[Alb-Islam] Shqip: "KOSOVA NE MES DIPLOMACISE DHE REALITETIT", nga Dr.Ismail BARDHI

[Mentor Cana]

Dr.Ismail BARDHI

KOSOVA NË MES DIPLOMACISË DHE REALITETIT

Çështja shqiptare është duke kaluar fazat e ndryshme dhe problemet 
e përsëritura që historia mirë i ka treguar, si të kohës së lashtë ashtu 
edhe ato të së tashmes. Në diplomacinë shqiptare lexuesi e ka 
vështirë që të hasë në realitetin dhe të drejtën. Siç dihet, diplomacia 
e re evropiane me sjelljet e veta ka dëshmuar se mbi të dobëtin është 
duke bërë eksperimente të ndryshme, duke filluar me shkatërrimin 
kombëtar, ndarjen territoriale dhe çrregullimin e brendshëm kulturor 
e fetar të një populli. Edhe pse koha nuk lejon që të merremi me 
histori ne në mënyrë shumë të shkurtë do ta paraqesim problemin e 
çështjes shqiptare, gjegjësisht segmentit të saj kosovar, të cilat 
argumentojnë trishtimin e ardhmërisë dhe mashtrimin zyrtar të 
diplomacisë evropiane. Kjo mënyrë fillon të vërehet në kohën e 
fundit të Perandorisë Osmane, kur fillon krijimi i shteteve të reja dhe 
pastrimet etnike të konfesionit islam.

1876
Për herë të parë kjo çështje nga diplomacia evropiane 
fillon të trajtohet në Konferencën e Ambasadorëve në 
Stamboll, e organizuar me nismën e Anglisë ku marrin 
pjesë 6 fuqi të mëdha të asaj kohe: Anglia, Austro-
Hungaria, Gjermania, Italia, Rusia dhe Franca. Edhe pse 
kjo Konferencë u mbajt në Stamboll, fjala kryesore ishte 
ndarja territoriale e Perandorisë osmane, ashtu që pjesët 
si Bosna e Hercegovina, Shqipëria, Kosova, Maqedonia 
u ndanë ndërmjet Greqisë, Serbisë, Austro-Hungarisë, 
Bullgarisë dhe Malit të Zi. Ishte ky një pazarllëk shumë i 
lirë dhe jashtëzakonisht i rrezikshëm për ardhmërinë.

1878
Kongresi i Berlinit. Tezat e lartshënuara u verifikuan 
faktikisht pa i dhënë ndonjë rëndësi diplomacisë osmane 
të asaj kohe, ku kjo diplomaci e luajti rolin më të dobët 
sidomos kur ishte problemi i përkatësisë fetare dhe 
çështjes nacionale. Natyrisht këtu ishte insistimi i Kishës 
Ortodokse që përkatësia fetare islame të identifikohet 
me përkatësinë nacionale turke. Kjo tezë bëri që 
hapësira ballkanike të pastrohet na elementi islam, duke 
përdorur shpërnguljen masive të shqiptarëve, 
boshnjakëve dhe turqve. Natyrisht se kjo rodhi nga ideja 
se meqë të gjithë janë turq, atëherë duhet të shkojnë në 
Turqi. 

1912-1913
Konferenca e Ambasadorëve në Londër.Në këtë 
Konferencë pa pjesëmarrjen e faktorit shqiptar u vendos 
që territori i shqiptarëve të ndahet në shtetin amë 
Shqipëri (gjysma e tokave shqiptare), ndërsa pjesë të 
tjera të territorit të mbeten nën Mbretërinë Jugosllave 
(Kosova dhe pjesë e Maqedonisë), Malin e Zi dhe 
Greqinë.

1912-1945
Mes dy Luftërave Botërore, shqiptarët e Kosovës dhe të 
vilajetit të Shkupit dhe të Manastirit nuk gëzonin 
kurrfarë të drejtash shkollimi në gjuhën e tyre, çdo 
mësim në gjuhën amtare dënohej me masa drakonike. 
Përpos izolimit kulturor ishte i pranishëm edhe 
shkatërrimi ekonomik e etnik. Në këtë kohë filloi 
praktikimi i Memorandumit të njohur të serbit Vasa 
Çubrilloviq. Në këtë kohë shpërngulja e shqiptarëve 
bëhej në masa të gjera për shkak të gjenocidit ndaj 
muslimanëve shqiptarë. Për këtë historiografia ka 
dokumente autentike.

