonj? pun?, n? dark? mund t? ngrysesh fukara, nd?rsa n? m?ngjes, mund t? ngriheshe nga shtrati milioner! Por pa nj? ngarkes? t? mbushur me pun? t? ndershme, anija e jet?s b?het lod?r e ?far?do ere. N? shtratin e k?saj logjike t? gabuar p?r t?u pasuruar, lind?n fajdet dhe kamata. Libri i shenjt?, Kur?ani na m?son: "... Zoti ka lejuar shitblerjen, por ka ndaluar kamat?n... " (El Bekare; 275). Si kudo edhe n? Shqip?ri, fajdet lind?n n? "materrnitetin" e dembelit, u rrit?n n?n kujdesin e nj? grupi mashtruesish dhe vdesin kur fajdexhiu i fundit t?rhiqet prej k?saj aventure. Fajdet pra, n? rastin ton?, qen? pjes? e strategjis? komuniste p?r triumfin e rebelimit t? armatosur, n?n hund?n e Sali Berish?s... N? "epok?n e art? t? fajdeve", qyteti i Vlor?s ishte qyteti m? i pasur, fal? pozicionit gjeografik tep?r t? volitsh?m, p?r t? b?r? treg?ti t? lejuar e t? ndaluar, nga toka dhe nga deti. Qytetar?t e Vlor?s, ashtu si shum? qytetar? t? tjer?, kishin burgosur me dashjen e tyre, miliona dollar?, n? "burgun e fajdeve", shuma k?to m? t? m?dha se e t? gjith? qytetar?ve t? tjer? t? marr? s? bashku. T? gjith? llojet e parave, t? past?rta e t? pista, i gllab?roi makina gjigande e fajdeve, n? k?mbim t? nj? mandati ogurzi. Nuk ?sht? aspak e moralshme ta quash vendin t?nd "tmerr pa fund", kur me shum? leht?si e br?nda nj? kohe mjaft t? shkurt?r, pasurohesh e vullnetarisht, depoziton miliona dollar? n? mekanizmin e fajdes, p?r t?u gdhir? t? nes?rmen super milioner. Jo t? gjith? shqiptar?t u b?n? fajdexhinj, nj? pjes?s s? mir? t? tyre u hyri n? gjak instinkti i pasurimit me ?do mjet dhe rend?n me ?do ?mim pas tij, duke p?rjashtuar ?do logjik? tjet?r. Arkitekt?t e rebelimit t? armatosur komunist arriit?n ta shfryt?zojn? me mjesht?ri, tragjedin? e fajdeve, regjizor? t? s? cilave ishin ata vet?. Me mjesht?rin? q? i karakterizon, mboll?n n? popull nj? urrejtje t? t?rbuar ndaj shtetit demokratik. Krijuan pa vones? bandat me bandit? t? jasht?m e t? brendsh?m, ushtruan terror n? popull, fituan para me grabitje dhe me trafik droge e klandestin?sh, duke i detyruar qytetar?t t? largohen sa m? shpejt nga ky "tmerr pa fund". Mor?n pushtetin me an?n e k?tij rebelimi t? armatosur dhe tashti po k?rkojn? t? eleminojn? me radh? t? gjith? ata q? t? mashtruar nga propaganda e tyre komuniste, bashk?punuan, duke i sjell? n? pushtet, si dhe t? gjith? ata q? mendojn? ndryshe. Dhe tashti, pa turp e pa moral, vendosin n? varret e t? g?njyerve, t? mashtruarve, bashk?qytetar?ve t? tyre, epitafe fyese p?r ta dhe p?r atdheun e tyre: "Ik?t nga nj? tmerr pa fund". Po t? ishte Shqip?ria "tmerr pa fund", t? par?t q? do ta braktisnin, do t? ishin pik?risht "K?ta", pasardh?sit e "Atyre". M? dometh?n?s do t? ishte epitafi, n? rast se do t? nevojitej me t? v?rtet? nj? i till?: "Ju mashtruan t? braktisni Atdheun, duke ju nisur drejt nj? fundi t? tmerrsh?m". Botuar n? "Rim?k?mbja", prill 1998 Promovim "N? kujtim t? brezave" T? nderuar pjes?marr?s! Duke q?n? pasardh?s i nj? familje t? vjet?r shkodrane, me tradita t?r?sisht muslimane e nacionaliste, do t? d?shiroja q? n? k?t? tubim t? bukur e tep?r t? vlefsh?m, q? ka p?r q?llim t? lidh? fort, brezat e musliman?ve q? shkuan, me ne q? po vazhdojm? rrug?n si dhe nipnis? q? presim t? vijn?, t?ju drejtohem me t? folmen e bukur shkodrane, por p?r fatin tim, regjimi antinjer?zor komunist m? ndau n? mosh?n fare t? njom? nga t? dashurit prind?rit e mij. Nga babai im, sheh Muhamet Shkodra, i biri i sheh Ahmet Shkodr?s. Me likuidimin e babait tim nga regjimi ateist, antikomb?tar komunist, m?u privua edhe mund?sia p?r t? folur gjuh?n e bukur t? qytetit tim. Por vet?m kaq. N? shpirtin tim mbet?n t? pac?nuara, besimi dhe obligimi n? rrug?n e Zotit, urrejtja p?r krimin dhe dashuria p?r jet?n, cil?si k?to q? kan? nd?rtuar n?p?r shekuj shpirtin e bukur t? shkodranit. Pas k?saj hyrjeje q? un? e pash? t? domosdoshme, mendimi i par? q? n? k?to momente pushtoi qenien time ?sht?: Nderim dhe respekt p?r pun?n e autor?ve t? librit "N? kujtim t? brezave", M?suesit t? Popullit zot?ri Faik Lulit, zot?ri Islam Dizdarit dhe Nexhmi Bushatit. Jan? pik?risht k?ta studiues t? nderuar q? me pun?n e tyre thyen konceptin koh? dhe hap?sir? e na bashkuan p?rmallsh?m n? k?t? sall? me t? dashurit e t? respektuarit prind?rit tan?, ata q? tashm? nuk jetojn? s? bashku me ne n? k?t? jet? tok?sore. ?sht? nj? nd?rmarrje e shk?lqyer kjo pun?, e vetme n? llojin e saj dhe me k?t? rast i uroj autor?ve t? nderuar: Suksese t? m?tejshme. Nj?koh?sisht mir?njohja nuk duhet t?ju mungoj? n? k?t? rast jo vet?m nga populli i Shkodr?s, por edhe nga Komuniteti Musliman Shqiptar n? t?r?si. N? librin "N? kujtim t? brezave" t? autor?ve Luli, Dizdari dhe Bushati, p?r t? cilin edhe jemi mbledhur sot, jan? marr? n? konsiderat? 40 dijetar? dhe hoxhalllar? shkodran?, por kjo nuk do t? thot? se Shkodra nuk ka patur t? tjer?. Dijetar? islam? dhe hoxhallar?, Shkodra ka patur dhe ka shum? q? padyshim, me kalimin e koh?s, puna dhe p?rkushtimi i tyre shpresojm? t? shikoj? drit?n e botimeve t? tjera. Historikisht sipas statistikave t? koh?s ?sht?, Shkodra ajo q? s? bashku me Prizrenin, pranuan Islamin n? shifra absolute t? popullsis?. Ky fakt nuk ?sht? nj? tregues i thjesht? q? duhet t? kaloj? pa u v?n? re. Shqiptar?t n? t?r?si, Shkodra apo Prizreni n? ve?anti, jo vet?m q? n? Islam gjet?n t? v?rtet?n dhe moralin e sh?ndosh? fetar q? duhet