[AlbClub] Tjeter muhabet

[Cun Tirone]

Ardian,


Megjithse sic thashe, shqiptaret e duan shkollen, prap edhe une
e kam konstatuar nje ftohje per shkencen. Kete e them per delikatese, 
se sic do ta shtjelloj, gjendja eshte per te vene kujen.


Do te te jap nje shembull konkret. Sic te thashe, kam shume lidhje
ne universitetitn e Tiranes si dhe ne ate politeknikun. Mundohem
te ndihmoj me sa mundem. Nje gje qe kam kohe qe po du te realizoj
eshte te marr studente per PhD ne US. Mund te duket e pabesueshme,
por per vite me rradhe asnje nuk ka ardhe, megjithse shpenzimet
per studimet do te ishin te mbuluara. Them e "pabesueshme", se
keshtu do te quhej pre brezin tone, ku mundesia e ketij lloj shkollimi
ishte shume e kufizuar, pothuajse monopol i bijve te udheheqjes se
asaj kohe. Bile, ka akoma me shume. Para ca kohesh shoqerova ne
Tirane, nje mikun tim qe eshte nje nga te paret e fushes perkatese
ne bote. Miku kishte kuriozitet per Shqiperine, dhe beri nje talk ne
universitet. Midis te tjerave, duke dash me shperbly mikepritjen e sajdisjen,
miku ofroi te merrte studente per PhD. Sa per sqarim, ketij i luten
nga gjithe bota; behet fjale per nje top institution, i pari a i dyte ne fushe.
Por mbas ca kohesh ai me pyeste i cuditur, se si ka mundesi qe asnjeri nuk
ju pergjigj ofertes se tij bujare.


Jam munduar ta shpjegoj kete lloj situate, qe flet dhe per problemet
e shkences ne Shqiperi. Sic e thashe edhe me pare, pasioni nuk mjafton.
Apo me mire pasioni nuk mjafton per shkencen apo arsimimin e thelluar
qe te behet masiv. Nuk e kam fjalen per zheni, qe edhe t'i lidhesh koke poshte,
prap do bejne shkence dhe emer. Se kjo nuk eshte tipikja, por nje perjashtim
i rradhe. Pra, masa nuk eshte e interesuar per shkence, sepse sot per sot
shkenca nuk siguron ndonje avantazh ne kariere. Apo pse keshtu i duket miletit,
e sidomos brezit te ri.


Ja ta analizojme, cfare mund te beje nje PhD ne Shqiperi? Te vetmet vende pune
per keto kualifikime do te ishin ato si profesorat ne universitete.
Por, megjith permiresimet e bera, nje entry position nuk sigurin dot nje jetese
normale. Si rrjedhoje, kur shkon ne universitetet ne Tirane, te vjen per te qare.
Vertet, universitetet e kohes se diktatures, per nje tufe arsyesh, edhe mund t'i quash sot 
te "mutit", por ama, pikerisht te ato lloj universitetesh, gjeje rob, sidomis rini qe e gdhinte duke punuar. 
Kurse sot gjithe brezi i ri i profesoratit eshte i dypunesuar. Pra vijne sa per te dhene
nje cope mesim aty, e pastaj shkojne per "biznes." Ku ky i fundit mund te jete
mesimdhenie ne ndonje universitet provat, por edhe ndonje pune tjeter pa lidhje
fare me shkencen. Dhe eshte pikerisht ky brez i ri qe do te duhej ti ngrinte
universitetet tona.


Prandaj, sic thashe, duhet reforme e thelle ne universitet. Do gjetur menyra
qe brezi i ri te jete i interesuar per te dhene maksimumin aty, por dhe
te siguroje nje jetese dinjitoze. Ka forma e eksperienca per ta bere kete edhe
pa renduar buxhetin e shtetit, duke i dhene liri e autonomi universiteteve, e
detaje te tjera qe nuk eshte vendi t'i diskutojme ketu.


Mirpo asnje se can ... per keto gjera. Bile nje cudi e madhe eshte se pothuajse
e gjithe klasa politike shqiptare ka ardhur nga keto universitete. Keshtu ish pedagoget
jane bere presidente, kryeministra, ministra (edhe arsimi), e keshtu me rradhe.
Po si ka mundesi, qe qofte per respekt te te kaluares se tyre, e te pjates ku kane henger, 
te benin dicka per universitetet! Eshte shume e hidhur, po ky eshte realiteti. Sa hypin ne fik,
e kan menjen vetem te xhvatin.