Në Jugosllavinë e Titos siç dihet teza e "vëllazërim-bashkimit" dhe e 
"barazisë" duke paraqitur ideologjinë marksiste-komuniste filloi 
destabilizimin shpirtëror dhe mashtrimin e "bukur" të cilit iu 
nënshtrua një masë e madhe e popullatës shqiptare e boshnjake. Për 
këtë fazë është folur dhe shkruar mjaft nëpër forume të ndryshme të 
të drejtave të njeriut. Është fakt se populli i Kosovës në këtë kohë 
ishte më i paarsimuari dhe më i paorganizuari, i njohur për nga 
burgimet politike të cilat vazhdojnë edhe sot e kësaj dite. Ajo që 
duhet theksuar këtu është se çështja e Kosovës me sakrificat e 
mëdha të shqiptarëve filloi ta marrë kahjen e vet të zyrtarizimit, me 
një fjalë të bëhet faktor për vetveten, ashtu që Partia komuniste e 
Jugosllavisë iu detyrua t'ia japë autonominë. Ishin këto vitet 1968 e 
këndej kur vetëdija kombëtare filloi gjithnjë e më tepër të zgjohet.

Një dridhje tjetër që shkaktoi faktori shqiptar në Kosovë ishte 
periudha 1981-1991, kur kërkesat shqiptare u bënë maksimaliste për 
Kosovën Republikë të barabartë me republikat tjera jugosllave. Në 
këtë periudhë kohore i tërë arsenali i ish-Jugosllavisë u derdh në 
mënyrë të padrejtë dhe anti-ligjore ku u shkelën të gjitha normat 
ndërkombëtare, natyrisht ushtria e ish-Jugosllavisë me arsenalin e 
vet ushtrak filloi ushtrimin e forcës ndaj Kosovës duke shkelur mbi 
trupat e njerëzve të pambrojtur dhe duke bërë burgosje masive. 
Sipas të dhënave të Forumit për të Drejtat e Njeriut të Kosovës 
600.000 shqiptarë nga Kosova kaluan nëpër duart e policisë 
jugosllave. Burgjet në Slloveni, në Kroaci, në Bosnje e 
Hercegovinë, Maqedoni, Serbi e Mal të Zi ishin përplot me 
shqiptarë. Në këtë kohë fillon edhe shpërngulja e të rinjve nëpër 
Evropë, numri i të cilëve edhe sot është mjaft i madh. Ndodhitë në 
Kosovë faktori ndërkombëtar i kaloi kinse fare gjë nuk ndodh, edhe 
pse kërkesat e Kosovës ishin minimalisht për kohën që kërkonte 
zhvillimi ballkanik-evropian. Në këtë kohë republikat e ish-
Jugosllavisë, të cilat sot janë shtete të pavarura, përpos disa 
intelektualëve nuk i dhanë përkrahje politike e morale, saqë edhe 
disa politikanë shqiptarë të asaj kohe iu bashkangjitën fushatës anti-
Kosovare. 

Kosova ishte ajo që gjenin serb më së miri e njihte, ajo u përpoq në 
çdo mënyrë të tregojë se faktori serb është shumë i rrezikshëm dhe i 
lig, i fëlliqtë për kulturën dhe civilizimin e sotëm dhe i destabilizimit 
në Ballkan dhe më gjerë. Ai është në gjendje të bëjë çmos, por 
fatkeqësisht u hesht ndaj këtyre paralajmërimeve. Të flitet për 
sindromin serb është e tepërt, racionalisht është çmenduri, sepse 
faktet, fotografitë, numrat e viktimave dhe gjaku i cili akoma rjedh 
në troje si Bosnja e Kosova nuk lejojnë tjetër përpos që diplomacia 
evropiane të mendojë mirë kur bashkëpunon me lugatin e shekullit 
XX.