t? ket? njeriu, por me zgjuarsi politike konstatuan se Islami mbetej p?r shqiptar?t nj? aleat i sigurt? n? luft?n q? k?to treva, apo edhe shqiptar?t n? t?r?si, kan? qen? t? detyruar t? b?nin p?r ruajtjen e identitetit komb?tar, kundrejt asimilimit nga shovenizmi i t?rbuar grek dhe sllavo-malazez. Ishte nj? rast fatlum q? Zoti ua dha shqiptar?ve me dashamir?si, q? t? njihen e ta pranojn? Islamin. Duke pranuar Islamin, shqiptar?ve u jepej mund?sia p?r nj? p?rsosuri shpirt?rore dhe nga ana tjet?r, Islami ishte dhe ?sht? nj? balsam kund?r asimilimit komb?tar. Duke qen? t? vet?dijsh?m p?r r?nd?sin? e njohjes dhe t? p?rhapjes s? Islamit nd?r shqiptar?t, dijetar?t dhe hoxhallar?t n? p?rgjith?si, protagonist?t e vepr?s s? zot?rinjve Luli, Dizdari dhe Bushati n? ve?anti, kan? punuar m? devocion t? ve?ant? p?r edukimin shpirt?ror dhe atdhetar t? musliman?ve. Shkrimi im nuk ka p?r q?llim nj? studim t? mir?fillt? t? librit "N? kujtim t? brezave", q?llimi i k?tij shkrimi ?sht?, t?ju p?rcjell? konsiderat?n time autor?ve t? k?tij libri, pa harruar k?tu edhe t? ndjerin Hamdi Bushati, q? shkrimet dhe studimet q? i ka l?n? p?r historin? e Shkodr?s, jan? t? paz?v?nd?sueshme. Q?llimi i dyt? i shkrimit tim ?sht?, q? t?ju drejtohem pasardh?sve t? k?tyre figurave madhore n? Islam, bashk? me ta edhe t? gjith? musliman?ve t? kombit shqiptar kudo q? jan?: Puna dhe jeta, p?rkushtimi i k?tyre dijetar?ve dhe hoxhallar?ve n? rrug?n e Zotit dhe t? kombit, jo vet?m q? i ka lart?suar ata n? historin? ton?, por nga ana tjet?r nj? tangente drite dhe kryelart?sie arrin n? vij? t? drejt? edhe tek ne, pasardh?sve t? tyre. Por kjo nuk mjafton dhe as q? mund t? justifikoj? pasivitetin ton?, p?r t? vazhduar dhe p?r ta ?uar m? tej misionin e tyre. Ne personalisht jo vet?m duhet t? jemi musliman? dhe atdhetar? t? flakt?, por duhet t? ndikojm? pozitivisht n? familje, n? shoq?ri e kudo si pika referimi n? p?rkushtimin islam dhe atdhetar. Dhe kjo arrihet vet?m me pun? dhe p?rkushtim, me obligim konkret larg ?do indiferentizmi e m?ndjemadh?sie q? i shtrojn? rrug?n pasojave t? pariparueshme p?r fatet e Islamit dhe t? kombit ton?. Por mjerisht duhet th?n? se kemi akoma shum? p?r t? b?r?. Ne shpesh lavd?rohemi me pun?n e parardh?sve tan?, duke harruar n? k?t? m?nyr? se lavd?rimi m? i mir? ?sht? puna dhe p?rkushtimi jon? personal. Zot?rinj t? nderuar, ashtu si? thash? pak m? lart, p?rkushtimi n? Islam ?sht? personal. K?t? fakt e v?rteton m? s? miri puna dhe p?rkushtimi i zot?rinjve Faik Luli, Islam Dizdari dhe Nexhmi Bushati. N? k?t? det t? trazuar e plot dallg? t? politik?s shqiptare, ku ve?an?risht v?llez?rit tan? n? Kosov? po p?rjetojn? dit? dhune e terrori nga pushtuesit serb, libra