Ma ha mendja qe duhet nje balance midis infrastruktures, energjise, etj. dhe 
shkolles. Por, nje gje di me siguri. Njerezit me shkolle mund t'i bejne dhe rruget, por 
e anasjellta zor se ndodh. Psh. vendet islamike, me petro-paret mullar, i kane
bere rruget e mrekulli te tjera, por kane ngec ne shkence. Shkolla eshte e 
vetmja menyre te investosh per te ardhmen. Dhe kjo e ardhme fillon sot, 
apo ka kohe qe ka filluar, dhe ne kemi mbet goxha mbrapa.


Ne keto pune nderhyrja e shtetit eshte vendimtare. Per vete natyren e tij
arsimi eshte nje lloj biznesi qe duhet te dale me humbje. Se po doli me fitim, 
ka humb cilesine. Kete aspekt e pata diskutu ca kohe me pare me Z. Kopliku, 
e s'po e zgjas me. 


Pra, qe ta mbyll, them se diten kur politikanet tane te fillojne seriozisht
te ndihmojne universitetet, shkencen e arsimin, do te mund te themi se 
kane hyp ne fik rob qe duan popullin e vet. Po ishalla t'ia arrijme asaj dite.



Gjithe te mirat,


Çun Tirone












































> Date: Fri, 25 Jan 2008 01:51:55 -0800
> From: ardian582 at gmail.com
> To: cun-tirone at hotmail.com
> Subject: Re: [AlbClub] Tjeter muhabet
> CC: alb-club at alb-net.com
>
> Tatjeta Tironc,
>
> n'thelb, pajtohemi n'te tana pohimet: shkolla do reforme; duhet msue
> prej pervojes s'mire t'Indise a deshtimeve t'vendeve islamike; robi e
> ka shkepjen e gjeneve detyre ma primare se nxanjen e ditunise; etj.
> Dallojme n'nuanca, n'ato detaje ku une po e lypi drecin. Ate qe ti e
> quen mbeshtetje shteti, une po e quej ambient t'pershtatshem: ti je ma
> specifik e drejtohesh te liderat (shume mire e ke vrejte qe kta
> t'sotit s'e dojne popullin), kurse une e pergjithsoj ket n'tane
> shoqnine. Arsyetoj kshtu se per shoqnine shqiptare ma primare asht
> ndertimi i infrastruktures, rrugeve, rrymes, turizmit, se shkolla. Se
> cka duhet t'jete primare une s'e di, syn e analizoj ket, vetem se po
> konstatoj qe s'po punohet per me ba shkolle e shkence. S'do shume mend
> me kuptue qe per mue primare asht shkolla, po syn e bindi kend.
>
> Dikur e kam pase t'njajtin mendim si ti, qe populli e don shkollen, e
> ket e kam arsyetue, njajte si ti, me faktin qe shume njerz
> sakrifikojne shume per shkollim. Por, sot mendoj pak ma ndryshe.
> Shkuemja n'shkolle s'ka alternative, n'ket bote moderne njeri patjeter
> ja nise jetes n'shkolle. Por, pse po shkon n'shkolle? Kam fillue m'u
> deshprue n'sakrificen qe nuk po jep rezultat, e kjo po m'duket qe vjen
> se shkuemja n'shkolle s'bahet per me nxane e me dite. Ka shume
> profesionalista qe jane shkollue jashte e qe jane kthye, pra
> shkollimin s'e kane shfrytezue per me ike. Por, ata s'po prodhojne
> dituni. Ma teper se prodhues mendimesh e nismetare projektesh, ata po
> transmetojne mendime e botekuptime qe i kane marre n'bote. Megjithate,
> jam i hapun per m'i ndrrue mendjen.
>
> T'fala e tana t'mirat,
> Ardiani

_________________________________________________________________
Connect and share in new ways with Windows Live.
http://www.windowslive.com/share.html?ocid=TXT_TAGHM_Wave2_sharelife_012008