Në këtë kohë në Jugosllavi ndaj Kosovës filluan të krijohen metoda 
të reja të përndjekjes dhe presionit, si p.sh. të ndiqet "armiku" 
gjithkund: në fushën e arsimit, kulturës, fesë, ekonomisë, 
shëndetësisë etj. Kësisoji duhej që shqiptarët kudo që paraqiten të 
konsiderohen si armiq. Ndërgjegjja e ish-Jugosllavisë faktikisht ishte 
e këtillë. Paramendoni vështirësinë e këtij momenti. Në këtë kohë 
vatra kryesore e arsimimit - Universiteti i Prishtinës me mbi 30.000 
studentë u shpall si kështjellë e nacionalizmit shqiptar, 
fundamentalizmit islam dhe vatër e separatizmit. Vjedhja dhe 
shkatërrimi i resurseve natyrore të Kosovës filloi të bëhet në mënyrë 
shtetërore; kultura filloi të zhduket dhe të asgjësohet, ashtu që ky 
shtet (i cili inshall-llah do të krijohet) nesër mos të ketë mbështetje të 
vet kulturore e historike. Në shëndetësi u bënë helmime, 
eksperimentime të ndryshme dhe pasiguri mjekësore, faktikisht ai që 
kishte nevojë të shërohet nga spitali dilte akoma më i sëmurë dhe me 
frikë psiqike të tmerrit.

Temat kryesore të cilat i përdorte propaganda për ta përkufizuar 
raportin e shqiptarëve ndaj serbëve të Kosovës ishin - sipas shkallës 
së nxehjes së makinerisë së saj - "presioni" për t'i detyruar serbët që 
ta braktisin Kosovën, pastaj "terrori" e madje edhe "gjenocidi". Të 
dhënat që përdoreshin për t'i provuar inkriminimet merreshin nga 
përditshmëria e Kosovës, së pari të gjitha trajtat e konflikteve të 
rëndomta midis shqiptarëve dhe serbëve transformoheshin përmes 
kësaj propagande në konflikte ndëretnike. Pastaj mediumet e 
impononin në gjykim të formuar a priori për çdonjërin prej këtyre 
rasteve, para çfarëdo hetimi gjyqësor, e në të gjitha rastet roli i 
fajtorit ishte i rezervuar për shqiptarin, ndërsa ai i viktimës për 
serbin. 

Po të bëhej një analizë sado e sipërfaqshme e prezentimit të kësaj 
teme në mediume gjatë një decenieje, ajo që bie në sy është në 
njërën anë shpeshtësia me të cilën përmendet fenomeni i dhunës e 
në anën tjetër mungesa e të dhënave që do të mund të vërtetonin 
inkriminimin.

Shoqatat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut, si Komiteti i 
Helsinkit dhe Amnesty Internaional, sa herë që kanë kërkuar fakte 
nga faktori jugosllav rreth "terrorit shqiptar", ata mbetën duarthatë 
edhe pas disa vjet pritjeje. Por, diplomacia dhe politika evropiane 
heshti, fare nuk tregoi interesim të duhur.

Jugosllavia çështjen shqiptare në çdo mënyrë përpiqet ta heshtë dhe 
ta paraqesë në dritë shumë të rrezikshme të lëvizjeve të ndryshme të 
botës, duke vënë shenjën e barazimit me atë të IRA-së në Irlandë, të 
kurdëve e të ngjashme. Me paraqitjen e luftës në Kroaci e Bosnje e 
Hercegovinë çështja e Kosovës edhe më shumë u hesht dhe u 
margjinalizua. Jugosllavia edhe pse kishte përvojë të madhe të 
dhunës ndaj popullit të Kosovës, ajo kohëve të fundit po e përsos 
këtë duke krijuar metoda të reja, të cilat në mënyrë të paparë i kreu 
në Bosnje e Hercegovinë, duke vrarë qindra mijëra njerëz dhe duke 
shkatërruar kulturë fetare. Ilustrim për këtë është edhe masakri në 
Drenicë, ku gati dy muaj asnjë faktor humanitar e ndërkombëtar nuk 
ka mundësi të hyjë për ta verifikuar masakrin e bërë. Është më 
interesant se Jugosllavia luftën është duke e fshehur nga çdokush, 
madje edhe nga vetë kosovarët.