si ky q? po promovojm? sot, "N? kujtim t? brezave", jan? m? se t? domosdosh?m p?r t? mbajtur lart nd?rgjegjen ton? fetare e komb?tare, identitetin ton? komb?tar n? p?rgjith?si. Ju faleminderit. Botuar n? "Drita e dijes", qershor 1998 Veprimtari Sida, nd?shkim hyjnor i degradimit moral Nga t? gjitha qeniet e gjalla, vet?m njeriu ka privilegjin prej Krijuesit, t? pajiset me ekuilibrin e cil?sive t? moralit. Kur vet? njer?zit b?hen shkak p?r ta prishur ekuilibrin, i Plotfuqishmi nd?rhyn p?r ta mbajtur n? nivele t? pranueshme k?t? domosdoshm?ri njer?zore. Shoqata "Islamic Relief" me Qendr?n e saj Kulturore Islame n? Shkod?r s? bashku me Shoqat?n e Intelektual?ve Shqiptar? "Kultura Islame" Dega Shkod?r, p?r dy dit? me radh?, me 22 dhe 23 Qershor 1998 organizuan n? ambientet e k?saj qendre kulturore veprimtarin? me tem?n: "Sida ? s?mundje e rrezikshme dhe problem shoq?ror." N? k?t? veprimtari me mjaft interes merrnin pjes?, Myftiu i Shkodr?s, zot?ri Haxhi Faik Hoxha, Kryetari i Bashkis? s? qytetit, zot?ri Bahri Bori?i, Drejtori i Q?ndr?s Kulturore Islamike, zot?ri Said El Hamdi, Kryetari i shoqat?s s? Intelektual? Shqiptar? "Kultura Islame" dega Shkod?r dhe "M?sues i Popullit", zot?ri Faik Luli, Drejtori i Medreses s? Shkodr?s, zot?ri Islam Dizdari, p?rfaq?sues nga Klubi Kulturor "Drita", nga Organizata e Gruas Islame, nga Rinia Islame etj. Pasi zot?ri Faik Luli n? fjal?n e hapjes fal?nderoi pjes?marr?sit, fjal?n ia dha drejtorit t? Qendr?s Kulturore Islame, zot?ri Said El Hamdi, i cili me nj? p?rsh?ndetje t? shkurt?r evidencoi r?nd?sin? q? marrin k?to aktivitete sot, ku rinia m? shum? se kurr? ka nevoj? p?r nj? moral t? lart? islam, p?r t? p?rballuar k?t? imoralitet q? fatkeq?sisht ka shp?rthyer n? k?t? fund shekulli, "dig?n" e moralit njer?zor. D?shmi p?r k?t? ?sht? sot prania n? p?rmasa shqet?suese e drog?s, prostitucionit dhe s?mundja e shekullit SIDA. Zot?ri Faik Hoxha n? fjal?n e tij me tem?n "Feja islame p?r higjien?n dhe sh?ndetin", vuri n? dukje mjaft mir? p?rpar?sit? e edukat?s islame n? luft? kund?r papast?rsis? morale dhe fizike t? njeriut, duke iu referuar m?simeve t? Kur?anit fam?lart? dhe haditheve t? l?na trash?gim nga Pejgamberi jon? i dashur Muhamedi a. s. U ndoq me mjaft interesim edhe fjala e mjekes zj. Drita Gera. Fjala e saj q? ishte edhe boshti i k?tij aktiviteti: "Historia dhe shfaqja e s?mundjes SIDA", duke qen? e shoq?ruar me nj? kompetenc? profesionale m?se t? admiruar, meritoi vler?simin dhe interesimin e auditorit. N? statistikat, tragjike mund t? themi, q? ne d?gjuam nga fjala e mbajtur nga zj. Gera t? b?n p?rshtypje fakti q? vende t? zhvilluar n? teknik?, teknologji e shkenca mjek?sore tep?r t? avancuara si? jan? Franca dhe Italia, mbajn? n? "kurrizin" e tyre faj?sin? e imoralitetit kolektiv q? shprehet n?p?rmjet p?rqindjes s? lart? (rreth 67%), t? p?rhapjes s? z?dh?n?ses s? k?tij imoraliteti, vdekjeprur?ses, SIDA! "Nuk ?sht? p?r t?u habitur q? n? vendet arabo-islamike kjo s?mundje ? theksoi zj. Gera, nuk ?sht? aspak nj? problem social". Ky tregues diferencial nuk mund t? jet? nj? rast?si per duhet t? t?rheq? v?mendjen e sociolog?ve dhe shkenc?tar?ve q? po studiojn? p?r t? krijuar ila?in aq t? d?sh?ruar kund?r Sid?s. Islami ?sht? nj? fe q? kujdeset n? m?nyr? normative p?r p?rsosurin? e njeriut n? m?nyr? t? barabart? n? t? dy aspektet e q?nies s? tij; n? at? shpirt?rore dhe n? at? fizike. Me fjal? t? tjera; nj? shpirt q? tenton p?rsosurin? n? Islam t? ?on patjet?r n? nd?rgjegjen e qet? njer?zore. Edhe n? dit?n e dyt? t? aktivitetit zj. Gera vazhdoi me kumtes?n: "Profilaksia kundra Sid?s". Si? theksuam edhe m? lart, mjekja foli me mjaft profesionaliz?m. N? mes t? tjerash, ajo theksoi se deri n? dit?n e sotme nuk ?sht? gjetur akoma ila?i p?r kurimin e saj. Zj. Gera pasi foli p?r m?nyrat e parandalimit t? s?mundjes (q? natyrisht ?sht? momenti m? kryesor i profilaksis?), ajo dha nj? tablo t? qart? e t? detajuar p?r profilaksin? e k?saj s?mundje t? rrezikshme. Por ne musliman?t e kemi t? qart? se ila?i p?r parandalimin dhe bllokimin e sid?s ?sht? prezent, por natyrisht ?sht? pak i "hidhur", duke qen? se ka t? b?j? me edukimin e q? k?rkon nj? moral t? ekuilibruar n? jet?n e p?rditshme. Meq?n?se kjo s?mundje e rrezikshme ka kontigjent t? saj rreth 40 milion? njer?z q? presin n? shtratin e vdekjes fundin e tyre t? palavdish?m, p?rse nuk merret n? konsiderat? "medikamenti" moral q? vjen nga bota islame, bot? e cila nuk paska probleme nga kjo s?mundje? Sida duke qen? nj? nd?shkim hyjnor i degradimit moral, ila?i i vet?m i saj duhet t? jet? patjet?r, sh?ndoshja e moralit t? s?mur? njer?zor, karakteristik? kjo ve?an?risht n? bot?n per?ndimore. Mesazhi q? na vjen nga vendet islame pa probleme t? sid?s, ?sht? m? se i qart?: Duke p?rsosur moralin islam, ?sht? nj? lloj si t? "zbraz?sh" trupin nga k?to s?mundje, e ta "mbush?sh" at? me sh?ndet e forc?... Zot?ri Adem Bala, Pedagog n? Medresen e Shkodr?s, n? fjal?n e tij: "Shkolla dhe rinia kundra sid?s", kishte punuar me seriozitet duke na paraqitur disa momente ku shkolla ka mund?si t? luaj? rolin e saj t? padiskutuesh?m p?r edukimin moral t? rinis?. Zot?ri Bala si pjes?tar i nj? stafi m?suesish q? p?rgatisin student? me njohuri islame, ndaloi edhe te roli par?sor q? ka Islami n? edukimin, jo vet?m t? rinis?, por tek t? gjitha moshat e tjera. Nga salla u drejtuan shum? pyetje t? cilat treguan interesimin