Në këtë drejtim u vërtetua konstatimi i strategëve dhe plnifikuesve të 
ardhmërisë siç janë qendrat më të njohura informative të SHBA-ve 
dhe të Anglisë kur parashikuan se lufta në Kosovë është e 
paevitueshme. Është fakt se lufta e brendshme në Kosovë ka 
ndodhur që moti. Çështjes së luftës i ka ndihmuar si ana shqiptare, 
po ashtu edhe ajo serbe; ana shqiptare për shkak të rezistencës 
paqesore e jovendosmërisë, e sidomos për shkak të qëndrimit të 
paunjësuar e në anën tjetër Serbia për shkaqe të diskriminimit dhe 
padrejtësisë që të ketë mbisundim mbi këtë territor dhe popull të 
Kosovës. Historikisht, Kosova asnjëherë nuk i ka takuar Serbisë. 
Këtë e kanë dëshmuar edhe të dhënat historike të etnologëve e 
sidomos momentet ekzistuese e dëshmojnë autoktoninë e këtij 
populli. Siç dihet, me vetë shpartallimin e Jugosllavisë dhe krijimin e 
shteteve të reja edhe populli i Kosovës (në vitin 1992) me 
referendum në kushte të çuditshme dhe të vështira shpalli pavarësinë 
e Republikës së Kosovës, të cilën e njohu si shtet vetëm Republika e 
Shqipërisë; faktori ndërkombëtar heshti dhe në mënyrë private e 
përkrahu hapin e këtyre dhe politikën paqësore të Lidhjes 
Demokratike të Kosovës me në krye Ibrahim Rugovën. Lidhja 
Demokratike e Kosovës e udhëhequr nga kryetari i saj Rugova bëri 
keqpërdorime të shumta dhe atë me përkrahjen e faktorit 
ndërkombëtar. Ajo nuk mbrojti statusin që vet e inicoi - pavarësinë e 
Kosovës, nuk i krijoi institucionet tjera që kërkohen nga vetë ajo që 
përmban Republika e Kosovës, siç janë Ministria e brendshme, 
Ministria e jashtme dhe ajo e mbrojtjes. Edhe pse Ministria e 
mbrojtjes disa herë u paraqit me disa kumtesa, në realitet ajo nuk 
ekzistoi. Kjo politikë e udhëhequr bëri që në mesin e partive të 
ndryshme të krijohen mosmarrëveshje dhe konflikte të shumta për 
shkak të mosrespektimit të Kushtetutës së Kosovës (të shpallur po të 
njëjtin vit). Faktikisht, në mesin e tyre u krijua forcë radikale e cila 
në mënyrë kategorike kërkon mbrojtjen e Kushtetutës së Kosovës, 
krijimin e kushteve të Republikës së Kosovës dhe largimin definitiv 
nga Jugosllavia e udhëhequr nga Millosheviqi. Siç dihet, në mënyrë 
spontane erdhi deri te paraqitja edhe e forcës ushtarake të quajtur 
Ushtria Çlirimtare e Kosovës, e cila akuzon faktorin e brendshëm 
politik shqiptar me tradhti dhe mashtrim të gjithanshëm popullor. 
Ndërsa është e vërtetë se LDK-ja duke krijuar një heshtje universale 
njollosi gjenin shqiptar me atribute shumë të rrezikshme për një të 
nesërme më të mirë. Ajo metafizikisht e çrregulloi popullin shqiptar. 
Ajo nuk është në gjendje as të koordinojë sadopak pushtetin të cilin 
mundohet ta ketë, koordinimin e brendshëm të qeverisë dhe të 
kryetarit të Kosovës. Një fotografi e këtillë u mbështet në dobësinë 
momentale të vetë shqiptarëve dhe të Republikës së Shqipërisë. 
Shqiptarët u ballafaquan me një shtet të vetin nga i cili përpos 
deklaratave për përkrahje tjetër gjë nuk patën. Ai u tregua si 
politikisht ashtu edhe ekonomikisht i dobët dhe jo si faktor me 
relevancë për çështjen shqiptare në Kosovë. Me këtë nuk do të thotë 
se ai nuk ka mundësi të bëjë diç, por sa herë që është përpjekur t'i 
tregojë përkrahje çështjes së Kosovës, faktori ndërkombëtar e ka 
dënuar ashpër. Sa për ilustrim përpos qëllimeve të fshehura dhe të 
fëlliqura që akoma nuk janë zbuluar në shkatërrimin e fundit të 
Shqipërisë, udhëheqjes berishiane i kushtoi shtrenjtë përkrahja 
Kosovës.