e t? pranishm?ve. Nj?koh?sisht edhe p?rgjigjet q? zj. Gera u dha k?tyre pyetjeve treguan p?rgatitjen serioze dhe vler?simin e k?tij aktiviteti nga ana e saj. N? p?rfundim mund t? themi se kjo veprimtari u p?rshkua nga nj? frym? serioziteti, impenjimi si dhe nga kultura qytetare, karakteristik? kjo e qytetaris? shkodrane. Duke qen? n? k?to parametra, kjo veprimtari m?se e nevojshme, u mir?prit e u ndoq me mjaft interes nga t? gjith? t? pranishmit. N? m?nyr? t? ve?ant? duhet falenderuar shoqata "Islamic Relief" dhe q?ndra e saj Kulturore Islame n? Shkod?r e drejtuar nga zot?ri Said El Hamdi, shoqata e Intelektual?ve "Kultura Islame", zot?ri Faik Luli, zot?ri Faik Hoxha, zot?ri Islam Dizdari, Adem Bala, Hiqmet Bekteshi q? si gjithmon? duke qen? tep?r aktiv? japin nj? ndihmes? t? vyer p?r aktivitete t? larmishme n? qytetin ton?. Botuar n? "Drita e dijes", korrik 1998 Reagim Provokimet anti Islame gjithmon? do t? d?shtojn? "Qoft? e lavd?ruar nata e bekuar, n? t? cil?n Pejgamberit t? Zotit, iu shpall Kur?ani me p?rkryeshm?rin? e tij." Johan V. G?te N? gazet?n me munges? t? theksuar t? moralit komb?tar, "Koha Jon?", t? dat?s 23 gusht 1998, n? faqen 31 t? saj lexuam nj? artikull t? shkruar nga nj? kriptofrikacak me inicialet K. K. Autori i shkrimit K. K, ose shkurt 2K, i b?n jehon? publicistike deklaratave t? grekut Vasil Melo, deputet ky n? Parlamentin Shqiptar, q? n? k?t? rast ka nd?rruar rolet me priftin grek q? ka uzurpuar kish?n ortodokse shqiptare, mjek?rbardhin Janullatos. 2K-ja, ose bishti i Melos, me k?t? shkrim realizon edhe misionin e tij, p?r t? p?rfituar sadopak nga ato miliona dhrahmi q? grek?t zbraz?n n? Shqip?ri, ve?an?risht gjat? rebelimit t? armatosur komunist t? vitit q? lam? pas. Nj? shqiptar i ndersh?m, patriot dhe me besim te Zoti, pavar?sisht se n? cilin besim ?sht? praktikant, n? k?to dit? t? v?shtira q? po kalon Shqip?ria dhe kombi shqiptar n? p?rgjith?si, nuk duhet t?i lejoj? vetes provokime fetare, q? sjellin d?me t? pallogaritshme midis nesh. Jo vet?m q? nuk ka asnj? baz? reale deklarimi i Melos, p?r at? se n? Shqip?ri ka vet?m 50% musliman?, por jan? t? q?llimshme deklaratat e tij se "para sundimit turk Shqip?ria ishte e gjitha ortodokse" (!). Mir? musliman?t, po katolik?t ku i vendos logjika e s?mur? e Vasil Melos? Mund t? sjellim shifra e fakte p?r paganizmin shqiptar, p?r ardhjen e krisht?rimit dhe p?rqafimit si fe nga ana e shqiptar?ve. Po ashtu edhe p?r Islamin, p?r ardhjen dhe p?rqafimin e tij nga ana e shqipta?ve. Gjithashtu, mund t? ket? rastin t? m?soj? Vasilis se as krisht?rimi dhe as Islami nuk jan? fe me vendlindje shqiptare dhe se ndikimi i tyre n? shpirtrat e njer?zve, p?rcakton fare qart? edhe terrenin q? pushtojn? ato n? vet?dijen fetare t? nj? individi apo t? nj? populli n? t?r?si. N? rast se shqiptar?t braktis?n krisht?rimin, di?ka patjet?r nuk shkonte mir? n? nd?rgjegjen e tyre. Ashtu si? mund t? themi, n? rast se shumica d?rrmuese e shqiptar?ve q? p?rqafuan Islamin, do t? ndodheshin p?rball? nj? reaksioni shpirt?ror e moral me fen? e re, ata normalisht fare leht? mund t? divorcoheshin edhe me t?. Kushtet politike e historike i kan? b?r? shqiptar?t q? fen? ta zgjedhin me kujdes e ta vendosin n? sh?rbim t? kombit t? tyre. Mund t? themi se ky akt ishte i vetmi ndoshta, q? ?sht? zgjedhur me pjekuri politike n? sh?rbim t? kombit kund?r infeksionit greko-serb t? asimilimit. N?p?rmjet 2K-s?, Vasilis deklaron se "shqiptar?t jan? realisht 50% musliman? dhe jo 70% si? ?sht? th?n? p?rgjithmon?". Pse gjith? ky shqet?sim i plakut Melo, p?r p?rqindjen e musliman?ve n? Shqip?ri? P?r t? ulur p?rqindjen reale, plaku Melo zbret nga shuma e p?rgjithshme sasin? numerike t? emigrant?ve shqiptar? q? p?r t? fituar buk?n e goj?s, jan? t? detyruar t?ju binden urdh?rave t? kish?s greke p?r t? nd?rruar fen? dhe emrin e tyre. Por gabohesh Melo. Morali i tyre ndryshon shum? nga ai i joti. Ata kan? qen?, jan? dhe do t? mbeten musliman?, sepse jan? shqiptar? dhe e kan? kuptuar fare mir? dhelp?rin? tuaj tradicionale ndaj shqiptar?ve. Ata e kan? trash?gim dhe amanet fen? e tyre si nj? fe me p?rsosuri shpirt?rore e materiale. Jo m? pak i r?nd?sish?m ?sht? edhe fakti tjet?r se duke qen? musliman? i b?jn? ball? m? mir? asimilimit aq t? lakmuesh?m serbo-grek, politik?n e t? cil?ve po e b?n edhe ti. Nuk ?sht? pa q?llim ky deklarim i joti kur nuk num?ron p?r shqiptar? edhe tre apo kat?r milion? t? tjer? q? s? bashku me trojet e tyre po jetojn? nat?n e gjat? e t? zez? t? pushtimit serbo-grek. Po t?i shtohet kjo shif?r asaj p?rqindjes t?nde q?llimkeqe, megjithat? shqiptar?t jan? mbi 90% musliman? dhe ty me siguri ky fakt t? b?n t? p?lcas?sh nga inati. Ti ankohesh se Islami nuk para i p?lqen Evrop?s. N? rast se Evrop? quhesh ti me Greqin?, at?her? keni plot?sisht t? drejt?. N? Evrop?n per?ndimore jetojn? rreth 16 milion? musliman? me identitetin e tyre fetar e komb?tar, nuk kan? frik? t? deklarojn? emrat e tyre, si? po ndodh me shqiptar?t n? Greqi. Ritet fetare po i kryejn? n? xhamit? nga m? t? bukurat n? bot? e q? jan? nd?rtuar n? qytete m? t? m?dha t? Anglis?, Gjermanis?, Italis?, Franc?s e gjetk?. Me sa po duket je ti Melo antievropian dhe nj? fundamentalist ortodoks i p?rkryer n? kuptimin e keq t? k?saj fjale. Ti nuk e njeh pothuajse fare historin? e fes? q? rast?sisht je n? t? dhe po rast?sisht mund t? divorcohesh prej saj. Nga t? gjitha qeniet e gj