Momentalisht obcionet ekzistuese brenda korpusit politik shqiptar 
të Kosovës mund të përmblidhen si vijon:

-	Politika e Rugovës me mashtrimet e shumta, më falni, 
me përkrahjen e faktorit ndërkombëtar i cili bëhet 
përmes telefonave dhe disa emisarëve të cilët 
personalisht fitojnë popullaritete të ndryshme, prezenton 
rregullimin e çështjes së Kosovës në mënyrë paqësore 
dhe e cila me vite të tëra ka lejuar, ose në prezencën e 
saj dhe me përgjegjësinë e vet politike e morale ka 
ndodhur tmerr i madh nga ana e Jugosllavisë ose 
Serbisë, duke filluar nga gjenocidi, zhdukja misterioze e 
njerëzve, vjedhja e pasurisë shtetërore të Kosovës e 
kështu me radhë;

-	Qeveria e Republikës së Kosovës në krye me Bujar 
Bukoshin ka treguar se politika e udhëhequr nga kryetari 
i Republikës së Kosovës nuk është në pajtim me normat 
ligjore dhe rregullat e saj. Ajo nuk është pajtuar me 
sjelljet e Serbisë dhe për çdoherë i ka prezentuar planet 
që me rezistencë aktive dhe diplomaci t'i përgjigjet çdo 
padrejtësie që ndodh brenda Kosovës për shkak se atë të 
drejtë e ka të garantuar në mënyrë ligjore dhe me 
përkrahje të popullit. Natyrisht se qeveria e Republikës 
së Kosovës asnjëherë nuk ka shfaqur dyshim se Kosova 
mund të kërkojë diç tjetër përveç pavarësisë;

-	Disa liderë, në krye me Adem Demaçin dhe akademikun 
Rexhep Qosja, haptazi nuk pajtohen me politikën 
paqësore të Rugovës, sepse ajo është iracionale dhe 
shkatërrimtare për Republikën e Kosovës. Disa herë me 
pretekst që Republika e Kosovës pa u vonuar fare duhet 
të mendojë për bashkimin e natyrshmërisë së vet, ose 
shkurtimisht me shtetin amë - Shqipërinë;

-	Obcioni i disa intelektualëve dhe bijve të ish-sistemit 
komunist, si Veton Surroi, Nazmi Maliqi, Mahmut 
Bakalli etj., të cilët në mënyrë individuale tentojnë të 
depërtojnë në politikë dhe me tezat se çështja e Kosovës 
nuk mundet më të rregullohet me politikën e 
lartshënuar, ajo duhet të riaktivizohet dhe në mënyrë 
paqësore ose, siç është e njohur me dialog shqiptar-serb, 
shqiptarët ta rregullojnë atë. Faktikisht, kjo mënyrë e 
zgjidhjes ka mundësi të bëhet edhe sipas maksimës 
Kosova - Republikë Jugosllave, jashtë kuadrit të 
Serbisë.

Ky sistematizim është fakt i cili prezentohet edhe nëpërmjet shtypit 
dhe shkrimeve të ndryshme, saqë faktori ndërkombëtar në mënyrë të 
hollësishme bën studimin e tyre, duke e përkrahur çdonjërën nga 
këto, disa herë me akuza se Kosova me qëndrimet e këtilla të 
paunjësuara e ka vështirë ta arrijë një zgjidhje të duhur. Racionalisht 
është e vërtetë se populli i Kosovës nuk ka forcë e cila do të mund t'i 
bënte rezistencë një ushtrie siç është ajo jugosllave, por gjendja 
faktike e Kosovës në këtë mënyrë është shumë vështirë të jetë nën 
kontrollin e politikës së lartshënuar të partive politike shqiptare.
Prezentimi i politikës serbe në Kosovë është jashtë çdo rregulli dhe 
norme shtetërore e ligjore.. Këtë e them duke u bazuar në histori 
dhe duke analizuar çështjet e një marrëdhënieje politike mes 
politikës serbe dhe të asaj kosovare. Serbia në këtë fushë asnjë 
moment të volitshëm nuk e posedon për një zgjidhje të një 
bashkëjetese me këtë popull. Kjo më së miri vërtetohet nga ajo se 
ç'ka bërë deri më tani dhe ç'është duke bërë Serbia me shqiptarët:

1.	Duke u nisur që nga fillimi i këtij shekulli, ajo e ka 
mohuar statusin politik për vetvendosje të shqiptarëve 
dhe e ka grabitur Kosovën nga Shqipëria, me përkrahjen 
e faktorit të jashtëm;
2.	Në mënyrë konstante nuk ia ka lejuar shkollimin, hapjen 
e institucioneve kulturore këtij populli. Sot fëmijët 
shqiptarë shkollohen jashtë institucioneve shkollore, 
nëpër dhoma, bodrume dhe në natyrë.
3.	Ka eksploatuar, vjedhur dhe akoma po vjedh pasurinë 
natyrore dhe fuqinë punëtore të këtij populli për 
ndërtimin e "Beogradit";
4.	Ka bërë spastrimin etnik duke filluar me vrasjet e 
popullatës së fshatrave të tërë, saqë për raste të tilla janë 
xhiruar edhe filma;
5.	Emigrimi duke filluar në Turqi dhe shtete të ndryshme, i 
cili ka lënë trauma të rënda në kulturën shqiptare, ku e 
tërë pasuria e ikanakëve u është lënë në duar serbëve. 
Këtu bëhet fjalë për qindra mijëra njerëz;
6.	Burgosja në mënyrë konstante dhe jashtëligjore, me 
ç'rast burgjet kanë qenë të ndërtuar vetëm për shqiptarët 
dhe të mbushur vetëm me shqiptarë;
7.	Çrregullimi shpirtëror, duke filluar me konvertim dhe 
shkatërrimin e objekteve fetare, saqë edhe në 
Memorandumin flet se shqiptarët duhet prekur në pikat 
më të ndjeshme: feja dhe nderi;
8.	Izolimi i përhershëm i këtij populli, si përbrenda 
shqiptarëve, po ashtu edhe në hapësirën më të gjerë të 
faktorit ndërkombëtar, dhe
9.	Shëndetësia dhe garancia e jetës është definitivisht jashtë 
duarve të shqiptarëve, ndërsa shqiptarët plotësisht kanë 
të drejtë që mos t'i besojnë institucionit shëndetësor që 
është shumë i shenjtë për njerëzit. Sot lindja bëhet nëpër 
shtëpi, operacionet e ndryshme nëpër bodrume e kushte 
nën çdo minimum të nevojshëm.

Mbetet pyetja se si vallë Serbia me këtë të kaluar të cilën akoma po 
e vazhdon përpiqet ta rregullojë çështjen shqiptare në Kosovë? Ajo 
e ka ndyrë hapësirën psiqike dhe nuk ka lejuar e as që lejon mundësi 
për rregullimin momental të një psikologjie të duhur për një shtet 
stabil. Këtë nuk e them me ndonjë qëllim e as që më intereson të 
merrem me çështjen e pastrimit të psikologjisë serbe, por merrem 
vetëm me momentin që çdo politikë racionale e morale kërkon për 
një dialog dhe rregullim ose stabilitet. Kushtet fare nuk tregojnë një 
klimë të tillë. Serbia dita-ditës vetëm se e përforcon politikën e vet 
dhe serbizmin e vet si vjedhës, si planifikues të gjenocidit me 
mbështetjen e Akademisë së tyre, ndërsa askund në botë 
intelektualët nuk shndërrohen në barbarë siç është rasti me Serbinë. 
Çdo intelektual serb që ka treguar pak mirëkuptim të mbështetur në 
bazat njerëzore dhe që ka treguar se politika serbe nuk është në 
rregull, i njëjti intelektual është rrahur në shesh të Beogradit, është 
izoluar. Kjo dëshmon po ashtu se sot në Serbi çdokush që është 
shqiptar, ballafaqohet me momente të papritura. Ndërgjegjja 
njerëzore nuk lejon që të fliten fjalë të mira për momentumin e 
serbit; serbet e treguan fytyrën e tmerrshme të tyre në mënyrë të 
paparë në Bosnje e Hercegovinë ku dhunuan fëmijë, plaka, ku 
therrën njerëz mu në këtë kohë kur çdo gjë regjistrohet në mënyrë 
jo vetëm të shkruar por edhe vizuele.

Kësaj mënyre të shtypjes dhe pranisë në Kosovë i është 
bashkangjitur edhe Kisha ortodokse serbe, e cila edhe e ka 
inkurajuar politikën e këtillë, duke i bekuar zyrtarisht veprimet 
gjenocidale të serbëve në Kosovë. Ajo deri më tani nuk dënoi, e as 
që mohoi se nuk ka marrë pjesë në gjenocidin si në Bosnje ashtu 
edhe në kosvë.

Politika momentale dhe diplomacia ndaj kësaj çështjeje shumë të 
rëndësishme akoma është duke lejuar hapësira të ndryshme të 
veprimit të shqiptarëve. Është fakt se shqiptarët të cilët asnjëherë 
nuk e kanë pasur lirinë që të merren me kulturën ashtu siç duhet dhe 
me fenë ashtu siç duhet, e kanë të domosdoshme të jetojnë në një 
vend. Nëse kushtet e jetës dhe liria e tyre u merren, atëherë ata 
medoemos duhet t'i kthejnë ato; ata do të bëhen të pamëshirshëm 
ndaj çdo gjëje, sepse natyra e tyre është luftuar, e shumë mirë dihet 
se për çdoherë kur luftohet natyra, ajo kthen me një bumerang të 
çuditshëm dhe të papritur.

Në këtë mënyrë Serbia edhe në ushtarakisht filloi luftën dhe 
masakrën ndaj popullatës së Kosovës. Sot në Kosovë është duke u 
derdhur gjak, duke u therrur njeriu për së gjalli, me një fjalë e tërë 
përvoja nga Bosnja në mënyrë të modernizuar po zbatohet në 
Kosovë. Serbia po ballafaqohet edhe me rezistencë të armatosur e 
cila e ka mbështetjen e popullit por jo edhe të politikës udhëheqëse 
të brendshme dhe diplomacisë ndërkombëtare. Fshatra të tëra janë 
zbrazur, trupat e vrarë akoma nuk janë varrosur, fëmijët lindin nën 
qiell të hapur, tmerr që vështirë mund të përshkruhet. Natyrisht se 
ndihma e çdokujt është e nevojshme, por ajo që vjen nga 
muslimanët është akoma më e nevojshme.

Çdo kosovar, çdo shqiptar sot pyetet se ku është njerëzia, ku është 
civilizimi, ku është diplomacia e botës moderne dhe humanizmi që 
me çdo kusht mundohet të tregohet se krimineli doemos dënohet në 
fund. Është e vërtetë se gjithmonë kur popujt e vegjël janë përpjekur 
t'u nënshtrohen zgjidhjeve diplomatike, janë ballafaquar me pasoja 
shumë të rrezikshme. Kosovës dhe popullit të Kosovës i mbetet që 
ta riaktivizojë zemrën, arsyen dhe fuqinë duke u mbështetur në 
Allahun dhe duke kërkuar mëshirë për gabimet që i ka bërë në emër të 
njerëzve ndaj Zotit, e ta dëshmojë vetveten se kushtet për rezistencë 
me forcë tashmë janë pjekur, si duke u bazuar në metafizikën 
njerëzore ashtu edhe në arsyen e pastër.